Στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ εν μέσω ιδεολογικής ηγεμονίας της Νέας Δημοκρατίας

Το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών, πέρα από το ότι ήταν μη αναμενόμενο, θυμίζει το αντίστροφο είδωλο των εκλογών του Μαΐου του 2012. Των εκλογών που ο δάσκαλός μου Ηλίας Νικολακόπουλος είχε χαρακτηρίσει ως «εκλογικό σεισμό». Ποια θα μπορούσε να είναι μια πρώτη ερμηνεία αυτής της έκβασης; Τι ήταν αυτό που οδήγησε τους έλληνες πολίτες, ασκώντας το ύψιστο δημοκρατικό τους δικαίωμα, να δώσουν διπλάσιο ποσοστό στη Νέα Δημοκρατία; Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για τη σύγκλιση δύο κρίσιμων παραμέτρων: Αφενός της στρατηγικής ήττας της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ και αφετέρου της ιδεολογικής κυριαρχίας της Νέας Δημοκρατίας.

Πιο συγκεκριμένα, το στίγμα και η πολιτική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν καθαρή και κυρίως απείχε πολύ από εκείνη την πρόταση που τον έφερε στην εξουσία. Δεν ήταν δηλαδή μόνο οι ασάφειες, όπως για παράδειγμα η προοδευτική διακυβέρνηση, αντί για μια αριστερή και ριζοσπαστική κυβέρνηση, ήταν και το γεγονός ότι ως ένα βαθμό άρχισε να μοιάζει και να αποδέχεται όλο και περισσότερο τις αξίες και τα προτάγματα του «αντιπάλου». Η επιμονή στο κοστολογημένο πρόγραμμα και όχι στο όραμα μιας άλλης κοινωνίας είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα αυτής της τάσης.

Η δεύτερη παράμετρος σχετίζεται με την ιδεολογική, πολιτική και πολιτισμική ηγεμονία της Νέας Δημοκρατίας, που επιτεύχθηκε εν μέσω ιδιαίτερα δύσκολων συνθηκών για τη χώρα και πολλαπλών κρίσεων (πανδημική, ενεργειακή, διατροφική). Κατάφερε να επιβάλει τις πολιτικές της ως τις μόνες εφικτές και τολμηρές, σε βαθμό που μοιάζουν όλο και περισσότερο με κάτι νέο και σύγχρονο. Προτάσεις που θα διασφαλίζουν τη ζητούμενη ατομική και συλλογική ανάπτυξη σε μια κοινωνία που αναζητούσε ένα όραμα χωρίς ρίσκο.

Η Βάλια Αρανίτου είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Οικονομικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ