Σοσιαλιστικός ρεαλισμός

Εχει φορτώσει τις αγκινάρες στο Ντάτσουν. Πάει στην αγορά. Αλλά κάνει και μια στάση στο καφενείο, τον φωνάζουν οι κολλητοί για έναν καφέ. Είλωτας, είναι τσακισμένος, αξύριστος και αδύνατος, λυμφατικός – λες και έχει βγει από ταινία του ιταλικού νεορεαλισμού. Κάθεται όμως ανάμεσα σε δύο φίλους του, γεροντότερους και ασφαλώς περισσότερο κοτσονάτους. Ο ένας, ο εκ δεξιών του, είναι πραγματικός καφενόβιος της εποχής μας. Συνταξιοδοτημένος πρόωρα μου κάνει ή εισοδηματίας – ίσως και τα δυο. Χονδρούλης, με περιποιημένο γένι και πραγματικό ενδιαφέρον για τον είλωτα που έχει λιώσει στη δουλειά, τον ρωτάει σαν τουρίστας: «Πας στην αγορά να τα πουλήσεις;». Δεν ξέρει καν ότι οι αγκινάρες είναι θηλυκό, μιλάει για κάτι ουδέτερο. Στην αγορά πάει, πού να το πάει ένα φορτίο αγκινάρες; «Κι αν δεν σ’ τα πάρουν;». Ο είλωτας ξέρει τι θα βρει. Μπορεί να μη βρει την τιμή που θέλει, θα τα διαπραγματευτεί μισοτιμής, κι αν ούτε έτσι θα τα δώσει όσο όσο μπας και ρεφάρει. Αναφέρεται πια κι αυτός σε κάτι ουδέτερο, ξεχνάει ότι παράγει και πουλάει αγκινάρες (Μόνο αγκινάρες, όμως, που είναι εποχικό προϊόν; Οποιοσδήποτε με στοιχειώδη θητεία στα αγροτικά ξέρει ότι τα χωράφια που παράγουν αγκινάρες ταυτόχρονα παράγουν και άλλα λαχανικά).

Εξ αριστερών του κάθεται ένας περισσότερο σοφιστικέ χονδρούλης, φάτσα διανοούμενου με φαλάκρα και προσεκτικά δεμένη την αλογοουρά. Ξαφνιάζεται που ακούει τον αγρότη να μην μπορεί να πουλήσει τη σοδειά και οργίζεται ταυτόχρονα. «Τι λες ρε Κώστα; Και πάει τόσος κόπος χαμένος;». Η απάντηση είναι έτοιμη, υπάρχει σε όλα τα εγχειρίδια με τα αριστερά κλισέ: «Αφού κάνουν πλάτες στους μεγάλους, ρε Τάκη, δεν τα ξέρεις; Κι αν δεν ξεμπλέξουμε από δαύτους, με βλέπω να το παρατάω το χωράφι μια και καλή».

Ο αγρότης που δουλεύει σαν είλωτας φαίνεται παραδομένος στη μοίρα του. Ομως επαναστατεί για λογαριασμό του ο Τάκης με την αλογοουρά. Κοιτάζει τον είλωτα, κουνάει σκεπτικός το κεφάλι του και αρχίζει το κήρυγμα: «Εγώ πάντως φοβάμαι να ζήσω ακόμα τέσσερα χρόνια έτσι. Κάτι πρέπει ν’ αλλάξει». Φοβάται; Τι φοβάται, να κάθεται στον καφενέ και να στρώνει το μαλλί;

Και οι άλλες διαφημίσεις αυτής της προεκλογικής καμπάνιας του ΣΥΡΙΖΑ είναι μίζερες, σκοτεινές, με κακούς ηθοποιούς, ερασιτεχνικό παίξιμο και γενικεύσεις. Σαν να ξαναμπαίνεις στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών τα χρόνια του «παππού», του αρχισυνδικαλιστή Δανάλη, για να δεις ελληνικό σινεμά. Είδα ακόμα δύο σποτ. Ενας έμπορος θα κλείσει το μαγαζί και έχει αγωνία πώς θα το πει στην υπάλληλό του: φοβάται κι αυτός τα επόμενα τέσσερα χρόνια – και δεν φοβάται την επόμενη μέρα, χωρίς τη δουλειά του και με χρέη. Ενας γιατρός έρχεται από το νοσοκομείο και περιγράφει την κόλαση: ράντζα και έλλειψη φαρμάκων – στην οικογένειά του, επίσης, φοβούνται.

Η πολιτική διαφήμιση του ΣΥΡΙΖΑ, φέτος, υιοθετεί τους κώδικες του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, με τον τρόπο που τους κινηματογράφησε η σχολή του ΝΕΚ, του λεγόμενου Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, της στρατευμένης και επιδοτούμενης από το κράτος τέχνης των πρώτων είκοσι χρόνων της μεταπολίτευσης. Δεν έχει πρόταση, δεν υπάρχει όραμα που να περιλαμβάνει μια χώρα που βγήκε από μια δύσκολη κρίση. Μόνο την αισθητική του Τσίπρα. Γκρίνια. Κλάψα και κακομοιριά, υποκειμενική ματιά, δήθεν λαϊκή προσέγγιση, κατάρες. Μια μεταθωμαμπακαλακική δυστοπία.