Με πρωταγωνίστρια την απελπισία

Απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, βιοπαλαιστές, οι άτυχοι μιας σκληρής ζωής, εκείνοι που είναι αναγκασμένοι να βρίσκονται διαρκώς στην «τσίτα», σε ένταση ή «Στα άκρα» («En los márgenes», Ισπανία, 2022), όπως πολύ σωστά δηλώνει ο τίτλος, είναι οι πρωταγωνιστές της ανατριχιαστικά επίκαιρης ταινίας του Χουάν Ντιέγκο Μπότο (ο ηθοποιός που είχε παίξει τον ιεροεξεταστή στον «Ελ Γκρέκο» του Γιάννη Σμαραγδή). Ο ίδιος ο Μπότο είναι ένας από τους αρκετούς χαρακτήρες της ταινίας η οποία με διασταυρούμενες ιστορίες εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια μιας ημέρας. Δεκάδες περιστατικά με πρωταγωνίστρια την απελπισία. Βαρόμετρο και συνδετικός κρίκος των ιστοριών, ο έξοχος ισπανός ηθοποιός Λουίς Τοσάρ στον ρόλο ενός ανθρώπου ο οποίος προσπαθεί να προσφέρει βοήθεια αλλά βρίσκει παντού εμπόδια: από τον αμείλικτο τοίχο της γραφειοκρατίας μέχρι την επιθετικότητα του γιου της γυναίκας του (από προηγούμενο γάμο), με τον οποίο αδυνατεί να επικοινωνήσει παρά τις καλόβουλες προσπάθειές του. Ομως η παράσταση εδώ ανήκει στην Πενέλοπε Κρουθ, σχεδόν αγνώριστη στον ρόλο μιας ακόμα άτυχης γυναίκας που αγωνίζεται να μη χάσει το σπίτι όπως και την κηδεμονία του ανήλικου παιδιού της. Στους τίτλους των «Ακρων» αναφέρονται τα ανατριχιαστικά νούμερα των ανθρώπων που χάνουν καθημερινά το σπίτι τους στην Ισπανία. Ομως ο Μπότο δεν περιορίζει εκεί το θέμα (όπως για παράδειγμα η εξίσου θαυμάσια αμερικανική ταινία «99 σπίτια»). Απεναντίας το «απλώνει» παντού, αγγίζει πολλά καυτά ζητήματα, τα ναρκωτικά, τη μοναξιά, την ανεργία, την έλλειψη ανθρώπινης επικοινωνίας σε μια ταινία που πετυχαίνει τον ρόλο της και σε αφήνει με ένα σφίξιμο στο στομάχι.

Θρίλερ στη Σιβηρία

Το φυσικό, παγωμένο τοπίο της Σιβηρίας αποτελεί φόντο της ιστορίας στο γαλλικό θρίλερ «Η μέθοδος Κομπρομάτ» («Kompromat», 2022), όπου παρακολουθούμε την οδύσσεια στη Ρωσία του Ματιέ (Ζιλ Λελούς), ενός γάλλου θεατρανθρώπου, ο οποίος θα κατηγορηθεί αδίκως για παιδοφιλία (πατέρας ο ίδιος με προβληματικό γάμο). Από τη στιγμή που ανεβάζει μια αβανγκάρντ παράσταση που εξοργίζει αντί να ψυχαγωγήσει το συντηρητικό ρωσικό κοινό, ο Ματιέ θα βρεθεί στη δίνη του κυκλώνα, θα φυλακιστεί στα κάτεργα, θα μπει σε κατ’ οίκον περιορισμό, θα δραπετεύσει, θα παλέψει στην άγρια, άγνωστή του φύση, θα ξεπεράσει κάθε όριο προκειμένου να βρει τον δρόμο προς τη σωτηρία. Το αποτέλεσμα είναι ένα χορταστικό, επαγγελματικά φτιαγμένο θρίλερ από τον σκηνοθέτη Ζερόμ Σαλ, λιγάκι στα ίχνη του «Φυγά» αλλά με τον παράγοντα της Ρωσίας να δίνει στην ιστορία μια «ανάλαφρη» πολιτική διάθεση.

Η τρύπα της… νεότητας

Το σουρεαλιστικό χιούμορ αλλά και μια αμυδρή αίσθηση μελαγχολίας είναι τα χαρακτηριστικό της ταινίας του Κεντέν Ντιπιέ «Απίστευτο και όμως αληθινό» («Incroyable mais vrai», 2022), στην οποία ένα παντρεμένο ζευγάρι (Αλέν Σαμπά, Λεά Ντρουκέρ) ανακαλύπτει ότι το νέο σπίτι του έχει μια τρύπα την οποία αν περάσεις «κερδίζεις» μερικά χρόνια νεότητας. Το ερώτημα είναι αν οι δύο αυτοί άνθρωποι έχουν τη διάθεση να μπουν στην τρύπα και το αποτέλεσμα των πράξεών τους μια «τρελή» ταινία (το πώς βρέθηκε εκεί η τρύπα δεν εξηγείται ποτέ) που συγχρόνως καταφέρνει να βγάλει συναίσθημα. Ο Ντιπιέ καταφέρνει να σε κρατήσει σε αγωνία γιατί, ξεφεύγοντας από τον χαρακτήρα της φάρσας του όλου εγχειρήματος, πετυχαίνει μια έστω ανάλαφρη φιλοσοφία «της τσέπης» πάνω στην ίδια τη ζωή και τα μυστήριά της.

Νεανική αμφισβήτηση

Καλά στοιχεία διακρίνεις και στην ελληνική ταινία «Μπάσταρδα» (2022) που «κοιτάζει» με χιούμορ και σινεφίλ διάθεση μέρος της ασυμβίβαστης, αποφασιστικής σημερινής νεολαίας. Ο φακός του σκηνοθέτη Νίκου Πάστρα θα βρεθεί μέσα σε ένα σπίτι στην εξοχή όπου συγκατοικούν δέκα έφηβοι – πέντε αγόρια και πέντε κορίτσια – ζώντας το τώρα για το τώρα. Δεν ενδιαφέρονται για τίποτα παραπάνω από το να περνούν καλά και μόνο όπως εκείνα ακριβώς θέλουν. Κάθε ήρωας έχει τη δική του ταυτότητα, τη δική του λογική πάνω στη ζωή και όλοι αμφισβητούν τα πάντα. Η κινηματογράφησή τους διακρίνεται από όρεξη και σκηνοθετική δύναμη, ενώ οι νεαροί ηθοποιοί δείχνουν να παίζουν χωρίς να σκέφτονται και αυτό είναι καλό. Είναι οι Ναταλία Swift, Ζαχαρίας Γουέλα, Αφροδίτη Καποκάκη, Εριφύλη Κιτζόγλου, Χριστίνα Κυπραίου, Μάριο Μπανούσι, Γιώργος Μπουφίδης, Κατερίνα Νταλιάνη, Χρήστος Πούλος – Ρένεσης, Γιάννης Τομάζος.

Μένει στις προθέσεις

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ευαισθησία των προθέσεων στη δημιουργία της ταινίας «Η ζωγραφιά του Θεού» (Ελλάδα, 2022) του Γιάννη Καλογερόπουλου που βασισμένη στο μυθιστόρημα του Ιάκωβου Μυλωνά εστιάζει σε ένα άνδρα ο οποίος έχει επιστρέψει από το εξωτερικό με αποστολή να φροντίσει την ΑμεΑ αδελφή του. Ενώ το σενάριο αναπτύσσεται αξιοπρεπώς με διάφορες μικροεκπλήξεις να δίνουν τον τόνο της ταινίας (ο οικονομικός παράγοντας π.χ.), ο ερασιτεχνισμός στην κατασκευή της είναι εμφανής και η ταινία πάσχει σοβαρά από πρωταγωνιστή, γιατί η ερμηνεία του ίδιου του Ιάκωβου Μυλωνά στον ρόλο του αδελφού προκαλεί μεγαλύτερο οίκτο απ’ ό,τι η κατάσταση της αδελφής του (Νανά Τζαβάρα).

Επανέκδοση

«Ο αθώος» («L’ innocente», Ιταλία, 1976) του Λουκίνο Βισκόντι. Η παρακμιακή ιταλική αριστοκρατία του 19ου αιώνα βρίσκεται στο φόντο του κύκνειου άσματος του Λουκίνο Βισκόντι, όπου η ψυχρή πλέον σχέση ενός ζευγαριού αριστοκρατών (Τζανκάρλο Τζανίνι, Λάουρα Αντονέλι) το οδηγεί σε εξωσυζυγικές περιπέτειες (Τζενιφερ Ο’ Νιλ, Μαρκ Πορέλ). Ο Βισκόντι, που πέθανε λίγο μετά τα γυρίσματα, υπογραμμίζει τη βαθιά υποκρισία μιας κοινωνίας κρυμμένης πίσω από τη βιτρίνα της κομψότητας και του πλούτου, αν και τελικά το συναίσθημα έχει και πάλι τον τελευταίο λόγο. Στην τελευταία μεγάλη στιγμή του, ο Κόκκινος Κόμης κινηματογραφεί το γυμνό με αφάνταστη τρυφερότητα και ευαισθησία, θαρρείς ότι η σάρκα της γυναίκας και το αραχνοΰφαντο φόρεμα που την καλύπτει είναι το ίδιο.

Προβάλλονται επίσης

«Kandahar: Σημείο διαφυγής» («Kandahar», ΗΠΑ, 2023) του Ρικ Ρόμαν Βον. Προκειμένου να δραπετεύσει από το Αφγανιστάν, ένας μυστικός πράκτορας της CIA (Τζέραρντ Μπάτλερ) θα βοηθηθεί από τον διερμηνέα του, ο οποίος θρηνεί τον γιο του, θύμα τον Ταλιμπάν, αλλά δεν παύει να κατηγορεί τη Δύση για τη συνέχιση του πολέμου.

«Η μικρή γοργόνα» («The little mermaid», ΗΠΑ, 2023) του Ρομπ Μάρσαλ. Το παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν που έγραψε Ιστορία χάρη στο Οσκαρ καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων της Ντίσνεϊ επιστρέφει με μια «ζωντανή» εκδοχή σκηνοθετημένη από τον δημιουργό του «Σικάγο» (προβάλλεται μεταγλωττισμένη).