101 «άχαστες» ελληνικές ταινίες, από τον Λάσκο μέχρι τον Οικονομίδη

Οταν πριν από αρκετούς μήνες είχαμε παρουσιάσει το βιβλίο-οδηγό του κριτικού κινηματογράφου Δημήτρη Κολιοδήμου «101 ελληνικές ταινίες που πρέπει να πεθάνεις πριν τις δεις» (εκδόσεις Οξύ), είχαμε αναφερθεί στο ότι το «κακό» ανέκαθεν ήταν ελκυστικότερο του καλού και σε θέματα κριτικής, ακόμα περισσότερο. Γι’ αυτό και ο αρκετά προβοκατόρικος τίτλος εκείνου το οδηγού έλκυσε την προσοχή εκείνων που ενδιαφέρονται να διαβάσουν κινηματογραφικές «κακίες» μεν, με άποψη δε.

Μια «συνέχεια» του εν λόγω βιβλίου ήταν αναπόφευκτη· όχι όμως για περισσότερες κακίες γύρω από ταινίες που δεν πρέπει να δούμε για να μην πεθάνουμε, αλλά για τις «101 ελληνικές ταινίες που πρέπει να τις δεις πριν πεθάνεις» όπως ο νέος οδηγός του Κολιοδήμου τιτλοφορείται και κυκλοφορεί από τις ίδιες εκδόσεις του προηγούμενου.

Πρόκειται για μια επιλογή που μέσα σε 230 σελίδες καλύπτει ένα χρονικό διάστημα 90 ετών αρχίζοντας από τo «Δάφνις και Χλόη» (1931) του Ορέστη Λάσκου (τη μοναδική βωβή ταινία του βιβλίου) και καταλήγοντας στην «Μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς» (2020) του Γιάννη Οικονομίδη.

Ευχάριστο ανάγνωσμα, φτιαγμένο με μεράκι από έναν έμπειρο, καλά «διαβασμένο» και, κυρίως, παθιασμένο κριτικό κινηματογράφου, περιέχει κυρίως διάσημες ή, καλύτερα, αναγνωρίσιμες ταινίες που δεν φέρουν ομοιότητες μεταξύ τους. Ανάμεσά τους ο «Δράκος» του Νίκου Κούνδουρου, το «Ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο» και το «Υπάρχει και φιλότιμο» του Αλέκου Σακελλάριου, η «Κατάχρησις εξουσίας» του Σταύρου Τσιώλη, η «Ρεβάνς» του Νίκου Βεργίτση, το «Τέλος εποχής» του Αντώνη Κόκκινου, το «Βαλκανιζατέρ» του Σωτήρη Γκορίτσα και η «ΠΟΛΙΤΙΚΗ κουζίνα» του Τάσου Μπουλμέτη.

Και βεβαίως, η προβοκάτσια δεν λείπει ούτε από αυτό το βιβλίο, γιατί πραγματικά δεν νομίζω ότι πριν από τη φυγή του από τον κόσμο τούτο κάποιος θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε δει ταινίες όπως η «Ολγα Ρόμπαρντς» του Χρήστου Βακαλόπουλου, ο «Γιος του Τσάρλι» του Κάρολου Ζωναρά, ο «Οργασμός της αγελάδας» της Ολγας Μαλέα και η «Χαλβάη 5-0» του Μάρκου Σεφερλή.

Ομως το γούστο του καθενός είναι προσωπική του υπόθεση και ο Δ. Κολιοδήμος υποστηρίζει με σθένος την άποψή του.

Οι δύο οδηγοί μοιάζουν σαν δίδυμα αδέλφια, τόσο στο εξώφυλλο όσο στο στήσιμο, μα και στο πνεύμα του συγγραφέα που αποδεικνύεται δίκαιος και καθόλου εμπαθής – όρος που συχνά προσάπτεται στους κριτικούς κινηματογράφου. Ο Κολιοδήμος, όπως κάθε σωστός κριτικός κινηματογράφου οφείλει να κάνει, κρίνει το σώμα του έργου και όχι το πρόσωπο που έφτιαξε το έργο.

Γι’ αυτό και θα βρούμε ταινίες π.χ. των Μιχάλη Κακογιάννη και Θόδωρου Αγγελόπουλου και στους δύο τόμους: ταινίες όπως οι «Ιφιγένεια» και «Κυνηγοί» εντάσσονται στον τόμο της κακίας, την ώρα που η «Ηλέκτρα» και η «Αναπαράσταση» (όπως επίσης η «Στέλλα» και ο «Θίασος») εντάσσονται στον τόμο της καλοσύνης, ο οποίος όπως και το προηγούμενο πόνημα του Κολοδήμου εμπλουτίζεται από διαφημιστικές καρτέλες και αφίσες της εποχής, αποσπάσματα άλλων κριτικών, φωτογραφικό υλικό και πλήρη ζενερίκ.