Προετοιμάζουν την αντεπίθεση με «επιτραπέζια» παιχνίδια πολέμου

Το «Kriegsspiel», που έγινε δημοφιλές από τους Πρώσους τον 19ο αιώνα, επιτρέπει στους στρατούς να προσομοιώνουν, με τη μορφή παιχνιδιού, επιχειρήσεις εναντίον ενός αντιπάλου που είναι σε θέση να αντιδράσει. Μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σημάδι ότι έρχεται μια νέα φάση του πολέμου; Σύμφωνα με αγγλοσαξονικά μέσα ενημέρωσης, ο αμερικανικός στρατός διοργάνωσε προσομοιώσεις «επιτραπέζιων» επιχειρήσεων όλη την περασμένη εβδομάδα στη βάση Βισμπάντεν στη Γερμανία, προκειμένου να προετοιμαστεί για νέες επιθέσεις των δυνάμεων του Κιέβου. Αρκετές δεκάδες μέλη του ουκρανικού επιτελείου συμμετείχαν σε αυτές τις ασκήσεις, τα λεγόμενα «wargames» – παιχνίδια πολέμου – που έχουν ως στόχο να τους βοηθήσουν να σχεδιάσουν τους επόμενους ελιγμούς τους, ενώ η σύγκρουση έχει βαλτώσει εδώ και αρκετούς μήνες.

«Αυτό που κάνουμε είναι να παρέχουμε τους μηχανισμούς για τη διεξαγωγή μιας άσκησης λήψης αποφάσεων», εξήγησε ο στρατηγός Μαρκ Μίλεϊ, αρχηγός του αμερικανικού Γενικού Επιτελείου Στρατού, κατά τη διάρκεια επίσκεψης που πραγματοποίησε στη στρατιωτική βάση, όπου βρίσκεται το αρχηγείο των αμερικανικών δυνάμεων για την Ευρώπη και την Αφρική. Οι Ουκρανοί κάνουν ασκήσεις επί χάρτου για να καθορίσουν ποια είναι η καλύτερη πορεία δράσης τους, ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα.

Δημοφιλές «επιτραπέζιο»

Τα «παιχνίδια πολέμου» δεν είναι, ομολογουμένως, κάτι καινούργιο. Δημοφιλή από τους Πρώσους τον 19ο αιώνα, οι οποίοι τα ονόμασαν «Kriegsspiel», μοιάζουν με παιχνίδια που επιτρέπουν στους στρατούς να προσομοιώνουν επιχειρήσεις εναντίον ενός αντιπάλου. «Οταν γίνεται καλά, ένα παιχνίδι πολέμου μπορεί να καθορίσει την καλύτερη κατανομή των δυνάμεων, να προβλέψει τι μπορεί να πάει στραβά… Είναι ένα πραγματικό εργαλείο σχεδιασμού», δηλώνει στη «Monde» ο Τιμπό Φουιγέ, ερευνητής στο Ιδρυμα Στρατηγικών Ερευνών.

Από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει εκτεταμένη χρήση των «παιχνιδιών πολέμου», είτε για να εκπαιδεύσουν τους αξιωματικούς τους είτε για να προετοιμαστούν για πραγματικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μία από αυτές τις προσομοιώσεις, που διοργανώθηκε τον Οκτώβριο του 2020, έλαβε μεγάλη δημοσιότητα μετά την παραδοχή του στρατηγού Τζον Χάιτεν, δεύτερου στην ιεραρχία του Πενταγώνου εκείνη την εποχή, ότι ο αμερικανικός στρατός είχε «αποτύχει παταγωδώς»: σύμφωνα με ΜΜΕ, το προσομοιωμένο σενάριο, το οποίο εξακολουθεί να είναι απόρρητο, αφορούσε μια σύγκρουση με την Κίνα για την Ταϊβάν. Μετά την άσκηση αυτή, ο αμερικανικός στρατός τροποποίησε αρκετά από τα δόγματά του, απόδειξη της σημασίας που αποδίδει στο «wargaming».

Μαθαίνουν μόνοι τους

Τα τωρινά «παιχνίδια πολέμου» αφορούν προφανώς τις δυνάμεις του Κιέβου, αλλά οι αμερικανοί στρατιωτικοί διαβεβαιώνουν ότι δεν αντλούν επιχειρησιακά διδάγματα από αυτές. «Κανείς δεν κάθεται και λέει στους Ουκρανούς, πηγαίνετε αριστερά ή δεξιά ή κάντε αυτό ή εκείνο. Αυτό δεν είναι δουλειά της διεθνούς κοινότητας», δήλωσε ο στρατηγός Μίλεϊ στο Βισμπάντεν. «Το μόνο που κάνουμε είναι να θέτουμε το πλαίσιο και τους μηχανισμούς ώστε οι Ουκρανοί να μαθαίνουν μόνοι τους όταν αντιμετωπίζουν μια κατάσταση ή διάφορα σενάρια».  Εδώ και αρκετές εβδομάδες, οι Ουκρανοί λένε ότι σχεδιάζουν μια νέα αντεπίθεση. «Εργαζόμαστε σκληρά για να την προετοιμάσουμε», δήλωσε ο ουκρανός υπουργός Αμυνας Ολέκσι Ρεζνικόφ πρόσφατα.

Θα μπορέσει η Ουκρανία να πάρει την πρωτοβουλία των κινήσεων; Οι Αμερικανοί έκαναν τους Ουκρανούς να συμμετάσχουν σε «παιχνίδια πολέμου» το καλοκαίρι του 2022, προκειμένου να προετοιμάσουν τις αντεπιθέσεις τους του φθινοπώρου, οι οποίες έλαβαν χώρα στην περιοχή της Χερσώνας και στη συνέχεια του Χαρκόβου. Δύο ασκήσεις που, εκ του αποτελέσματος, αποδείχθηκαν επιτυχημένες.

Μπαστέα