Πού ‘σαι Σωτήρη

Πότε πρωτακούσαμε το όνομά του; Στις αρχές του Μαρτίου του 2020, τότε που ο κορωνοϊός ήταν ήδη εδώ κι εμείς, σαστισμένα ανθρωπάκια, χάναμε τις βεβαιότητές μας κάτω από την απειλή του άγνωστου και του ανεξέλεγκτου. Τότε μάθαμε για τον Σωτήρη Τσιόδρα. Θα ήταν, λέει, ο επικεφαλής της επιτροπής για την πανδημία. Εντάξει, τι θα μας έλεγε κι αυτός τώρα; Εμείς είχαμε να διαχειριστούμε μια εντελώς πρωτόγνωρη πραγματικότητα. Κι ύστερα ήρθε εκείνο το τηλεοπτικό ραντεβού στις έξι το απόγευμα. Στην περίοδο εκείνη που δεν έμπαινε ψυχή στο σπίτι μας, ο Σωτήρης Τσιόδρας και ο Νίκος Χαρδαλιάς ήταν οι καθημερινοί μας επισκέπτες – ξέρω φίλες μου που, τότε, σουλούπωναν κάπως την εμφάνισή τους πριν παρακολουθήσουν τη συγκεκριμένη μετάδοση.

Σήμερα, αναπολώ εκείνες τις ημέρες της αθωότητας – διότι ντουγρού στην αθωότητα οδηγείσαι όταν αφήνεις πίσω σου σιγουριές και δεδομένα. Θυμάμαι πώς μας κέρδισε, από την αρχή, ο λόγος του. Μας γύρισε πίσω όχι με την έννοια της οπισθοδρόμησης αλλά με αυτήν της ανίχνευσης αρχών και αξιών. «Πάμε από την αρχή» όπως συνηθίζουμε να λέμε. Πάμε από την αρχή για να θυμηθούμε τι σημαίνει αφοσίωση, υψηλή αίσθηση καθήκοντος, σεμνότητα, ταπεινότητα του επιστήμονα απέναντι στο μεγαλειώδες της ίδιας της επιστήμης του, πλήρη συνείδηση του έργου που έχει να εκπληρώσει. Κι ήταν εκείνο το «συνάνθρωποί» μας που έλεγε όταν αναφερόταν σε νεκρούς και κρούσματα της πανδημίας. Και τα απλά λόγια με τα οποία προσπαθούσε να μας εξηγήσει τα ακατανόητα της λοιμωξιολογίας. Κι εκείνο το δάκρυ που εκδηλωνόταν με ένα σπάσιμο στη φωνή. Και κυρίως, τουλάχιστον για εμένα, η αίσθηση που έδινε ότι δεν τον κολάκευε καθόλου αυτή η δημοσιότητα και η 100% τηλεθέαση. Οτι από κάπου ερχόταν και κάπου βιαζόταν να πάει. Στη δουλειά του, στο νοσοκομείο.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος είχε πει τότε για τον Τσιόδρα: «Από τη μια είναι επιστήμονας, ορθολογιστής, σύγχρονος άνθρωπος, θα λέγαμε της Δύσης, από την άλλη τα λόγια του έχουν στοργή, πόνο, ενσυναίσθηση που συνήθως αυτά τα πράγματα τα ταυτίζουμε με την Ανατολή. Εχουμε σύνθεση Ανατολής και Δύσης, δεν το έχουμε ξαναδεί αυτό σε δημόσιο λόγο». Και ο Μιχαήλ Μαρμαρινός: «…Είναι σαν μου υπενθυμίζει έναν άλλο πολιτισμό που θα τολμούσα να τον ονομάσω πρωτοχριστιανικό […] Ο άνθρωπος αυτός έρχεται από έναν πολιτισμό που δεν έχει γίνει δόγμα. Ο Τσιόδρας δεν φέρει δόγμα, φέρει μια ηθική στάση που διαπερνά τα δόγματα. Σου ηχεί μέσα σου σαν να τον θυμάσαι, σαν να τον ήξερες κάποτε […] Οταν είδα τον κύριο Τσιόδρα αισθάνθηκε το μέσα μου μια ανακίνηση, είπα “Ωπα! Είδες; Κάτι συμβαίνει. Κάτι υπάρχει”».

Κι εγώ θυμάμαι όταν, ντάλα καραντίνα, πήγε σε κάποιον καταυλισμό Ρομά στη Λάρισα όπου δεν τηρούνταν τα μέτρα προστασίας και τα κρούσματα είχαν εκτοξευθεί. Από ‘κει που οι Ρομά πλακώνονταν με τους αστυνομικούς, μόλις τον είδαν άρχισαν να φωνάζουν ρυθμικά «Τσιόδρας, Τσιόδρας».

Το μηδέν και το άπειρο

Σιγά σιγά όμως ο Σωτήρης Τσιόδρας άρχισε να στοχοποιείται. Από τις γνωστές – άγνωστες διαδρομές των υπονόμων του Διαδικτύου. Του την είπαν διότι έψελνε σε μια άδεια εκκλησία, του την έπεσαν όταν ο Πρωθυπουργός, σε κάποια συνέντευξη Τύπου, είπε «Πες μας Σωτήρη», τον λοιδόρησαν όταν εμβολιάστηκε. Με αιχμή του δόρατος ότι ο στόχος του ήταν να εξαργυρώσει τον ρόλο του στην πανδημία με πολιτική καριέρα. Οτι θα γινόταν υπουργός Υγείας. Οτι, ότι, ότι…

Και ήρθε το πλήρωμα του χρόνου. Και έφτασαν οι εκλογές. Και ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες από τα κόμματα. Και – ω του θαύματος! – ο ΣΥΡΙΖΑ, το κόμμα που κατηγορούσε την κυβέρνηση για πολιτική εργαλειοποίηση της πανδημίας περιλαμβάνει στη λίστα του επιστήμονες που τους μάθαμε κυρίως λόγω πανδημίας. Δεν αμφιβάλλω ότι είναι εξαιρετικοί στο έργο τους αλλά κέρδισαν αναγνωρισιμότητα λόγω κορωνοϊού. Ακόμη και όταν έλεγαν ότι με τη μετάληψη «δεν κολλάει».

Και ο Τσιόδρας; Προφανώς θα είχε προτάσεις, επέλεξε όμως να μείνει στο Αττικό νοσοκομείο. Να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά που πάντα έκανε. Οπως το είχε πει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός. Η ηθική του στάση διαπερνά τα δόγματα. Και, κυρίως, τα κόμματα.