Μεταρρυθμίσεις

Στην τελική ευθεία προς τις εκλογές, η κυβέρνηση χρειάστηκε να αντιμετωπίσει μια ιδιαίτερη κρίση: την προκάλεσε το πολύνεκρο δυστύχημα των τρένων, στα Τέμπη. Οι κρατικές ευθύνες ήταν εμφανείς: είχε καθυστερήσει η εγκατάσταση ηλεκτρονικών συστημάτων ασφαλείας, υπήρχαν ρουσφετολογικοί διορισμοί σταθμαρχών και ανεύθυνη διαχείριση των εργασιακών υποχρεώσεών τους από τις υπηρεσίες τους. Η κυβέρνηση είχε ευθύνες για τη διαχείριση των τρένων, όπως είχαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις.

Το δυστύχημα ήταν μια προειδοποίηση για την παρουσία μιας παλιάς Ελλάδας, της Ελλάδας της χρεοκοπίας, στις δομές ενός κράτους που, την τετραετία Μητσοτάκη, προσπάθησε όχι να συγκρουστεί με αυτή την Ελλάδα αλλά να την παρακάμψει. Κι η τακτική αυτή συμβολίζεται στη δουλειά του Κυριάκου Πιερρακάκη: έφτιαξε ένα νέο, σύγχρονο και δυναμικό, ηλεκτρονικό Δημόσιο, που έλυσε τα χέρια στους πολίτες. Αλλά το παλιό, εφιαλτικό και πολυέξοδο κράτος συνεχίζει να υφίσταται και να αναπαράγει τη γραφειοκρατία και τις δομές της στην αφάνεια.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ήρθε, το 2019, με μεταρρυθμιστικό αέρα. Δεν κυριάρχησε όμως η συζήτηση για μεταρρυθμίσεις επειδή αντιμετωπίσαμε μείζονες κρίσεις. Μια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις που κορυφώθηκε με μια υβριδική επίθεση στα βόρεια σύνορα μέσω μεταναστευτικών ροών. Την πρωτοφανή υγειονομική κρίση της πανδημίας. Τη διεθνή κρίση με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Και την οικονομική κρίση, συνέπεια της πανδημίας, η οποία συνεχίστηκε ως ενεργειακή μετά τη ρωσική επίθεση. Η κυβέρνηση, στα δύσκολα, ανταποκρίθηκε με πραγματισμό: Με διπλωματία και με εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Με τολμηρούς περιορισμούς την πρώτη κρίσιμη περίοδο της πανδημίας και με υποδειγματική διαχείριση, αργότερα, των εμβολιαστικών προγραμμάτων. Με στοχευμένα μέτρα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και προστασίας ευάλωτων ομάδων που δεν τίναξαν το δημοσιονομικό πρόγραμμα της χώρας. Και με τη σαφή επιλογή να στρατευθεί με τον δυτικό κόσμο, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, απέναντι στον ρωσικό αναθεωρητισμό. Δεν είχε τη συμπαράσταση της αντιπολίτευσης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έπαιξε τον ρόλο που αρμόζει στην αντιπολίτευση σε συντεταγμένες δημοκρατίες. Η κριτική του ήταν συχνά υπονομευτική και κινήθηκε στο επίπεδο της προσωπικής έχθρας κατά του Πρωθυπουργού. Με την ίδια στρατηγική κατέβηκε στις εκλογές, πιστεύοντας ότι σε μια σύγκρουση Τσίπρα – Μητσοτάκη θα έχει το πάνω χέρι. Ο Τσίπρας πίστεψε στ’ αλήθεια ότι τέσσερα χρόνια Μητσοτάκης θα έχουν ενισχύσει την κουλτούρα της διαμαρτυρίας που ο χώρος του παίζει στα δάχτυλα. Αντί να εκπονήσει πρόγραμμα με συγκεκριμένους στόχους, αρκέστηκε στην πολυσυλλεκτικότητα του κόμματος (με μεταγραφές από το ΠΑΣΟΚ ως τη λαϊκή Δεξιά, από τα ελαφρολαϊκά μίντια και το θέαμα, εσχάτως απευθύνθηκε και στη Χρυσή Αυγή!). Κι αντί για προτάσεις στο πλαίσιο της σταθερότητας και του καλού διεθνούς κλίματος για τη χώρα υποσχέθηκε ρεβανσισμό και πολιτικές συγκρούσεις, δηλαδή αβεβαιότητα.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, από τη δική του σκοπιά, με τα στελέχη του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ να βρίσκονται στη ΝΔ ή να δηλώνουν στήριξη σε μια μεταρρυθμιστική ατζέντα που μόνο αυτή επαγγέλλεται, οχυρώθηκε στις υποκλοπές των οποίων ήταν θύμα και ανέσυρε τα συνθήματα του 1981: «Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά». Πόσοι νοσταλγοί συγκινούνται με το ρετρό.

Η ουσία είναι ότι η χώρα δεν χρειάζεται αβεβαιότητα. Η αυτοαναφορικότητα της πολιτικής, ερήμην της πραγματικότητας, δεν οδηγεί πουθενά. Κι η νοσταλγία είναι καλή για τις σειρές της τηλεόρασης. Χρειαζόμαστε μεταρρυθμίσεις και σταθερότητα, ησυχία και στρατηγικές προόδου. Αύριο θα ξέρουμε αν οι πολίτες συμφωνούν ότι η χώρα θα μείνει προσηλωμένη σε αυτή την κατεύθυνση.