Γιατί είδαμε τόσο {LF}πολύ θέατρο φέτος;

Η εντυπωσιακή προσέλευση του κοινού είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της θεατρικής σεζόν που πλέον ολοκληρώνεται. Παραστάσεις που σήκωσαν αυλαία τον φετινό χειμώνα για πρώτη φορά παίζονταν διαρκώς με γεμάτες από θεατές πλατείες και άλλες, επαναλήψεις περσινών έργων, ήταν για σειρά εβδομάδων, έως και μηνών, sold out. Περισσότερο ή λιγότερο γνωστές παραστάσεις, στη νέα πραγματικότητα μετά την πανδημία, έκαναν τον κόσμο να θέλει να γίνει κοινωνός της θεατρικής εμπειρίας, παρά την οικονομική επισφάλεια των ημερών και βέβαια τις αναταράξεις στον προγραμματισμό που συνέχιζε να προκαλεί ο κορωνοϊός. Ετσι, το θέατρο έγινε viral στην ψηφιακή και την αναλογική καθημερινότητα, γυρίζοντας την πλάτη στον μέχρι πρόσφατα μετρ του είδους, τον κινηματογράφο.

«Οταν για μια διετία οι άνθρωποι εγκλωβίστηκαν με τις οθόνες, πλέον στη διασκέδασή τους αναζητούν το ζωντανό θέαμα, τους ζωντανούς ανθρώπους. Υστερα από δύο χρόνια εγκλεισμού, όταν φεύγεις από το σπίτι σου, ψάχνεις να βρεις κάτι που δεν μπορεί να σου προσφέρει το σπίτι σου και η οθόνη σου. Ετσι, ο κόσμος κινήθηκε στα θέατρα», αναφέρει στο «Νσυν» ο σκηνοθέτης Γιώργος Κουτλής που υπέγραψε κάποιες από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της σεζόν. Την ίδια εντύπωση για τη σημασία της υποχώρησης του κινηματογράφου σχημάτισε και ο Γιωργής Τσουρής. «Ηταν μια εκπληκτική χρονιά για το θέατρο. Ηταν μια χρονιά όπου και τα θέατρα και οι θεατές ρέφαραν, ο καθένας με τον τρόπο του, τη θεατρική εμπειρία. Ο κινηματογράφος βούλιαξε πολύ και αυτό σημαίνει ότι μάλλον η εμπειρία του θέατρου είναι τόσο ιδιαίτερη που ο κόσμος τη διεκδίκησε πάρα πολύ, ενώ στο σινεμά, κατά παρανόηση, θεωρήθηκε ότι τους καλύπτει η εμπειρία από την πανδημία με τις πλατφόρμες», τονίζει ο ηθοποιός. «Φέτος ο κόσμος ήρθε με πολύ ενθουσιασμό. Δεν είναι μόνο η ποσότητα, είναι η λαχτάρα που βιώσαμε από το κοινό για τη θεατρική δράση. Ηταν όλο πολύ συγκινητικό και πολύ προσοδοφόρο», συνεχίζει ο ίδιος.

«Sold out πριν ξεκινήσουμε»

Ο Γιωργής Τσουρής πρωταγωνίστησε στην παράσταση «170 τετραγωνικά / Moonwalk» που έγραψε ο ίδιος. Η προσέλευση του κοινού ήταν τέτοια που τον περασμένο Ιανουάριο, από τη σκηνή Ιλίσια Βολανάκης, η παραγωγή μεταφέρθηκε στην κεντρική σκηνή του θεάτρου Ιλίσια, συνεχίζοντας τις sold out βραδιές της. Χαρακτηριστικό της επιδραστικότητας του έργου είναι πως εκκίνησε τη σεζόν με 25.000 θεατές να το έχουν ήδη παρακολουθήσει τις προηγούμενες χρονιές του και έφτασε τις 55.000 στα τέλη του Μαΐου. Η επιτυχία της συγκεκριμένης δουλειάς ήταν τέτοια που συμπαρέσυρε και το νέο συγγραφικό του εγχείρημα «Μακριά από παιδιά». «Οταν μια παράσταση πριν καλά καλά ξεκινήσει, ανοίγει η προπώληση και ξεπουλάς τις πρώτες 30 παραστάσεις, σημαίνει ότι ο κόσμος έχει τόση λαχτάρα να δει κάτι. Είχε τα αντανακλαστικά να κλείσει εισιτήριο. Κι αυτό έγινε για πολλές παραστάσεις φέτος. Βλέπαμε sold out πριν καλά καλά ξεκινήσει η παράσταση να τρέχει», σημειώνει ο πρωταγωνιστής.

Η καλή θεατρική σεζόν άρχισε να φαίνεται ήδη από τον Οκτώβρη, με τις πρώτες πρεμιέρες να τραβούν το ενδιαφέρον των θεατών. Οι τηλεοπτικές υπερπαραγωγές δεν κατάφεραν να κρατήσουν το κοινό μπροστά στους δέκτες του όπως παλιότερα αφού αναζητούσε τις συγκινήσεις στις σκηνές. «Οι παραστάσεις είχαν κωμωδία, είχαν μουσική. Γιόρταζαν την εξωστρέφεια και τη ζωή, πράγμα που συναντήθηκε με την ανάγκη των θεατών και των καλλιτεχνών. Δημιουργήθηκε έτσι ένα νέο ρεύμα προς το θέατρο από πέρυσι που φέτος ενισχύθηκε, και για εμάς που βρισκόμαστε στον χώρο είναι κάτι πολύ ευχάριστο», σχολιάζει ο Γιώργος Κουτλής. Οι παραστάσεις του, όπως «Ο άνθρωπος απ’ το Παντόλσκ» στο Εθνικό Θέατρο, «Παίκτες» στο θέατρο Κιβωτός και «Κατάστρωμα Α» στο θέατρο Ακροπόλ, είχαν αυτήν την απαραίτητη δόση εξωστρέφειας, η οποία λειτούργησε ως πόλος έλξης για τους νεαρούς θεατές που πέρασαν την πόρτα των σκηνών.

«Για όλες τις γενιές»

«Εμφανίστηκαν τώρα παραστάσεις και δημιουργοί που δημιουργούν θεάματα που επικοινωνούν σε όλες τις γενιές, ακόμα και την πιτσιρικαρία, από εφήβους μέχρι 20άρηδες, οι οποίες είχαν μια απόσταση από τη θεατρική πραγματικότητα», υπογραμμίζει ο δημιουργός. Μαζί του συμφωνεί και ο Γιωργής Τσουρής. «Ηρθαν πολύ φέτος οι μέσες ηλικίες, τα δυναμικά κοινά που λέμε, οι 40άρηδες, κι αυτό ήταν που έκανε μάλλον τη μεγάλη διαφορά στην προσέλευση».

Αυτοί οι πρωτάρηδες στις πλατείες των θεάτρων ξέφυγαν από τις γνωστές καλλιτεχνικές πιάτσες, δοκίμασαν νέα στέκια και δημιουργούς, απέφυγαν τους τηλεοπτικούς πρωταγωνιστές, ενώ έδειξαν εμπιστοσύνη σε δοκιμασμένους σκηνοθέτες και κλασικά έργα, κι ας μη γνώριζαν οι ίδιοι πώς να σταθούν ως θεατές. «Τους καταλαβαίναμε γιατί με πολύ μικρές κινήσεις παραβίαζαν μικρούς κώδικες του θεάτρου, όπως είναι το κινητό, τα βρώσιμα στην αίθουσα, το ότι δεν μιλάμε την ώρα της παράστασης», λέει ο Γιωργής Τσουρής. Μυημένοι ή μη στην τέχνη του θεάτρου, πάντως, φέτος ακολούθησαν το ένστικτό τους στις επιλογές των παραστάσεων, αγνόησαν τις κριτικές και με πυξίδα την από στόμα σε στόμα διαφήμιση συγκεκριμένων έργων πήγαν να παρακολουθήσουν αρκετά έργα.

«Από στόμα σε στόμα»

«Φέτος που ο κόσμος είχε τόση ανάγκη να πάει θέατρο, το από στόμα σε στόμα κινήθηκε λίγο και με γεωμετρική πρόοδο. Μια παράσταση για την οποία ακούστηκε κάτι καλό, ξαφνικά είχε ταχύτατη εισροή θεατών. Κάποιες παραστάσεις γέμισαν πριν καλά καλά ξεκινήσουν διότι το κοινό επένδυσε, τόσο στο Εθνικό όσο και στο ελεύθερο θέατρο, στην πίστη που έχει σε κάποιους καλλιτέχνες. Ο κόσμος επιστρέφει στον τόπο τού καλώς εννοούμενου εγκλήματος κι είναι κι αυτό σημαντικό γιατί δίνει ένα κίνητρο στους καλλιτέχνες να ισχυροποιήσουν τη φυσιογνωμία τους και να μπορέσουν να είναι συνεπείς με αυτό που κάνουν για να μπορέσουν να κερδίσουν το πραγματικό τους κοινό. Αυτούς που πιστεύουν και πάνε να δούνε έναν καλλιτέχνη συγκεκριμένα γιατί θέλουν να δουν τη νέα του δημιουργία και όχι γιατί απλά κάτι άκουσαν καλό», καταλήγει ο Γιωργής Τσουρής.