Εξι στοιχεία μας «μιλούν» για τον πόλεμο

Εχουν περάσει 437 ημέρες από τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022 στην Ουκρανία και κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα προς ποια πλευρά γέρνει η πλάστιγγα του πολέμου. Πολύ περισσότερο δε καθώς εδώ και μήνες όλοι αναμένουν τη μεγάλη εαρινή αντεπίθεση των Ουκρανών, η οποία δεν αποκλείεται να αλλάξει εκ νέου τα δεδομένα.

Εάν το Κίεβο πετύχει τους στόχους του (δηλαδή την απελευθέρωση των κατεχομένων εδαφών), τότε η Μόσχα θα βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση και θα αναγκαστεί να εξετάσει το σενάριο διαπραγματεύσεων για τερματισμό του πολέμου. Σε αντίθετη περίπτωση, εάν οι Ουκρανοί αποτύχουν δηλαδή, τότε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα είναι αυτός που θα πρέπει να σκεφτεί το επόμενο βήμα, από κοινού με τους συμμάχους του.

Ποια είναι, όμως, η κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στα πεδία των μαχών; Πώς διαμορφώνονται οι συνθήκες και οι συσχετισμοί, ιδιαίτερα μετά και την τελευταία «επίθεση» με δύο drones εναντίον του Κρεμλίνου, που οδήγησε πολλούς ρώσους αξιωματούχους να ζητήσουν την εξόντωση του εχθρού μολονότι το Κίεβο αρνήθηκε κάθε ανάμειξη;

Στην αποτίμηση που κάνουν οι Μάικλ Ο’Χάνλον, Κοντσάντσε Στέλτσενμιλερ και Ντέιβιντ Βέσελ στην «Washington Post», διατυπώνουν έξι σημεία, προσπαθώντας να απαντήσουν στα παραπάνω ερωτήματα.

1             «Βάλτωμα» στα πεδία των μαχών

Η Ρωσία έφτασε, λίγο μετά την εισβολή, να ελέγχει πάνω από το 22% των εδαφών της Ουκρανίας. Εκτοτε και μετά τις ουκρανικές αντεπιθέσεις, το ποσοστό αυτό μειώθηκε, αλλά εδώ και ένα τουλάχιστον εξάμηνο παραμένει στάσιμο, στο 17%, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν καταφέρνει να προχωρήσει παρά ελάχιστα – κι αυτό με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές. Η πρόσφατη εκτίμηση των ΗΠΑ αναφέρει πως σε αυτό μόνο το διάστημα οι Ρώσοι έχουν απώλειες της τάξης των 100.000, εκ των οποίων οι 20.000 νεκροί – κάτι που η Μόσχα διέψευσε.

2             Η Δύση συνεχίζει να στηρίζει την Ουκρανία

Οπως δήλωσε πρόσφατα ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, το Κίεβο έχει παραλάβει το 98% των οπλικών συστημάτων που του έχει υποσχεθεί η Δύση, κάτι που σημαίνει πως είναι έτοιμο για τη μεγάλη αντεπίθεση. Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν πως μόνο οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν 32,5 δισ. δολάρια για τη στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας, ενώ δεκάδες δισ. έχουν διαθέσει οι Ευρωπαίοι και άλλα κράτη, προμηθεύοντας το Κίεβο με τεθωρακισμένα κάθε είδους, συστήματα αεράμυνας, πυροβόλα, πυραύλους και πυρομαχικά. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που θεωρούν πως η «φαρέτρα» του Ζελένσκι δεν επαρκεί για να εξαπολύσει την αντεπίθεση που θα ήθελε.

3             Η «μαύρη τρύπα» μεγαλώνει στην ουκρανική οικονομία

Με τις απαιτήσεις για τη χρηματοδότηση του πολέμου να μεγαλώνουν και μεγάλο μέρος του ανδρικού πληθυσμού να έχει ντυθεί στα χακί εγκαταλείποντας τις θέσεις εργασίας, το οικονομικό πρόβλημα της Ουκρανίας διογκώνεται διαρκώς. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά σχεδόν 30% το 2022, ενώ τα προγνωστικά δεν είναι ευοίωνα ούτε για φέτος, ειδικά καθώς η παραγωγή και οι εξαγωγές σιτηρών έχουν μειωθεί και το ποσοστό που απομένει κρέμεται σε μία κλωστή. Πρακτικά, το «πορτοφόλι» της Ουκρανίας στηρίζεται από τη Δύση – ΗΠΑ, ΕΕ, αλλά και ΔΝΤ, που δεσμεύτηκε να δανείσει στο Κίεβο 15,6 δισ. δολάρια σε βάθος τεσσάρων ετών, χωρίς μάλιστα τις συνήθεις διασφαλίσεις. Την ίδια στιγμή, το ΑΕΠ της Ρωσίας συρρικνώθηκε πέρυσι κατά 2,1%.

4            Το ένα τρίτο των Ουκρανών στην προσφυγιά

Οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΗΕ υπολογίζουν τους Ουκρανούς που έχουν ζητήσει καταφύγιο σε χώρες του εξωτερικού σε 8,2 εκατομμύρια – κυρίως στην Ευρώπη και τη Ρωσία, η οποία έχει δεχθεί περίπου 2,85 εκατομμύρια. Επίσης, άλλοι 5,4 εκατ. Ουκρανοί έχουν αναζητήσει ασφαλή στέγη εντός της ίδιας τους της χώρας, καθώς στις περιοχές όπου έμεναν μαίνονται οι μάχες ή έχουν καταστραφεί. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά πως το κόστος για τη φιλοξενία κάθε πρόσφυγα ανέρχεται σε 10.000 ευρώ ετησίως, με την Ευρώπη να έχει δαπανήσει ήδη 40-50 δισ. σε αυτό το μέτωπο. Ηδη, μάλιστα, αρκετές χώρες, όπως η Πολωνία, περικόπτουν τις παροχές.

5            Ο πόλεμος διχάζει το G20

Οπως συμβαίνει και στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η πλειοψηφία των κρατών – μελών του G20 έχει ταχθεί υπέρ όλων των κυρώσεων και των ψηφισμάτων κατά της Ρωσίας. Ειδικά όσοι απαρτίζουν την ομάδα των BRICS, όμως, τηρούν διαφορετική στάση: η Κίνα καταψηφίζει ή απέχει, η Νότια Αφρική απέχει, όπως και η Ινδία, ενώ η Βραζιλία έχει επίσης επιλέξει την αποχή στην πρόταση αποβολής της Ρωσίας από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και εκκίνησης της διαδικασίας παραπομπής τής Ρωσίας σε διεθνή δικαστήρια. Ανάλογη στάση με τη Βραζιλία έχει τηρήσει η Σ. Αραβία, ενώ η Τουρκία δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα.

6             Ο Ζελένσκι νικητής στον πόλεμο της επικοινωνίας

Σύμφωνα με τους αρθρογράφους της «Washington Post», τους μήνες που πέρασαν ο πρόεδρος της Ουκρανίας έχει απευθυνθεί απευθείας σε κοινοβούλια, διεθνείς οργανισμούς και φόρα πάνω από 200 φορές – τις περισσότερες με βιντεοσύνδεση και κάποιες διά ζώσης, όπως στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Σε καμία δε περίπτωση δεν διέκοψε την επικοινωνία του με τους Ουκρανούς, στους οποίους απευθύνει καθημερινά διαγγέλματα και μηνύματα.