SOS από τον «Νονό της τεχνητής νοημοσύνης»

Δεν είναι, προφανώς, η πρώτη φορά που «επώνυμοι» επιλέγουν να εκφράσουν δημοσίως την αγωνία και την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που θα έχει το σύγχρονο «θαύμα» της ψηφιακής εποχής: η τεχνητή νοημοσύνη. Οχι μόνο δε για την επιστήμη και την παραγωγή, αλλά συνολικά για τον άνθρωπο – τον τρόπο που προσλαμβάνει και ερμηνεύει την πραγματικότητα, τον τρόπο που σκέφτεται και που (αντι)δρα.

Οταν, όμως, τον κώδωνα του κινδύνου κρούει μία προσωπικότητα που έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως ο «Νονός της τεχνητής νοημοσύνης», ο δόκτωρ Τζέφρι Χίντον, τότε τα πράγματα γίνονται πολύ πιο σοβαρά. Οι πάντες, με άλλα λόγια, συνειδητοποιούν ότι εδώ τρέχει κάτι πολύ σοβαρό, που μπορεί να αλλάξει ριζικά τις ζωές των σημερινών και των επόμενων γενεών. Σε βαθμό, μάλιστα, που οι αλλαγές να καταστούν ανεξέλεγκτες και ο άνθρωπος να μην είναι σε θέση να διαχειριστεί το ψηφιακό «τέρας του Φρανκενστάιν» που θα έχει κατασκευάσει με τα ίδια του τα χέρια.

«Είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι οι κακοί άνθρωποι δεν θα χρησιμοποιήσουν (τη συγκεκριμένη τεχνολογία) προκειμένου να κάνουν κακά πράγματα», είπε ο Χίντον στο πλαίσιο συνέντευξης που έδωσε στους «New York Times», που πρώτοι έδωσαν την είδηση της παραίτησής του από την Google, για λογαριασμό της οποίας εργάστηκε επί δέκα και πλέον χρόνια. Δεν έκρυψε, επίσης, ότι αυτό που φοβάται περισσότερο, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, είναι πως το Διαδίκτυο θα πλημμυρίσει με ψευδείς φωτογραφίες, βίντεο και ειδήσεις που θα έχουν ως συνέπεια ο μέσος άνθρωπος «να μην είναι σε θέση να διακρίνει τι είναι πλέον αλήθεια και τι όχι».

«Θέλω να ασκώ ελεύθερα κριτική»

Τι ήταν, όμως, αυτό που ανάγκασε τον κορυφαίο βρετανοκαναδό επιστήμονα να παραιτηθεί και να συνταξιοδοτηθεί; Οπως εξήγησε ο ίδιος με ανάρτησή του στο Twitter, «αποχώρησα έτσι ώστε να έχω τη δυνατότητα να μιλώ για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να σκέφτομαι με ποιο τρόπο αυτό ενδέχεται να επηρεάσει την Google». Φρόντισε, παράλληλα, να απονείμει τα εύσημα στον μέχρι πρόσφατα εργοδότη του, εκτιμώντας πως «έχει λειτουργήσει με μεγάλη υπευθυνότητα» – κάτι που, εμμέσως πλην σαφώς, άφησε να εννοηθεί πως δεν ισχύει για τη Microsoft, η οποία ουσιαστικά έχει ενσωματώσει το ChatGPT στην πλατφόρμα της.

Αποκαλυπτικά, αναφορικά με τους κινδύνους που εμπεριέχει η ανεξέλεγκτη και χωρίς κανόνες ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των εργαλείων της, ήταν και όσα τόνισε μιλώντας στο BBC. «Εχω φτάσει στο συμπέρασμα πως το είδος της νοημοσύνης που αναπτύσσουμε είναι πολύ διαφορετικό σε σύγκριση με αυτό που διαθέτουμε», σημείωσε, για να συνεχίσει: «Εμείς είμαστε βιολογικά συστήματα, ενώ αυτά ψηφιακά. Η μεγάλη δε διαφορά με τα ψηφιακά συστήματα είναι ότι μπορείς να έχεις πολλά αντίγραφα με ίδιο βάρος και διάσταση, το ίδιο μοντέλο του κόσμου. Ολα αυτά τα αντίγραφα είναι σε θέση να μαθαίνουν χωριστά, αλλά να μοιράζονται αυτομάτως τη γνώση που αποκτούν. Είναι σαν να υπάρχουν 10.000 άνθρωποι και οποτεδήποτε ένας από αυτούς μαθαίνει κάτι, να το μαθαίνουν αυτομάτως και οι υπόλοιποι. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο τα συγκεκριμένα chatbots μπορούν να γνωρίζουν τόσο περισσότερα από οποιονδήποτε μεμονωμένο άνθρωπο».

Πρωτοπόρος του κλάδου

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι να υποβάλει την παραίτησή του ο Χίντον δεν είχε συνυπογράψει κανένα από τα κείμενα που έχουν κυκλοφορήσει και προειδοποιούν για τους μεγάλους κινδύνους που συνοδεύουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Εχει δε πάρει αποστάσεις από τις κατηγορίες που εκτόξευσε ο Ιλον Μασκ εις βάρος του συνιδρυτή της Google, Λάρι Πέιτζ, ισχυριζόμενος πως αυτό που επεδίωκε ήταν η δημιουργία «μιας ψηφιακής υπερνοημοσύνης, κατά βάση ενός ψηφιακού θεού, όσο το δυνατό πιο σύντομα».

Οι γνώσεις και η γνώμη του, ωστόσο, μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Αλλωστε, είναι από τους πρωτοπόρους του κλάδου, γεγονός στο οποίο οφείλει και την απονομή, το 2018, του αποκαλούμενου Νομπέλ της Υπολογιστικής (Turing Award). Ουσιαστικά, δε, φέρεται να είναι αυτός που, μαζί με τους συνεργάτες του, άνοιξαν το 2012 τον δρόμο που οδήγησε στο ChatGPT, δημιουργώντας ένα ψηφιακό «δίκτυο νευρώνων» που ήταν σε θέση να διαβάζει και να αναλύει χιλιάδες φωτογραφίες και να ταυτοποιεί ταχύτατα κοινά αντικείμενα, όπως αυτοκίνητα, λουλούδια ή σκύλοι. Εξάλλου, ένας από τους τότε φοιτητές του στο Τορόντο που έπαιξαν κεντρικό ρόλο στην παραπάνω επιτυχία, ο Ιλια Σούτσκεβερ, έφτασε να γίνει ο επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας της OpenAI, η οποία έφτιαξε το ChatGPT…