Ταμπού

Aλλιώς την υπολογίζαμε αυτή την προεκλογική περίοδο σε ό,τι αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Περιμέναμε ότι θα ήταν γεμάτη με «ανθελληνικές προκλήσεις», παραβιάσεις, υπερπτήσεις, γεωτρήσεις, απειλές. Αν μάλιστα ο Ερντογάν έβλεπε να έρχεται η ήττα του, οι περισσότεροι αναλυτές προέβλεπαν ότι θα κατασκεύαζε μια κρίση, είτε με την Ελλάδα είτε με την Κύπρο, που θα του έδινε τη δυνατότητα να αναβάλει τις εκλογές και να εγκαταστήσει μια οιονεί δικτατορία. Ο έλληνας Πρωθυπουργός φέρεται να μην ανακοίνωνε την ημερομηνία των εκλογών επειδή φοβόταν ότι οι Τούρκοι θα εκμεταλλεύονταν το διάστημα ανάμεσα στις δύο αναμετρήσεις για να στήσουν μια προβοκάτσια και ζητούσε από τη Γαλλία να έχει κανένα πλοίο έτοιμο στην περιοχή για να επέμβει σε περίπτωση ανάγκης.

Αντί για όλα αυτά, βλέπουμε όχι μόνο μια νηνεμία, αλλά και μια θεαματική βελτίωση του κλίματος. Οι περισσότεροι το αποδίδουν στη «διπλωματία των σεισμών», που προσέλαβε ακόμη δραματικότερο χαρακτήρα μετά την τραγωδία των Τεμπών. Οι λιγότεροι επισημαίνουν ότι οι διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες δεν ήταν ποτέ δυσεπίλυτες και ότι τα πάντα εξαρτώνται από την πολιτική βούληση. Οι σκληροί προειδοποιούν ότι οι Τούρκοι προσπαθούν απλώς να κερδίσουν χρόνο και σύντομα θα επιστρέψουν στους εκβιασμούς. Οι ρεαλιστές απαντούν ότι η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί και το μομέντουμ πρέπει να αξιοποιηθεί.

Το ζήτημα δεν παραμένει βέβαια στο πεδίο της θεωρητικής συζήτησης. Τα κέντρα που θέλουν ένταση προσπαθούν να υπονομεύσουν το καλό κλίμα, προβάλλοντας για παράδειγμα κάποιες διαφορές που φέρονται να είχαν στο παρελθόν ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον πρώην πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη. Στην πραγματικότητα, όλοι γνωρίζουν πως η μόνη ελπίδα να αποτραπεί η οριστική διχοτόμηση της Κύπρου είναι να επιτευχθεί μια σφαιρική συμφωνία που θα λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα όλων των πλευρών. Οπως είπε πρόσφατα και η πάντα ψύχραιμη Ντόρα Μπακογιάννη, η συνεκμετάλλευση με την Τουρκία των ενεργειακών πόρων στην ανατολική Μεσόγειο δεν είναι ταμπού.

Η πρώην υπουργός Εξωτερικών δεν δίστασε να ταχθεί και εναντίον ενός άλλου μέτρου που εισηγούνταν κατά καιρό στον Πρωθυπουργό οι υποστηρικτές της σκληρής γραμμής: της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Πράγματι, μια επίσημη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι δεν πρόκειται να προβεί σε κινήσεις που θα μετέτρεπαν το Αιγαίο σε ελληνική θάλασσα θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο το κλίμα εμπιστοσύνης που έχει αρχίσει να εδραιώνεται.

Με αυτά τα δεδομένα, αλλάζει και ο τρόπος που βλέπει η Αθήνα τις μετεκλογικές εξελίξεις στην Τουρκία. Σπάει, με άλλα λόγια, κι ένα άλλο ταμπού: όχι μόνο δεν θεωρούμε πλέον ότι η ελληνοτουρκική προσέγγιση περνάει αναγκαστικά μέσα από την ήττα του Ερντογάν, αλλά αρχίζουμε να σκεφτόμαστε μήπως μας συμφέρει περισσότερο η παραμονή του στην εξουσία. Μια εξωτερική πολιτική χωρίς δαιμονοποιήσεις ίσως να είναι πιο σύνθετη. Είναι όμως και πιο ώριμη.