Οι Εργατικοί χρειάζονται δημιουργικές λύσεις κατά της αύξησης του κόστους διαβίωσης

Η απότομη πτώση του διαθέσιμου εισοδήματος μεταξύ των νοικοκυριών του Ηνωμένου Βασιλείου έχει αποδοθεί στον πόλεμο στην Ουκρανία, στα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας και στις συντηρητικές πολιτικές. Είναι προϊόν όλων αυτών των πραγμάτων. Αλλά είναι επίσης ένα σύμπτωμα μιας μεγαλύτερης μείωσης του βιοτικού επιπέδου που προϋπήρχε. Ως απάντηση τόσο οι Συντηρητικοί όσο και οι Εργατικοί έχουν προτείνει παραλλαγές στο ίδιο πρόγραμμα ανάπτυξης και απασχόλησης. Τι γίνεται όμως αν αυτή η έμφαση παραμελεί έναν άλλο ουσιαστικό τομέα: τα καθημερινά αγαθά και τις υπηρεσίες από τις οποίες εξαρτιόμαστε όλοι;

Αυτό είναι το επιχείρημα που προβάλλουν οι ακαδημαϊκοί σε ένα νέο βιβλίο, το «When Nothing Works» («Οταν τίποτα δεν λειτουργεί»). Το βιοτικό επίπεδο δεν καθορίζεται μόνο από την αύξηση του εισοδήματος ή των μισθών – εξαρτώνται επίσης από την πρόσβαση των ανθρώπων σε βασικές υποδομές και υπηρεσίες, όπως η στέγαση, οι μεταφορές και η ενέργεια.

Αντί να διασφαλίσει ότι αυτά τα αγαθά είναι διαθέσιμα και προσιτά σε όλους, η κυβέρνηση έχει αντ’ αυτού προσδιορίσει την εργασία ως την κύρια οδό για την έξοδο των ανθρώπων από τη φτώχεια.

Το τιμωρητικό σύστημα παροχών έχει ωθήσει περισσότερους ανθρώπους σε χαμηλά αμειβόμενη εργασία, αλλά δεν τους προστατεύει από το να πέσουν κάτω από το ελάχιστο όριο που απαιτείται για να επιβιώσουν. Εν τω μεταξύ, επειδή πολλές βασικές υπηρεσίες έχουν ανατεθεί σε εξωτερικούς συνεργάτες στην αγορά, το κόστος τους έχει κλιμακωθεί – και τα νοικοκυριά δυσκολεύονται.

Πουθενά αυτό δεν είναι πιο ξεκάθαρο όσο στη δυσλειτουργική αγορά ενοικίων. Οι κρατικές δαπάνες για επιδόματα στέγασης έχουν αυξηθεί κατά περίπου 40% από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ωστόσο αυτό δεν εμπόδισε τους ανθρώπους να πέσουν στη φτώχεια.

Ενας εύκολος τρόπος για να προστατευτούν οι άνθρωποι από αυτές τις δαπάνες θα ήταν να ξεπαγώσει το τοπικό στεγαστικό επίδομα. Αλλά μια μελλοντική κυβέρνηση των Εργατικών θα πρέπει να προχωρήσει παραπέρα. Μια καλύτερη λύση στην κρίση του κόστους ζωής θα ήταν η παροχή καθολικής πρόσβασης στις υπηρεσίες και τα αγαθά που αποτελούν το θεμέλιο της ευημερίας. Αυτό θα σήμαινε τη δημιουργία περισσότερων κοινωνικών κατοικιών και τον περιορισμό των αυξανόμενων ενοικίων με μεταρρυθμίσεις όπως οι έλεγχοι ενοικίων. Σε άλλους τομείς της ζωής, θα μπορούσε να σημαίνει ότι τα πιο θρεπτικά τρόφιμα γίνονται φθηνότερα με την επιδότησή τους, την παροχή δωρεάν σχολικών γευμάτων στα παιδιά ή την παροχή δωρεάν πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

Το 2018 η (υφυπουργός Οικονομικών) Rachel Reeves ζητούσε να δοθεί έμφαση στην «καθημερινή οικονομία» – τις υπηρεσίες και τα κοινωνικά αγαθά που συντηρούν την καθημερινή μας ζωή. Τα πέντε χρόνια είναι πολλά στην πολιτική. Η πρόκληση για τους Εργατικούς πρέπει να βρίσκεται στην κλιμάκωση τέτοιων πολιτικών.