Ο ρόλος και η βαρύτητα της εξωτερικής {CR}πολιτικής στον προεκλογικό αγώνα

Συνήθως η εξωτερικά πολιτική, τομέας σημαντικότατος στην πολιτική γενικότερα, δεν παίζει ουσιαστικό ρόλο την προεκλογική περίοδο. Καθώς δεν είναι ένας τομέας που συγκινεί και συνεγείρει την κοινή γνώμη. Και σε αυτές τις εκλογές οι προτεραιότητες είναι άλλες: η ακρίβεια, τα Τέμπη, η Υγεία θα κυριαρχήσουν, δίνοντας μια περιορισμένη θέση στην εξωτερική πολιτική. Αλλά όχι εντελώς αμελητέα, καθώς η χώρα μας βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα σε μια περιοχή έντονων αναταράξεων και ανακατατάξεων γεωπολιτικών.

Πράγματι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περιοχή όπου ο ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων βρίσκεται ψηλά. Και ναι μεν δεν παρουσιάζεται με τη μορφή που αυτός είχε πάρει τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, αλλά, ωστόσο, στα μάτια κάποιου ευαίσθητου παρατηρητή δεν απέχει πολύ από αυτήν. Η σύγκρουση ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή έχει πάρει διαστάσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (σε αυτό που ονομάζαμε στο παρελθόν Βαλκάνια), καθώς η Ρωσία διεκδικεί μια θέση σε αυτήν. Και τη διεκδικεί μέσα από μια αυξημένη επιρροή στην Τουρκία, καθώς και σε χώρες όπως η Σερβία και, ίσως, η Βουλγαρία. Στις χώρες αυτές δεν έχει πρωτεύοντα ρόλο, αλλά έχει ελπίδες διείσδυσης και δεν έχει εγκαταλείψει την ελπίδα επανάκαμψης, με την ίδια δυναμικότητα όπως και στο παρελθόν.

Μόνη ελπίδα, συνεπώς, για την επικράτηση της Δύσης στην περιοχή μας είναι η ένταξη των χωρών αυτών στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αν και αυτή δεν αποτελεί πλήρη εγγύηση ανεξαρτησίας από τη Ρωσία, αν δούμε τη θέση της Ουγγαρίας του κ. Ορμπαν, πλήρους μέλους της Ενωσης, απέναντι στη Ρωσία. Και σε κάθε περίπτωση, η ένταξή τους στην Ενωση δεν μπορεί να είναι μια σύντομη διαδικασία, καθώς αυτή έχει εξαιρετικά χρονοβόρες ενταξιακές διαδικασίες, που έχουν γίνει ακόμα πιο χρονοβόρες μετά το φιάσκο της μαζικής ένταξης 10 κρατών το 2004.

Πώς θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα, στην προεκλογική περίοδο, αυτό το φαινόμενο; Καταρχάς με την Τουρκία, τη χώρα με τις μικρότερες πιθανότητες ένταξης στην ΕΕ, η Ελλάδα έχει άλλου είδους προβλήματα. Τα οποία μπήκαν προσωρινά κάτω από το χαλί, με την προσέγγιση που επιτεύχθηκε λόγω των σεισμών. Και, βεβαίως, είναι το κράτος το οποίο παραμένει στη χορεία των προασπιστών της ένταξης, με προϋποθέσεις. Προϋποθέσεις, όμως, που είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν, καθώς συνεπάγονται οριστική λύση των προβλημάτων με την Ελλάδα. Και, βεβαίως, τώρα είναι μοναδική ευκαιρία να επιχειρήσουμε επίλυση των προβλημάτων, με ειρηνικό τρόπο, αλλά οι εκλογές είναι εμπόδιο για την πραγματοποίησή της. Πάντως τα ελληνοτουρκικά θα είναι στην ατζέντα του προεκλογικού αγώνα, με βασικές συνιστώσες τα θέματα ασφάλειας και λιγότερο το θέμα επίλυσης. Πράγμα που δείχνει ότι η ελληνική πολιτική ζωή έχει μπει στον αστερισμό της αντιπαράθεσης, παρά στον αστερισμό της διαπραγμάτευσης.

Οι υπόλοιπες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης δεν θα μας απασχολήσουν ιδιαίτερα. Εχουμε εξομαλύνει τις σχέσεις μας με τη Βόρεια Μακεδονία, μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών, κι έχουμε καλές σχέσεις με τους γείτονες (Βουλγαρία και Αλβανία). Με την Αλβανία παραμένει εκκρεμές, και διαιωνίζεται, το ζήτημα του συνυποσχετικού το οποίο θα οδηγήσει τις δύο χώρες στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης, για την οριστική επίλυση των ορίων των θαλασσίων ζωνών, αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό θα αποτελέσει θέμα προεκλογικό ή θα οδηγήσει σε μετωπική σύγκρουση τα κόμματα που διεκδικούν την εξουσία.

Εν κατακλείδι, η εξωτερική μας πολιτική θα παραμείνει στη στερεότυπη απάντηση ότι είμαστε χώρα σταθερότητας και ασφάλειας, μέσα σε μια χειμαζόμενη Ευρώπη και σε μια κινητική περιοχή, που δεν μπορούμε να προβλέψουμε ακριβώς το μέλλον τους.