«Δεν ήρθα για να με υπηρετήσουν, αλλά για να υπηρετήσω»

Ενα περίπλοκο τελετουργικό αιώνων με κάποιες σύγχρονες προσθήκες προβλέπεται για την ιστορική σημερινή ημέρα στέψης του βασιλιά Κάρολου Γ’. Ενα τελετουργικό όλο συμβολισμούς και παραπομπές στην ιστορία τη χώρας αλλά και του θεσμού της μοναρχίας.

Η πομπή του βασιλιά. Ο βασιλιάς Κάρολος και η βασίλισσα (όπως ονομάζεται, επισήμως, από σήμερα) Καμίλα θα μεταβούν από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ στο Αβαείο του Ουέστμινστερ, επιβαίνοντας στην κλιματιζόμενη Πολιτειακή Αμαξα του Αδαμάντινου Ιωβηλαίου που αρχικά κατασκευάστηκε για τα 80ά γενέθλια της Ελισάβετ, αλλά χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά μόλις το 2014. Εικάζεται ότι ο βασιλιάς θα φορά στρατιωτική στολή, αντί για τον παραδοσιακό χιτώνα και το κοντό παντελόνι που φορούσαν στις στέψεις οι προκάτοχοί του. Η πομπή, που θα διανύσει μια διαδρομή 2,1 χιλιομέτρων σε 33 λεπτά, θα αποτελείται από 200 στρατιώτες του Συντάγματος Ιππικού του Βασιλικού Οίκου. Οταν το ζεύγος αφιχθεί στη Μεγάλη Δυτική Θύρα του Αβαείου, ο βασιλιάς θα κατευθυνθεί στο κεντρικό κλίτος πλαισιωμένος από τον επίσκοπο του Μπαθ και Ουέλς και τον επίσκοπο του Ντάραμ. Εκεί, θα ανακρουστεί ο ύμνος «I Was Glad». Μέλη της πομπής θα μεταφέρουν δύο σκήπτρα, τη ράβδο του Αγίου Εδουάρδου, το Ξίφος της Πολιτείας, το οποίο συμβολίζει τη βασιλική εξουσία, το Ξίφος της Κοσμικής Δικαιοσύνης, που συμβολίζει τον ρόλο του βασιλιά ως αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, το Ξίφος της Πνευματικής Δικαιοσύνης, που συμβολίζει τον ρόλο του ως Υπερασπιστή της Πίστεως και το Ξίφος του Ελέους, το οποίο συμβολίζει τον «ελεήμονα μονάρχη». Ο Κάρολος θα ενδυθεί τον Πολιτειακό Μανδύα, τον οποίο φορούσε ο παππούς του Γεώργιος ΣΤ’ στη στέψη του το 1937, ενώ η Καμίλα θα φορέσει τον μανδύα της Ελισάβετ Β’. Επειτα, θα απευθύνει χαιρετισμό ένας 14χρονος βασιλικός χορωδός, στον οποίο ο βασιλιάς θα πει: «Δεν ήρθα για να με υπηρετήσουν, αλλά για να υπηρετήσω». Κατόπιν, θα αναγνωστεί στην ουαλική γλώσσα η προσευχή «Κύριε ελέησον».

Η αναγνώριση. Το στάδιο αυτό δίνει, συμβολικά, στον λαό την ευκαιρία να «αναγνωρίσει» το πρόσωπο που θα λάβει το χρίσμα. Ο αρχιεπίσκοπος του Κάντερμπερι (μαζί με άλλους επισκόπους) θα «παρουσιάσει» τον βασιλιά στο εκκλησίασμα στην ανατολική, τη νότια, τη δυτική και τη βόρεια πλευρά του Αβαείου, λέγοντας: «Σας παρουσιάζω τον βασιλιά Κάρολο, τον αδιαμφισβήτητο βασιλιά σας». Κατόπιν, θα ζητήσει από τους παριστάμενους να δηλώσουν εάν είναι πρόθυμοι να τον υπηρετήσουν με αφοσίωση. Οι προσκεκλημένοι θα αναφωνήσουν: «Ο Θεός σώζοι τον βασιλέα Κάρολο» και κατόπιν θα ηχήσουν σάλπιγγες.

Ο όρκος. Ο βασιλιάς θα καθήσει νότια της Αγίας Τράπεζας και θα παραλάβει τη Βίβλο από τον επικεφαλής της Γενικής Συνέλευσης της Εκκλησίας της Σκωτίας. Ο αρχιεπίσκοπος θα δηλώσει ότι η Εκκλησία της Αγγλίας είναι αφοσιωμένη στο να καλλιεργεί «ένα περιβάλλον στο οποίο άνθρωποι όλων των θρησκειών και πεποιθήσεων μπορούν να ζουν ελεύθεροι», αναγνωρίζοντας έτσι το πόσο έχει αλλάξει η σύνθεση της βρετανικής κοινωνίας – πλέον οι Χριστιανοί στη χώρα αποτελούν μειοψηφία, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 46,2% του πληθυσμού. Ο Κάρολος θα ορκιστεί ότι θα κυβερνά κάθε έθνος του Ηνωμένου Βασιλείου σύμφωνα με τους νόμους και τα έθιμά του, θα επιβάλλει τον νόμο και τη δικαιοσύνη με έλεος και θα διαφυλάξει τον Προτεσταντισμό και την Εκκλησία της Αγγλίας. Θα ορκιστεί, επίσης, ότι είναι «πιστός προτεστάντης». Παράλληλα, θα γίνει ο πρώτος μονάρχης που προσεύχεται μεγαλοφώνως στη στέψη του. Η προσευχή γράφτηκε ειδικά για τον Κάρολο, ο οποίος θα ζητήσει να είναι «ευλογημένοι» οι άνθρωποι «κάθε πίστης και πεποίθησης», στέλνοντας το μήνυμα ότι θα υπηρετεί όλες τις κοινότητες της χώρας. Σε αυτό το στάδιο θα πάρει μέρος και η επίσκοπος Λονδίνου Σάρα Μαλάλι, μία από τις πρώτες γυναίκες κληρικούς που μετέχουν σε στέψη.

Το χρίσμα. Ο βασιλιάς θα μετακινηθεί στην Καθέδρα της Στέψης, γνωστή και ως Κάθισμα του Αγίου Εδουάρδου. Το ιστορικό κάθισμα κατασκευάστηκε το 1300 και επιστρατεύεται για στέψεις εδώ και περισσότερο από 700 χρόνια. Πιστεύεται ότι είναι το παλαιότερο έπιπλο στο Ηνωμένο Βασίλειο που χρησιμοποιείται ακόμη για τον αρχικό του σκοπό.

Είναι φτιαγμένο από βελανιδιά, έχει τέσσερα χρυσά λιοντάρια σε κάθε πόδι, και στη βάση του θα τοποθετηθεί ο βάρους 152 κιλών Λίθος του Σκόουν (ή «Λίθος του Πεπρωμένου»), μια πέτρα κόκκινου ψαμμίτη που χρησιμοποιείται επί αιώνες στις στέψεις μοναρχών. Υπό τους ήχους του ύμνου του Χέντελ «Σαδώκ ο Ιερέας», ο αρχιεπίσκοπος θα αλείψει τον Κάρολο στο κεφάλι, τα χέρια και το στήθος με Αγιο Μύρο, το οποίο έχει καθαγιαστεί από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο και τον αγγλικανό αρχιεπίσκοπο στην Ιερουσαλήμ Χοσάμ Ναούμ. Το εκκλησίασμα δεν θα γίνει μάρτυρας αυτής της στιγμής, καθώς ο Κάρολος θα βρίσκεται πίσω από ένα κεντημένο στο χέρι παραπέτασμα. Το μύρο περιέχεται σε μια λήκυθο σε σχήμα αετού. Από εκεί θα χυθεί στη Λαβίδα της Στέψης, που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα. Ακολούθως, ο βασιλιάς θα παραλάβει τα σύμβολα της μοναρχίας, ενδυόμενος ένα λευκό κολόβιο που συμβολίζει την αγνότητα και την απλότητα ενώπιον του Θεού. Από πάνω θα φορά τον «Υπερχιτώνα», ένα περίτεχνο ένδυμα από χρυσό μετάξι που ράφτηκε για τον Γεώργιο Ε’ το 1911.

Η στέψη. Σε μια κίνηση αναγνώρισης της πολυθρησκειακής σύγχρονης Βρετανίας, ευγενείς από άλλες θρησκείες θα λάβουν μέρος για πρώτη φορά στη στέψη, παρουσιάζοντας στον βασιλιά ορισμένα από τα σύμβολά του. Κατά την «ανταλλαγή των ξιφών», το Σύνολο Βυζαντινών Ψαλμών, μια ελληνική χορωδία υπό τη διεύθυνση του δρ Αλέξανδρου Λίγκα, θα ψάλει στα Ελληνικά τον 71ο από τους Ψαλμούς του Δαυίδ. Η χρήση ελληνορθόδοξης μουσικής ήταν προσωπική επιλογή του Καρόλου, ο οποίος θέλησε να αποδώσει φόρο τιμής στην ελληνική καταγωγή του πατέρα του, Φίλιππου. Στο πρόγραμμα της λειτουργίας, ο ψαλμός θα είναι τυπωμένος στα Ελληνικά και στα Αγγλικά. Μόλις ολοκληρωθεί η παρουσίαση των συμβόλων, ο βασιλιάς, καθισμένος στην Καθέδρα της Στέψης και σφίγγοντας στα χέρια του τα δύο σκήπτρα, θα στεφθεί με το στέμμα του Αγίου Εδουάρδου, το οποίο κατασκευάστηκε για τον Κάρολο Β’ το 1661. Θα είναι η πρώτη και πιθανώς η τελευταία φορά που θα φορέσει αυτό το στέμμα, το οποίο ζυγίζει 2,2 κιλά, είναι κατασκευασμένο από χρυσό και διακοσμημένο με ρουμπίνια, αμέθυστους, ζαφείρια, γρανάτες, τοπάζια και τουρμαλίνους. Στην κορυφή του δεσπόζει μία σφαίρα που επάνω έχει έναν σταυρό. Θα ακολουθήσει η ευλογία από τους επικεφαλής των χριστιανικών δογμάτων στη χώρα, μεταξύ των οποίων ο ελληνορθόδοξος αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Νικήτας.

Η ενθρόνιση. Ο αρχιεπίσκοπος θα συνοδεύσει τον Κάρολο στον θρόνο, στον οποίον θα «ανέλθει» συμβολικά, αποκτώντας τον «έλεγχο» του βασιλείου του. Διαβάζοντας μια προσευχή που αποτελεί μέρος των στέψεων από τον Μεσαίωνα, ο αρχιεπίσκοπος θα τον προτρέψει να «μείνει σταθερός και αμετακίνητος». Ο θρόνος είχε κατασκευαστεί για τον Γεώργιο ΣΤ’ το 1937.

Ορκοι αφοσίωσης. Ακολουθούν οι δηλώσεις υποταγής και αφοσίωσης – με μια μεγάλη καινοτομία: μετά τους όρκους του αρχιεπισκόπου και του πρίγκιπα της Ουαλίας, Ουίλιαμ, ο οποίος θα γονατίσει ενώπιον του βασιλιά και πατέρα του, δεν θα δοθούν οι καθιερωμένοι όρκοι αφοσίωσης από ευγενείς (λόρδους, δούκες κ.ά.). Αντ’ αυτού, θα γίνει μια «δήλωση του λαού»: όσοι βρίσκονται στο Αβαείο και όσοι παρακολουθούν τη στέψη από μακριά θα κληθούν να ορκιστούν «αληθινή πίστη και αφοσίωση» στον βασιλιά. Η Καμίλα θα χριστεί και θα στεφθεί με τον ίδιο τρόπο, αλλά δεν θα καθήσει στην Καθέδρα της Στέψης, ενώ θα λάβει το χρίσμα χωρίς να καλύπτεται από παραπέτασμα. Θα έχει, όμως, τον δικό της θρόνο. Κατόπιν, θα ανακρουστεί ο ύμνος της στέψης με τίτλο «Κάντε χαρμόσυνο θόρυβο» τον οποίον συνέθεσε ο Αντριου Λόιντ Γουέμπερ. Την τελετή θα ντύσουν μουσικά 12 νέες συνθέσεις που επελέγησαν από τον Κάρολο. Θα ακολουθήσουν προσευχές και οι προσκεκλημένοι θα ψάλουν το «Πάτερ ημών» στη μητρική τους γλώσσα (και στα ελληνικά). Επειτα, ο βασιλιάς και η βασίλισσα θα μεταλάβουν. Αφού αποσυρθεί στο παρεκκλήσι του Αγίου Εδουάρδου, ο Κάρολος θα φορέσει τον μοβ βελούδινο μανδύα του Γεώργιου ΣΤ’, θα βγάλει το στέμμα του Αγίου Εδουάρδου και θα φορέσει το ελαφρύτερο – βάρους 1,06 κιλών – Πολιτειακό Αυτοκρατορικό Στέμμα. Στο τέλος, θα τον χαιρετίσουν εκπρόσωποι διαφόρων θρησκευτικών κοινοτήτων (Ισραηλιτών, Ινδουιστών, Σιχ, Μουσουλμάνων και Βουδιστών).

Η πομπή της στέψης. Οι εστεμμένοι θα επιστρέψουν στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ επιβαίνοντας στη Χρυσή Πολιτειακή Αμαξα που κατασκευάστηκε το 1762. Η πομπή θα αποτελείται από 4.000 μέλη των ενόπλων δυνάμεων. Το βασιλικό ζεύγος θα κάνει την πρώτη εμφάνισή του μαζί με τα «ενεργά» μέλη της βασιλικής οικογένειας στο μπαλκόνι του παλατιού. Το τελετουργικό θα ολοκληρωθεί με επίδειξη περίπου 60 αεροσκαφών της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας η οποία θα διαρκέσει έξι λεπτά και θα αποτελείται από τα φημισμένα «Ερυθρά Βέλη» (Red Arrows) και τα ιστορικά Spitfires της Μονάδας Battle of Britain Memorial Flight. Ενας ξεχωριστός σχηματισμός 16 ελικοπτέρων θα πετάξει βόρεια του Λονδίνου.