Πολύ κακό για το τίποτα

Την ώρα που ο πολύς κόσμος, φαινομενικά αδιάφορος και σιωπηλός, βαδίζει προς την κάλπη της επόμενης Κυριακής, στα μικρά πεδία των μαχών απελπισμένοι πελταστές του συριζαϊσμού συνεχίζουν να δίνουν απεγνωσμένες μάχες. Ανάμεσα στα πεδία αυτών των μαχών ακόμα μια φορά βρίσκεται ο Τύπος. Η χθεσινή τρικυμία σε πλαστικό ποτηράκι περιείχε μια φοβερή ανακάλυψη: ότι στις εφημερίδες και στα περιοδικά (και στα σάιτ) γράφονται και κείμενα από συνεργάτες που υπογράφουν με ψευδώνυμα. Μάλιστα, λέει, κάποιοι ψευδώνυμοι πλάι στο ψεύτικο όνομά τους βάζουν και ψεύτικες φωτογραφίες τους. Η ψευδωνυμία, λένε διάφορα ξεφτέρια, είναι συμβατή με ένα πλαίσιο φιλελευθερισμού, αλλά το να βάζεις και πλαστή φωτογραφία σου μετατρέπει την ψευδωνυμία σε εξαπάτηση. Δηλαδή, τι να κάνουν οι ψευδώνυμοι; Να βάζουν την κανονική φωτογραφία τους;

Το θέμα ξεκινάει από πλουραλιστικά ΜΜΕ ο πλουραλιστικός δείκτης των οποίων δεν συμβαδίζει με την αντίληψη των ευσεβιστών που, σαν χωροφύλακες, επιδιώκουν να βάλουν και να εφαρμόσουν δικούς τους κανόνες στον δημόσιο λόγο. Στην ουσία, επιδιώκουν να ακυρώσουν συντάκτες και δι’ αυτών, τα ίδια τα Μέσα, που δεν τα θεωρούν όσο φιλικά θα τα ήθελαν (δηλαδή απολύτως). Και για να το κάνουν, επινοούν δικούς τους κανόνες, μετατρέποντας τους κανόνες λειτουργίας κάθε ΜΜΕ σε υπόθεση δικής τους εποπτείας.

Αλλά τα ΜΜΕ δεν είναι κοινωνικά δίκτυα. Δεν είναι ένας χώρος μπάτε σκύλοι αλέστε, και στο τέλος βγαίνει η σούμα. Τα ΜΜΕ είναι συγκροτημένοι οργανισμοί με εσωτερική δομή, ιεραρχίες, γνωστή ταυτότητα που δεν τα χωράει όλα και πεπερασμένους συνεργάτες. Η ψευδωνυμία ή η ανωνυμία είναι υπόθεση της διεύθυνσης κάθε ΜΜΕ, επειδή η διεύθυνση έχει την ευθύνη απέναντι στον νόμο αλλά και απέναντι στους αναγνώστες. Αυτό συνέβαινε ανέκαθεν (Ροΐδης, Σουρής συμπεριλαμβάνονται), συμβαίνει και σήμερα – σε όλα τα ΜΜΕ, όπου είναι δυνατή η ανωνυμία ή η ψευδωνυμία: δεξιά, κεντρώα κι αριστερά, πολιτικά, αθλητικά ή φιλολογικά.

Επειδή η κριτική των ψευδωνύμων εκκινεί από τα αριστερά, επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε έναν παρεμβατικό αριστερό ποιητή και αρθρογράφο, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, που έγραφε μετά τη μεταπολίτευση κυρίως στα κομματικά έντυπα του ΚΚΕ εσωτερικού, ο οποίος έχει χρησιμοποιήσει πάρα πολλά ψευδώνυμα, συχνά εφάπαξ, πολύ συχνά στην κομματική εφημερίδα «Αυγή» (όταν ήταν κανονική εφημερίδα). Μελετητές όπως η Αντεια Φραντζή, ο Γιώργος Ζεβελάκης, ο Δημήτρης Κόκορης, ο Κωστής Λιόντης, ο Κυριάκος Ντελόπουλος κ.ά. έχουν μελετήσει αυτά τα ψευδώνυμα, που δεν είναι όλα φιλολογικά: Μίνως Αμαριώτης / Αναπληρωτής / Φανή Δημαρά / Εμμανουήλ Κασιμάτης / Δήμος Κρητικός / Φώτης Παλιός / Σαλβατόρ υ Ρέγιες / Α. Φελιάδης / Σωκρ. Λαζαρίδης / Αλίκη Στεφανίδου / Αλ. Καμής / Θείος Λένον – και βέβαια, ο Μανούσος Φάσσης.

Δεν είναι όλα φιλολογικά ψευδώνυμα. Χρησιμοποιώντας κάποια απ’ αυτά, ο Αναγνωστάκης ασκεί πολιτική κριτική, κυρίως στο ΠΑΣΟΚ της εποχής και στον λαϊκισμό. Κρίνει, επίσης, επιλογές του κόμματος, από την κομματική εφημερίδα ή το περιοδικό της νεολαίας («Θούριος»). Για να μην πούμε για τα σατιρικά ποιήματά του, που υπέγραφε ως Μανούσος Φάσσης – και πριν τυπωθούν σε βιβλίο, είχαν δημοσιευτεί στα έντυπα. Κάποια απ’ αυτά θα προσέκρουαν στην τυποποιημένη ηθικολογία του σημερινού μεταφεμινισμού. Πολύ κακό για το τίποτα, ακόμα μια φορά.

ΥΓ. Από την οικογένεια του εκδημήσαντος καθηγητή Γρηγόρη Σηφάκη έλαβα το κάτωθι σημείωμα: «Ο Γρηγόρης Σηφάκης σε όλη του τη ζωή είχε μια ταυτότητα, αυτή του πανεπιστημιακού δάσκαλου. Δεν θα θέλαμε να συσχετιστεί η απώλειά μας με την τρέχουσα προεκλογική περίοδο».