Οι Αφγανές, το Ολοκαύτωμα, ο φινλανδός ποιητής

Από τις πιο όμορφες αλλά και πνευματώδεις νέες ηθοποιούς του Χόλιγουντ, η Τζένιφερ Λόρενς, βραβευμένη με Οσκαρ α ρόλου για την ταινία «Οδηγός αισιοδοξίας», χρησιμοποίησε το διάσημο όνομά της για την προώθηση του «Bread and roses», ενός ντοκιμαντέρ με θέμα την αλλαγή της ζωής από τη μια μέρα στην άλλη των γυναικών της Καμπούλ από τη στιγμή που η πόλη καταλήφθηκε από τους Ταλιμπάν. Η Λόρενς εμφανίζεται στους τίτλους της ταινίας ως διευθύντρια παραγωγής (μέσω της εταιρείας της Excellent Cadaver) αφήνοντας τη σκηνοθεσία στην Αφγανή Σάρα Μάνι η οποία υλοποίησε το εγχείρημα βασισμένη στο βιντεογραφημένο (μέσω κινητών τηλεφώνων ή φωτογραφικών μηχανών) οπτικοακουστικό υλικό που τράβηξαν Αφγανές, διαδικασία που κράτησε περίπου έναν χρόνο.

Κινηματογραφικές ταινίες ή τηλεταινίες για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων έχουμε δει πολλές, αλλά καμία δεν μοιάζει στο «The zone of interest» του Βρετανού Τζόναθαν Γκλέιζερ, που προβλήθηκε στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα κερδίζοντας ως επί το πλείστον θετικές κριτικές. Το φιλμ δίνει τη δική του άποψη στο πώς θα μπορούσε να είναι η ζωή των Γερμανών που υπηρετούσαν σε ένα στρατόπεδο συγκεντρώσεως των Εβραίων όπως του Αουσβιτς. Πώς φανταζόμαστε στις προσωπικές του στιγμές τον άνθρωπο που είχε την ευθύνη της διαχείρισης του στρατοπέδου;

Πάνω σε αυτό το ερώτημα πατά η ταινία με κεντρικό πρόσωπο τον διοικητή του Αουσβιτς Ρούντολφ Ες (Κρίστιαν Φρίντελ), ο οποίος είναι ένας πολύτεκνος οικογενειάρχης με κοιλίτσα, ένα άκρως τακτοποιημένο σπίτι με κήπο στα περίχωρα, με μια γυναίκα που νιώθει χαρά μέσα στη βολή που της προσφέρει αυτή η κατάσταση. Ο Γκλέιζερ κινηματογραφεί τα πάντα από απόσταση, πανέμορφα κάδρα χωρίς κοντινά πλάνα τα οποία εκπέμπουν την απερίγραπτη γαλήνη της περιοχής που έρχεται σε πλήρη αντιπαράθεση με το απόλυτο έγκλημα στο «εσωτερικό» της, το οποίο δεν βλέπουμε ποτέ. Ακούμε μόνο. Κραυγές απελπισίας ή αγριοφωνάρες που δίνουν διαταγές. Ακούμε και νιώθουμε την ανατριχίλα.

Μελαγχολία και αισιοδοξία

Βετεράνος του φεστιβάλ των Καννών, ο Φινλανδός Ακι Καουρισμάκι («Ανθρωπος χωρίς παρελθόν», «Το λιμάνι της Χάβρης» κ.ά.) λαμβάνει μέρος για μια ακόμα φορά στον διαγωνισμό με τα «Πεσμένα φύλλα», μια από τις πιο μελαγχολικές αλλά συγχρόνως αισιόδοξες ταινίες μέχρι σήμερα στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα. Οπως σε όλες του τις ταινίες, έτσι και εδώ ο Καουρισμάκι ενδιαφέρεται για τον καθημερινό άνθρωπο. Ηρωές του είναι losers αυτού του κόσμου που αναζητούν μια ακόμα ευκαιρία. Και αυτό ακριβώς θα συμβεί στην περίπτωση της γυναίκας και του άντρα που είναι οι κεντρικοί ήρωες της ιστορίας (Αλμα Ποΐστι, Γιούστι Βατάνεν), οι οποίοι γνωρίζονται τυχαία σε ένα μπαρ.