Μια ευκαιρία αναστοχασμού για {LF}τους πολίτες και τις πολιτικές δυνάμεις

Οι επικείμενες εκλογές, την επόμενη ημέρα μιας εθνικής τραγωδίας, μας θέτουν προ των ευθυνών μας: να συμβάλουμε στη βελτίωση και την πρόοδο της κοινωνικής ζωής. Να προωθήσουμε την ενεργό συμμετοχή μας στα κοινά ως πολίτες με δικαιώματα και υποχρεώσεις. Να ασκήσουμε τα πρώτα με καλοπιστία και τα δεύτερα με ευθύνη. Να επιδιώξουμε ένα διαρκή, παραγωγικό και πολιτισμένο δημόσιο διάλογο, χρησιμοποιώντας και τα μαζικά και τα κοινωνικά μέσα επικοινωνίας με σοβαρότητα και περίσκεψη. Να ενεργούμε με σεβασμό της ζωής, της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας κάθε ανθρώπου, με ιδιαίτερη έμφαση στους πιο αδύνατους κοινωνούς και την εξασφάλιση σε όλους ενός επιπέδου ζωής αντίστοιχο με την ανθρώπινη ιδιότητα.

Η εκλογική διαδικασία επιβεβαιώνει εμπειρικά τους δημοκρατικούς θεσμούς, αλλά ανανεώνει και τις ελπίδες μας για την  ορθολογική επιτέλεση της πολιτικής. Η δημοκρατία  είναι  η διαρκής δοκιμασία των αρχών και των μεθόδων της, ώστε να αναπροσαρμόζονται στα μεταβαλλόμενα δεδομένα. Οσο θα επιμένουμε να σκεφτόμαστε, να ενεργούμε και να δημιουργούμε και χάριν των άλλων, όπως και των επόμενων γενεών, μπορούμε να προσδοκούμε την ανανέωση, τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο του δημοκρατικού κοινωνικού κράτους δικαίου.

Οι γενικές βουλευτικές εκλογές είναι ευκαιρία αναστοχασμού για τους πολίτες και τις πολιτικές δυνάμεις. Αναδεικνύουν τα διαρκή προβλήματα μέσα από τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες. Δεν αποτελούν τυπική τελετουργία, αλλά πραγμάτωση της δημοκρατίας.

Οι  αδυναμίες της δημοκρατίας προκύπτουν από την έλλειψη ορθολογικής αξιολόγησης των αναγκών όλων και των μέσων ικανοποίησής τους με ελευθερία και δικαιοσύνη. Ο ορθολογισμός δεν αποτελεί γενικόλογη απαίτηση ή δημοκρατική χρηστοήθεια, αλλά βασική πολιτική προϋπόθεση μιας κατά το ανθρωπίνως δυνατόν επωφελούς απόφασης για την κοινωνική και ατομική ζωή των πολιτών.

Η δύναμη της δημοκρατίας είναι η πολλαπλότητα των ιδεών και η άρνηση της ομοιομορφίας. Αμφισβητήσεις και διαφορετικές ερμηνείες των γεγονότων και των πολιτικών προτάσεων θα υπάρχουν (ευτυχώς) πάντοτε. Γιατί αυτές ανάγουν την πολιτική σε αγώνα, ο οποίος όμως πρέπει να διαθέτει fair play, εντιμότητα και κανόνες διεξαγωγής που επιβάλλει ο αυτοσεβασμός και ο σεβασμός των άλλων απόψεων. Οι απλουστεύσεις συνθημάτων του τύπου «ή εμείς ή οι άλλοι» πλαστογραφούν την έλλογη και αντικειμενική πραγματικότητα: αφού συμβιώνουμε, είμαστε «όλοι» με ό,τι μας ενώνει και ό,τι μας διαφοροποιεί.

Είμαστε υποχρεωμένοι πλάι στα θεμελιώδη δικαιώματά μας να θέτουμε το χρέος της αλληλεγγύης: «οι άλλοι» δεν είναι ούτε η κόλαση, ούτε ο παράδεισος, είμαστε «εμείς»: μας ενώνει η αδήριτη αναγκαιότητα της φύσης, αλλά και η συνύπαρξή μας ως ισότιμοι πολίτες όπως και η κοινή πολιτιστική κληρονομία που οφείλουμε να διατηρήσουμε και να εμπλουτίσουμε. Πολιτικός διάλογος δεν σημαίνει την a priori απόρριψη των διαφορετικών αντιλήψεων, αλλά την αναζήτηση των εφικτών σημείων προσέγγισης και συναίνεσης, που εναρμονίζουν την κοινωνική δράση, με σεβασμό στην προσωπικότητα.

Οι εκλογές είναι μορφή δημόσιας διαβούλευσης στην οποία προερχόμαστε με δημοκρατική σεμνότητα και μετριοπάθεια. Οχι σαν ιδιοκτήτες μιας από τις προσφερόμενες «αλήθειες» της πολιτικής αγοράς, αλλά σαν ελεύθεροι και υπεύθυνοι πολίτες με ανοχή και κατανόηση των όσων δεν δημιουργούν «κακοφωνία και χάος».