Καμία ανάπαυλα από τη σύγκρουση σε αργή κίνηση ΗΠΑ – Κίνας

Σε μια πρόσφατη ομιλία της, η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Janet Yellen προσπάθησε να αμβλύνει τις ανησυχίες της Κίνας ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν να «συγκρατήσουν» την άνοδό τους και να αποσυνδεθούν από την οικονομία τους. Οι πρόσφατες αμερικανικές ενέργειες που περιορίζουν το εμπόριο με την Κίνα, διευκρίνισε, βασίστηκαν σε ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια παρά σε μια προσπάθεια παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Αλλά ο κατευνασμός της Κίνας θα είναι δύσκολη υπόθεση όταν οι ΗΠΑ φέρεται να σχεδιάζουν να επιβάλουν εκτεταμένους περιορισμούς στις κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ και στις αμερικανικές επενδύσεις στην Κίνα.Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έδωσε πρόσφατα μια ρεαλιστική ομιλία στην οποία υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει «να επικεντρωθεί στην απομάκρυνση του κινδύνου παρά στην αποσύνδεση» από την Κίνα, αλλά τόνισε επίσης τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι κινεζικές πολιτικές αποτελούν απειλή για την Ευρώπη και τη Δύση. Η ομιλία της δεν έτυχε καλής υποδοχής στο Πεκίνο και ουσιαστικά σνομπαρίστηκε όταν επισκέφθηκε την Κίνα με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν τον Απρίλιο, ενώ ο πιο φιλόξενος Μακρόν δέχτηκε μια υποδοχή στο κόκκινο χαλί.

Η Κίνα προσπαθεί επί του παρόντος να δημιουργήσει μια σφήνα μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των ΗΠΑ. Τα αμφιλεγόμενα σχόλια του Μακρόν κατά την επίσκεψή του τον Απρίλιο, ιδιαίτερα η δήλωσή του ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να γίνει «υποτελής» των ΗΠΑ, υποδηλώνουν ότι η προσπάθεια μπορεί να είχε επιτυχία. Αλλά ένα επόμενο ανακοινωθέν της G7 επιβεβαίωσε τη στάση της Δύσης στην Ταϊβάν και καταδίκασε τις επιθετικές πολιτικές της Κίνας προς το νησί και η σιωπηρή υποστήριξη της Κίνας στη βάναυση εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πιθανότατα θα αποτρέψει την Ευρώπη από το να υποκύψει σε μια επίθεση γοητείας.

Η περίοδος πριν από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, μαζί με την υποψία της Κίνας ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν να συγκρατήσουν την οικονομική τους ανάπτυξη, θα εμποδίσουν τις προσπάθειες οικοδόμησης εμπιστοσύνης και αποκλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών. Με τους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικανούς να ανταγωνίζονται ποιος θα θεωρηθεί σκληρός απέναντι στην Κίνα, ο κινεζο-αμερικανικός ψυχρός πόλεμος είναι πιθανό να ενταθεί, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός ενδεχόμενου θερμού πολέμου για την Ταϊβάν.

Παρά τις προσπάθειες των αμερικανών αξιωματούχων να δημιουργήσουν προστατευτικά κιγκλιδώματα για στρατηγικό ανταγωνισμό με την Κίνα και την επιμονή των κινέζων αξιωματούχων ότι δεν ενδιαφέρονται για την οικονομική αποσύνδεση, οι προοπτικές για συνεργασία φαίνονται όλο και πιο απομακρυσμένες. Ο κατακερματισμός και η αποσύνδεση γίνονται το νέο φυσιολογικό, οι δύο χώρες παραμένουν σε τροχιά σύγκρουσης και μια επικίνδυνη εμβάθυνση της συνεχιζόμενης «γεωπολιτικής ύφεσης» είναι σχεδόν αναπόφευκτη.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι επίτιμος καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του New York University Stern School of Business και επικεφαλής οικονομολόγος Atlas Capital Team.