Το αυθεντικό και το αντίγραφο

H άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη είναι ένα θέμα που έρχεται και ξανάρχεται στην επικαιρότητα και αναλύεται ποικιλοτρόπως από τα μέσα ενημέρωσης. Αν όμως αυτό το φαινόμενο είναι συγκυριακό, και οφείλεται στην οικονομική κρίση ή στην έξαρση του Προσφυγικού, υπάρχει ένα άλλο παράλληλο φαινόμενο, που είναι ακόμη πιο ανησυχητικό γιατί είναι λιγότερο ορατό: η ριζοσπαστικοποίηση της κλασικής Δεξιάς, η μετατόπισή της δηλαδή προς πιο συντηρητικές θέσεις, που με τη σειρά της παρασύρει στην κατεύθυνση αυτή και τα στρώματα που την ακολουθούν.

Ο ολλανδός πολιτικός επιστήμονας Κας Μούντε, πολυμεταφρασμένος και στην Ελλάδα, μελετάει εδώ και δεκαετίες τον λαϊκισμό τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς. Και δεν είναι καθόλου αισιόδοξος. Αυτό που τον ανησυχεί είναι ότι, ενώ πριν από τρεις δεκαετίες ο ακραίος πολιτικός λόγος ήταν αποκλεισμένος από τις δυτικές κοινωνίες, σήμερα είναι πλέον αποδεκτός. Το κομβικό σημείο είναι η 11η Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, λέει σε συνέντευξή του στην El País, για τη μετανάστευση μιλούσε μόνο η Ακροδεξιά. Μετά τις επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους, η μετανάστευση άρχισε να θεωρείται από όλο και περισσότερους απειλή για την ταυτότητα και την εθνική ασφάλεια. Ο ξένος ήταν πλέον εχθρός. Το κοινωνικό κράτος δεν έπρεπε λοιπόν να τον καλύπτει.

Αναφερόμενος στην Ισπανία, ο 56χρονος Μούντε θεωρεί το Λαϊκό Κόμμα βραχυπρόθεσμα πιο επικίνδυνο για τη φιλελεύθερη δημοκρατία από το Vox. «Το ΡΡ είναι σήμερα τοποθετημένο πολύ πιο δεξιά, ιδιαίτερα σε κοινωνικοπολιτιστικά θέματα, σε σχέση με πριν από 30 χρόνια. Στη Γαλλία, πάλι, οι Ρεπουμπλικανοί  υποστηρίζουν τις ίδιες θέσεις με το κόμμα της Λεπέν. Με εξαίρεση την CDU στη Γερμανία, το Κέντρο κινείται προς τα δεξιά για να αποκομίσει εκλογικά κέρδη. Σε λίγο καιρό δεν θα μπορεί κανείς να το ξεχωρίσει από την Ακροδεξιά. Και όπως είπε κάποτε ο Ζαν-Μαρί Λεπέν, ο κόσμος θα προτιμήσει το αυθεντικό από το αντίγραφο».

Ο αναγνώστης θα έχει ήδη εκπλαγεί. Μα έχουν ακόμη νόημα οι όροι Αριστερά και Δεξιά; Μα η Κεντροδεξιά δεν ταυτίζεται σήμερα με τον φιλελευθερισμό; Αλλά ο Μούντε συνεχίζει. «Πολλοί δημοσιογράφοι ανησυχούν για την Ακροδεξιά, αλλά εργάζονται σε επιχειρήσεις που ωφελούνται από την Ακροδεξιά. H Ακροδεξιά πουλάει. Η θεαματικότητα του CNN, οι συνδρομές των New York Times και της Washington Post, απογειώθηκαν την περίοδο του Τραμπ. Οι προοδευτικοί τρελαίνονται να φοβούνται την Ακροδεξιά. Πιάνονται από οποιαδήποτε ιστορία, ακόμη κι από κατασκευασμένες όπως είναι η Διεθνής του Λαϊκισμού. Το αποκαλώ πορνό της Ακροδεξιάς».

Και οι Βρυξέλλες; Πώς αντιμετωπίζουν τους αυταρχικούς ηγέτες οι Βρυξέλλες; «Αυτό που τις ενδιαφέρει δεν είναι αν οι ηγέτες αυτοί σέβονται τη φιλελεύθερη δημοκρατία στο εσωτερικό, αλλά αν είναι νομιμόφρονες στην εξωτερική τους πολιτική. Ο Ορμπαν σήμερα είναι απομονωμένος όχι επειδή δεν σέβεται το κράτος δικαίου, αλλά επειδή υποστηρίζει τον Πούτιν».