Η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης {LF}και της καθημερινότητας του πολίτη

Οπως και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, έτσι και σε αυτή που έρχεται το βλέμμα όλων των ψηφοφόρων είναι στην επόμενη μέρα. Θα καταφέρει η επόμενη κυβέρνηση να βελτιώσει τα οικονομικά και την καθημερινότητα των πολιτών; Αυτά είναι, κατά τη γνώμη μου, δύο βασικά ερωτήματα που έχουν στο μυαλό τους οι ψηφοφόροι. Ας δούμε τι σημαίνουν αυτά στην πράξη.

Η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των πολιτών μπορεί να εξασφαλιστεί με τη συνέχιση της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, την αύξηση των εισοδημάτων και τη μείωση της φορολογίας και των ασφαλιστικών κρατήσεων. Εφόσον δεν υπάρξει κάποια νέα εξωτερική διαταραχή, ο πληθωρισμός αναμένεται σταδιακά να μειωθεί το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις εγχώριων και διεθνών φορέων, αναμένεται να κινηθεί στο 4,5% το 2023 και στο 2,4% το 2024. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα εξαφανιστεί ξαφνικά η ακρίβεια και ότι οι επιπτώσεις δεν θα είναι δυσανάλογα βαριές για τις πραγματικά ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Ολα τα στοιχεία δείχνουν την αύξηση του ορίου φτώχειας παρά τον σημαντικό αριθμό των επιδομάτων που έχουν δοθεί τα τελευταία χρόνια. Η μελλοντική κυβέρνηση θα πρέπει να ξαναδεί το σύστημα κοινωνικής προστασίας, το οποίο συνεχίζει να είναι πολύ κατακερματισμένο, με σημαντική διασπορά των πόρων και συχνά με μικρά στοχευμένα οφέλη.

Τα εισοδηματικά κριτήρια για την παροχή επιδομάτων σε συνδυασμό με την εκτεταμένη φοροδιαφυγή δημιουργούν δομικά προβλήματα στην αποτελεσματική εφαρμογή της επιδοματικής πολιτικής.

Προφανώς και πρέπει να διατηρηθούν. Ομως, χρειάζεται παράλληλα ένα φορολογικό σύστημα που δεν θα δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. Οι φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις πρέπει να εκλογικευθούν, ώστε να μη λειτουργούν σαν κίνητρα φοροδιαφυγής και μετάβασης στον «μαύρο» τομέα της οικονομίας.

Μια πρόταση προς αυτή την κατεύθυνση είναι η έμμεση διαχείριση της εισοδηματικής ενίσχυσης των ευάλωτων στρωμάτων μέσω της αναδιάταξης του επιπέδου ΦΠΑ στις διάφορες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών. Μια επανεκτίμηση των ποσοστών και των ειδών κατανάλωσης που περιλαμβάνονται σε καθεμία εκ των κατηγοριών που εμπεριέχονται στο «καλάθι» των τριών πρώτων εισοδηματικών δεκατημορίων θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των χαμηλότερων εισοδηματικών τάξεων και κατά συνέπεια στη μείωση της φτώχειας στην Ελλάδα.

Αναφορικά τώρα με τη βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν την υπολειτουργία και αναποτελεσματικότητα του κράτους και του πολιτικού συστήματος. Παρά το γεγονός ότι έγιναν πολλές μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια, αυτές δεν κατάφεραν να αναστρέψουν τη συνεχή υποβάθμιση της χώρας. Αναφέρομαι ειδικότερα στη ρυθμιστική ποιότητα του κράτους, στην ποιότητα της λογοδοσίας, στους κανόνες δικαίου, στη σταθερότητα και μη χρήση βίας, στην αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης και στην πάταξη της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής, όπου η Ελλάδα εμφανίζει τις χειρότερες επιδόσεις σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της ευρωζώνης.

Η βελτίωση των επιδόσεων της χώρας στους παραπάνω τομείς είναι απαραίτητη για τη συνέχιση της δυναμικής ανάπτυξης της χώρας σε ένα ολοένα και μεταβαλλόμενο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον.