Ποδοσφαίρου το ιστόρημα…

H λέξη «ΣΦΑΙΡΟΣ», που πρωτοχρησιμοποίησε ο Εμπεδοκλής και την έθεσε ως άξονα της κοσμοθεωρίας του βάσει της αριθμολεξίας, αναλύεται ως έξης:

ΣΦΑΙΡΟΣ 200+500+1+10+100+70+200 = 1.081 = 1+0+8+1 = 1+0=1

Η απόλυτη μονάς, δηλαδή, η μία μπάλα που συντίθεται από πολλά κομμάτια. Το πρώτο κινούν του Αριστοτέλους. Κίνηση, σφαίρα, σύμπαν, θεότητες των Ελλήνων. Και είναι πράγματι εκπληκτικό, μια απλή μπάλα ποδοσφαίρου πόσα μυστικά μπορεί να κρύβει μέσα της. Και μακάρι να ξέραμε περισσότερα για το παιχνίδι «Ουρανία», γιατί τότε θα ξεκαθάριζαν αρκετά περισσότερο τα πράγματα και στο επίπεδο του συμβολισμού.

Γνωρίζουμε μόνον ότι ο παίκτης πετούσε την μπάλα στα ουράνια λυγίζοντας το σώμα προς τα πίσω και οι άλλοι μάντευαν την τροχιά περιμένοντας να πιάσουν την μπάλα, καθώς και το ότι μετρούσαν τις αναπηδήσεις της μπάλας στον τοίχο κάνοντας υπολογισμούς. Διαφωτιστικό για τις υπόλοιπες λειτουργίες του ποδοσφαίρου και των ασκήσεων με την μπάλα είναι και το κείμενο του Γαληνού, που έχει ως εξής:

«Η καλύτερη άσκηση είναι αυτή που συνδυάζει την εξάσκηση του πνεύματος και την εξάσκηση του σώματος. Οι εφευρέτες του κυνηγιού ήσαν αρκετά σοφοί και γνώριζαν καλά τη φύση του ανθρώπου, γιατί ανέμιξαν την άσκηση με την ευχαρίστηση και την άμιλλα. Οπωσδήποτε όλες οι ασκήσεις φέρουν ευεξία, αλλά ας δούμε τα ειδικά πλεονεκτήματα των ασκήσεων με μικρή μπάλα.

Πρώτα απ’ όλα είναι η ευκολία που παρέχει. Αν σκεφθεί τον εξοπλισμό και τον χρόνο που χρειάζεται για το κυνήγι, καταλαβαίνει ότι κανείς πολιτικός είτε τεχνίτης δεν μπορεί να πάρει μέρος σε τέτοια σπορ, γιατί απαιτείται οικονομική ευμάρεια και χρόνος ελεύθερος. Ομως και ο πλέον φτωχός μπορεί να παίξει μπάλα, γιατί δεν απαιτούνται ούτε δίκτυα ούτε όπλα ούτε άλογα ούτε σκύλοι, παρά μόνο μια μικρή μπάλα. Δεν εμποδίζει τις άλλες ασχολίες του ανθρώπου και δεν τον ωθεί να τις παραμελήσει. Και τι πιο καλό από ένα παιχνίδι, όπου μπορεί να συμμετάσχει κάποιος ανεξάρτητα από την κοινωνική του θέση;

Θα βρείτε δε ότι είναι η καλύτερη από τις άλλες άμεσα διαθέσιμες ασκήσεις. Θα βρείτε ότι άλλη είναι βίαιη, άλλη ευγενική, ότι εξασκείται το πάνω μέρος του σώματος ή κάποιο μέρος όπως οι τα χέρια ή το κεφάλι ή και το στήθος για όλο το σώμα. Δεν κινεί ισομερώς όλα τα μέρη του σώματος και δεν αλλάζει απότομα τον ρυθμό της κίνησής του. Μόνον η άσκηση με τη μικρή μπάλα μπορεί να το επιτύχει.

Το παιχνίδι με την μπάλα είναι καλή άσκηση για τα πόδια αλλά και για τα χέρια, γιατί πρέπει να πιάσεις την μπάλα σε κάθε είδους θέση. Η ποικιλία των θέσεων εξασκεί διαφόρους μυς σε διάφορο βαθμό σε διαφορετικούς χρόνους. Είναι επίσης κατανοητό ότι εξασκεί το μάτι, γιατί πρέπει να σκεφθείς τη θέση που θα πάρεις για να πιάσεις την μπάλα προβλέποντας την τροχιά της. Ο παίκτης ακονίζει επίσης την κριτική του ικανότητα σχεδιάζοντας πώς θα πιάσει την μπάλα και πώς θα παραμείνει μακριά από το κέντρο και πώς θα την πιάσει όταν είναι στο κέντρο. Η σκέψη και μόνο αδυνατίζει, αλλά όταν αναμιγνύεται με άσκηση και ανταγωνισμό, τότε γίνεται ευχαρίστηση, προάγει την σωματική υγεία και την πνευματική ευφυΐα. Αυτό είναι το σημαντικό πλεονέκτημα της άσκησης, που ασκεί και το πνεύμα και το σώμα στην αρετή.

Μπορείς να καταλάβεις εύκολα ότι η άσκηση με την μπάλα εκπαιδεύει σε εκείνους τους ελιγμούς που η πολιτεία εμπιστεύεται τους στρατηγούς της για να επιτεθούν την κατάλληλη στιγμή και να αμυνθούν στο κατάλληλο μέρος με την ανάλογη μάζα. Δεν υπάρχει καλύτερη άσκηση για την εκπαίδευση στην προάσπιση των κεκτημένων, την ανάκαμψη μετά από απώλειες και την πρόβλεψη των σχεδίων του αντιπάλου. Οι περισσότερες ασκήσεις προξενούν τα αντίθετα αποτελέσματα, κάνοντας το μυαλό πιο αργό, νυσταλέο και αδιάφορο. Ακόμη και που αγωνίζονται στην πάλη, στους στεφανικούς αγώνες, τείνουν στην καλλιέργεια της σάρκας παρά στην πρακτική της αρετής, οι περισσότεροι έχουν παχύνει και έχουν δύσπνοια. Τέτοιοι άνδρες είναι άχρηστοι σαν στρατηγοί ή διοικητές στη διεκπεραίωση αυτοκρατορικών ή κοινοτικών αποστολών. Είναι καλύτερα να δώσεις τη δουλειά σε χοίρους παρά σ’ αυτούς.

Ισως σκεφτείτε ότι είμαι υπέρ του τρεξίματος η άλλων ασκήσεων, που μειώνουν το βάρος. Δεν είναι έτσι, γιατί καταδικάζω την απουσία μέτρου σε οτιδήποτε. Επομένως δεν εγκρίνω το τρέξιμο, γιατί ελαττώνει κατά πολύ το βάρος και δεν παρέχει άσκηση θάρρους. Η νίκη στον πόλεμο δεν ανήκει σ’ αυτούς πού τρέχουν γρηγορότερα, αλλά σ’ αυτούς που μπορούν να υπερισχύσουν στην εκ του συστάδην αντιπαράθεση. Οι Σπαρτιάτες δεν έγιναν οι πιο ατρόμητοι γιατί μπορούσαν να τρέξουν γρηγορότερα, αλλά γιατί είχαν το θάρρος να σταθούν και να πολεμήσουν. Οσο για την υγεία, κάθε άσκηση είναι ανθυγιεινή, καθόσον εξασκεί ανισομερώς τα μέρη του σώματος. Ετσι στο τρέξιμο κάποια μέρη του σώματος ασκούνται υπερβολικά, ενώ άλλα δεν ασκούνται καθόλου. Αυτό δεν είναι καλό, γιατί τρέφει σπέρματα ασθενειών και αποδυναμώνει.

Υποστηρίζω ιδιαίτερα τις ασκήσεις που προάγουν την υγεία τού σώματος, την αρμονική ανάπτυξη των μερών του και την αρετή στο πνεύμα. Ολα αυτά υπάρχουν στο παιχνίδι με τη μικρή μπάλα».

Γίνεται λοιπόν σαφές από τα παραπάνω ότι τα παιχνίδια με την μπάλα και ειδικά το ποδόσφαιρο δεν θα μπορούσε να χαρακτηρισθούν με τον απλοϊκό σημερινό όρο παιχνίδια, αφού είναι πολλά παραπάνω πράγματα. Συνηγορεί δε υπέρ του γεγονότος της στρατιωτικής εξάσκησης και το απόσπασμα του Aρριανού, όπου ο Μ. Αλέξανδρος έπαιζε ποδόσφαιρο με συμπολεμιστές του με τέτοιο πάθος, ώστε κάποια στιγμή να διαμαρτυρηθεί στον επιστήθιο φίλο του Ηφαιστίωνα, γιατί δεν του έδινε τη σφαίρα (μπάλα). Πολλοί στρατοί άλλων χωρών στη συνέχεια χρησιμοποιούσαν το ποδόσφαιρο ως στρατιωτική άσκηση, ακόμη και μέχρι σήμερα.