Βουβή τελετουργία, εκκωφαντική σιωπή

Αν ο θεατής δεν έχει διαβάσει τίποτα για την παράσταση, αν κατέβει τα σκαλιά της Πειραματικής του Εθνικού ανυποψίαστος για αυτό που πρόκειται να παρακολουθήσει στη σκηνή, πολλώ δε μάλλον αν περιμένει να δει ένα θεατρικό έργο έτσι όπως το έχει συνηθίσει, τότε το «Goodbye, Lindita» διαθέτει ακόμα περισσότερες πιθανότητες να αποτελέσει μια πραγματικά, μεγάλη, ισχυρή, έκπληξη. Με την υπογραφή του 25χρονου Μάριο Μπανούσι το «Goodbye, Lindita» φέρνει στο ελληνικό θέατρο μια παράσταση-εμπειρία, με αφετηρία την καταγωγή και τις ρίζες του δημιουργού της. Τα ταφικά έθιμα, ο πόνος, ο θάνατος είναι τα στοιχεία που καθορίζουν το δραματουργικό υπόβαθρο. Μια οικογένεια ενώπιον του απόλυτου, της απώλειας της μονάκριβης κόρης, της διαχείρισης του πένθους. Μια τελετουργία ανάμεσα στην παράδοση και τις διαχρονικές θεατρικές αξίες, ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό, με την αρχαία τραγωδία διακριτικά παρούσα.

Γεννημένος το 1998, στην Αλβανία, ο Μάριο Μπανούσι (Mario Banushi) είναι σκηνοθέτης και performer. Στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε σε ηλικία έξι ετών. Σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και το 2020 που αποφοίτησε, δημιούργησε την πρώτη του ταινία μικρού μήκους («Pranvera»). Η πρώτη του θεατρική σκηνοθετική δουλειά ήταν μια περφόρμανς με τον τίτλο «Ragada», μια ιστορία με θέμα τη γέννηση. Το «Goodbye, Lindita» αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας για τη ζωή και τον θάνατο που πρόκειται να ολοκληρωθεί.

Ο Μπανούσι δημιουργεί ένα χειροποίητο, σκηνικό περιβάλλον, με απλά στοιχεία, που συνομιλούν ωστόσο μεταξύ τους, προσφέροντας μια ποιητική αποτύπωση του προσωπικού δράματος. Η απώλεια για την οικογένεια ζωντανεύει μέσα από μια σειρά εικόνες και γίνεται θρήνος, σιωπηλός, βουβός, που συνδέει βαθιά τη ζωή με τον θάνατο. Η παράσταση δεν χρειάζεται τον λόγο για να δηλώσει την ύπαρξή της. Ο σκηνοθέτης δεν δίνει λόγια στους ηθοποιούς του και εκείνοι με τη σειρά τους δεν χρειάζονται κανένα κείμενο για να αρθρώσουν τα αισθήματα, τα συναισθήματα, τον πόνο. Οι κινήσεις, οι χειρονομίες, οι εκφράσεις και τα βλέμματα αρκούν για να δημιουργήσουν τον χώρο και τις συνθήκες όπου ξετυλίγεται το νήμα της ιστορίας, σαν παραμύθι.

Ο γύρος της ζωής

Μέσα στο σπίτι, η οικογένεια – ο πατέρας, η μητέρα και οι αδελφές της Λιντίτα – καλείται να αντιμετωπίσει την απώλεια. Ενα έπιπλο, σαν σιφονιέρα, που ανοίγει και γίνεται νεκροκρέβατο, ένα κρεβάτι που μετατρέπεται σε μπανιέρα, ένα παράθυρο που σηματοδοτεί το αδιέξοδο, μια (μαύρη) Παναγιά που δεσπόζει στον τοίχο, μια τηλεόραση γύρω από την οποία μαζεύεται η οικογένεια, και τα ρούχα της Λιντίτα, τα ρούχα της, σαν ένας τελευταίος σύνδεσμος με εκείνη. Ο τρόπος που ο σκηνοθέτης κάνει τον γύρο της ζωής, από τη βάφτιση στον γάμο και από εκεί στον θάνατο, με όλα τα ήθη και τα έθιμα της πατρίδας του αλλά και των Βαλκανίων, γενικότερα, ενταγμένα στην παράσταση, είναι καθηλωτικός. Οι σκηνικές εικόνες που πλάθει, σαν μια σειρά από στιγμιότυπα που εγκλώβισε ο φωτογραφικός φακός, εντάσσονται πλήρως μέσα στο εικαστικό τοπίο. Ενας πίνακας ζωγραφικής που πάλλεται. Και μαζί του ζωντανεύουν τα πρόσωπα, με την αλήθεια τους, χωρίς φτιασίδια.