Στενεύει το ζωνάρι για ελαφρύνσεις

Μακρά φαίνεται η διαδρομή μέχρι το τέλος των συζητήσεων για τους πανευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες. Το ματς μεταξύ των χωρών για το πού εν τέλει θα κάτσει η μπίλια ως προς τους στόχους των πλεονασμάτων πιθανότατα να μην τελειώσει εντός του έτους. Αυτό για το 2024 μπορεί να σημάνει νέους προϋπολογισμούς λιτότητας στην Ευρώπη, ειδικά για χώρες με υψηλό χρέος. Το σενάριο για «ζωνάρι» θα υιοθετηθεί έπειτα από σχεδόν τρία έτη χαλάρωσης εξαιτίας της πανδημίας. Οσο είναι στον αέρα αυτή η συζήτηση, η Ελλάδα δεν μπορεί να ανοίγεται δημοσιονομικά και αυτό είναι το πολιτικό μήνυμα για τους στόχους της επόμενης κυβέρνησης. Αν δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των κρατών – μελών εντός του 2023, τότε από τον Ιανουάριο του 2024 επανέρχεται σε ισχύ το Σύμφωνο χωρίς αλλαγές. Τι σημαίνει αυτό; Οριο ελλείμματος το 3% του ΑΕΠ, όριο του χρέους το 60% του ΑΕΠ με ανελαστική υποχρέωση μείωσής του σε ετήσια βάση.

Στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος έχουν στείλει κατά καιρούς μήνυμα ότι αυτή τη στιγμή δεν γίνεται η Ελλάδα να κάνει παροχές του μεγέθους αυτών που προτείνονται, διότι από το 2024 θα υπάρχει ένα νέο δημοσιονομικό πλαίσιο. Ακόμα και χωρίς πλαίσιο, η ελληνική οικονομία δεν πρέπει να ξεφύγει φέτος από την επίτευξη ενός σημαντικού πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος, ώστε να καταγραφεί του χρόνου ένα δημοσιονομικό πλεόνασμα του 2% του ΑΕΠ σε κυκλικά διορθωμένη βάση.

Είναι ολοφάνερο ότι η επόμενη κυβέρνηση θα έχει μία βαριά ατζέντα διαπραγματεύσεων σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο ούτως ώστε να μην περάσει η γραμμή του Βορρά που δείχνει πάλι προς κοινούς κανόνες πειθαρχίας. Στη μεταβατική αυτή περίοδο, στις συζητήσεις συμμετείχε ο υπηρεσιακός υπουργός Θεόδωρος Πελαγίδης, τόσο στο προηγηθέν τελευταίο Eurogroup, όσο και στη Σύνοδο που διεξήχθη χθες στο Παρίσι για το Παγκόσμιο Οικονομικό Σύμφωνο. Η Σύνοδος Κορυφής πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, εκπροσώπους περισσοτέρων από 40 διεθνών οργανισμών, στελεχών του ιδιωτικού τομέα και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

Η αντιπαράθεση είναι έντονη μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας, αν και οι προτάσεις έχουν ήδη κατατεθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και οι οποίες απομακρύνονται από τις ωμές και τυποποιημένες απαιτήσεις μείωσης του χρέους για κάθε χώρα. Παρέχουν περισσότερο χρόνο και ευελιξία για να θέσουν μεσοπρόθεσμους στόχους, γεγονός που έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από μία ομάδα χωρών με επικεφαλής το Βερολίνο. Από τη άλλη, αρκετές χώρες βάζουν στο τραπέζι να μην υπάρχουν κοινοί κανόνες και πως πρέπει να διαφοροποιηθούν λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη επένδυσης στην άμυνα και την κλιματική μετάβαση.

Πράσινη ενέργεια

Η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία υποστηρίζουν την πρόταση της Κομισιόν και είναι πιθανό να αντιταχθούν στις εκκλήσεις για περισσότερους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Η πρόταση λοιπόν είναι οι δαπάνες, όπως για τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια κ.λπ. να ληφθούν υπόψη ξεχωριστά κατά τον υπολογισμό του χρέους. Στο πλευρό της Γερμανίας, οι υπουργοί Οικονομικών της Αυστρίας, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Λιθουανίας, της Λετονίας, του Λουξεμβούργου και της Σλοβενίας υπέγραψαν την περασμένη εβδομάδα μια κοινή επιστολή υπέρ κοινών ποσοτικών στόχων μείωσης του χρέους. Η Φινλανδία, η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες, η Σλοβακία και η Σουηδία υποστηρίζουν επίσης την ιδέα μιας ισχυρότερης προσέγγισης βασισμένης σε κανόνες. Η Ιταλία συντάσσεται με τη Γαλλία: «Είναι σημαντικό να δοθεί επαρκής προσοχή στις δημόσιες επενδύσεις», είπε ο ιταλός υπουργός Οικονομικών Τζιανκάρλο Τζορτζέτι, προσθέτοντας ότι η χώρα του θα ήθελε να δοθεί «ιδιαίτερη προσοχή» στις πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις.