Ευάλωτο το τραπεζικό σύστημα της ευρωζώνης

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χτυπάει καμπανάκι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην ευρωζώνη, κάνοντας λόγο για σύστημα εύθραυστο και με ευπάθειες που δημιουργούνται από τη χαμηλή ρευστότητα της αγοράς και τα υψηλά επιτόκια. Κύριοι παράγοντες, σύμφωνα με την ΕΚΤ, είναι εξελίξεις στις τράπεζες και στις αγορές εκτός της ζώνης του ενιαίου νομίσματος, «δείχνοντας» περισσότερο προς τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν πλέον οι ΗΠΑ. Στην Εκθεση του Μαΐου για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα (May 2023, Financial Stability Review) ουσιαστικά η ΕΚΤ κάνει λόγο για τρεις σημαντικούς κινδύνους που αποτελούν σήμερα απειλή:

1.Οι πιο σφιχτές χρηματοπιστωτικές συνθήκες δοκιμάζουν, όπως αναφέρει, την αντοχή νοικοκυριών, επιχειρήσεων, κυβερνήσεων και αγορών ακινήτων.

2.Οι χρηματοπιστωτικές αγορές υπόκεινται σε άτακτες διορθώσεις λόγω ευπαθειών επενδυτικών κεφαλαίων, πιέσεων στις αποτιμήσεις, υψηλής μεταβλητότητας και χαμηλής ρευστότητας.

3.ο υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και η χαμηλότερη ποιότητα ενεργητικού ενδέχεται να επηρεάσουν την κερδοφορία παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ αντέχουν στις πρόσφατες πιέσεις που καταγράφονται εκτός της ζώνης του ευρώ.

«Η σταθερότητα των τιμών είναι ζωτικής σημασίας για τη διαρκή χρηματοπιστωτική σταθερότητα» δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς ντε Γκίντος, σχετικά. «Ωστόσο καθώς αυστηροποιούμε τη νομισματική πολιτική για να μειώσουμε τον υψηλό πληθωρισμό, αυτό μπορεί να αποκαλύψει ευπάθειες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Είναι κρίσιμο να παρακολουθούμε τέτοια τρωτά σημεία και να εφαρμόσουμε πλήρως την τραπεζική ένωση για να τα διατηρήσουμε υπό έλεγχο» ανέφερε εξηγώντας τις προειδοποιήσεις.

Ουσιαστικά η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι εταιρείες της ζώνης του ευρώ αντιμετωπίζουν αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης και αβέβαιες επιχειρηματικές προοπτικές. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα δύσκολη για εκείνες τις επιχειρήσεις που βγήκαν από την πανδημία με μεγαλύτερο χρέος και ασθενέστερα κέρδη, όπως αναφέρεται. Ταυτόχρονα, ο υψηλός πληθωρισμός πλήττει τα νοικοκυριά -ιδιαίτερα εκείνα με χαμηλότερα εισοδήματα – μειώνοντας την αγοραστική τους δύναμη και θέτοντας σε κίνδυνο την ικανότητά τους να αποπληρώνουν δάνεια. Η ζήτηση για νέα δάνεια, ιδίως στεγαστικά, μειώθηκε απότομα το πρώτο τρίμηνο του 2023 ως απάντηση στην αύξηση των επιτοκίων. Αν η πτώση των τιμών της ενέργειας τους τελευταίους μήνες μείωσε τις πιέσεις στις κυβερνήσεις να χρηματοδοτήσουν πρόσθετη δημοσιονομική στήριξη, οι δημόσιες αρχές αντιμετωπίζουν πλέον αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης λόγω των συνθηκών στην αγορά, επισημαίνεται.

Οι αγορές ακινήτων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται από την ΕΚΤ στη διόρθωση την οποία υφίστανται οι αγορές ακινήτων της ζώνης του ευρώ. «Στις αγορές κατοικιών, οι αυξήσεις των τιμών των κατοικιών μειώθηκαν σημαντικά τους τελευταίους μήνες, μειώνοντας την υπερτίμηση στον κλάδο. Αν και οι προσαρμογές των τιμών ήταν εύρυθμες μέχρι στιγμής, θα μπορούσαν να γίνουν άτακτες εάν τα υψηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων μειώσουν ολοένα και περισσότερο τη ζήτηση. Οι αγορές εμπορικών ακινήτων παραμένουν σε ύφεση, αντιμετωπίζοντας αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης και αβέβαιες οικονομικές προοπτικές, καθώς και ασθενέστερη ζήτηση μετά την πανδημία. Η συνεχιζόμενη διόρθωση θα μπορούσε να δοκιμάσει την ανθεκτικότητα των επενδυτικών κεφαλαίων με συμφέροντα στον τομέα των εμπορικών ακινήτων» αναφέρει η κεντρική τράπεζα.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές και τα επενδυτικά κεφάλαια παραμένουν ευάλωτα στις προσαρμογές των τιμών των περιουσιακών στοιχείων. Οι πιέσεις στις αποτιμήσεις, οι αυστηρότεροι όροι χρηματοδότησης και η χαμηλότερη ρευστότητα της αγοράς ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο τυχόν άτακτης προσαρμογής.

Η ΕΚΤ προειδοποίησε ότι περιοχές όπου θεσμικοί επενδυτές έχουν μεγάλες θέσεις στην αγορά ακινήτων για κατοικίες θα μπορούσαν να δεχτούν μεγαλύτερο πλήγμα. Αυτά περιλαμβάνουν το Βερολίνο, τμήματα της δυτικής Γερμανίας και κάποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως το Παρίσι, η Μαδρίτη, η Λισαβόνα και το Δουβλίνο.

Στον αντίποδα, η ΕΚΤ είπε ότι τα νοικοκυριά επωφελούνται από μια ισχυρή αγορά εργασίας, πράγμα που σημαίνει ότι λιγότεροι άνθρωποι είναι πιθανό να σταματήσουν να αποπληρώνουν το στεγαστικό τους δάνειο λόγω ανεργίας.