Κανιβαλισμός

Τα έχουμε ξαναζήσει. Εχουμε ξανακούσει πολλές φορές στο παρελθόν το σύνθημα «Αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι». Εχουμε ξαναδεί λίστες «προγραφών» σε αφίσες ή πρωτοσέλιδα εφημερίδων, αριστερών και δεξιών. Εχουν γίνει επανειλημμένα επιθέσεις σε έντυπα, κανάλια, ραδιοφωνικούς σταθμούς και σπίτια δημοσιογράφων. Εχουν ξαναλιντσαριστεί διαδικτυακά γνωστοί αρθρογράφοι, σκιτσογράφοι, σχολιαστές. Εχουν ξεδιπλωθεί ξανά σε γήπεδα και σε πλατείες πανό με φασιστικού χαρακτήρα συνθήματα.

Τα έχουμε ξαναζήσει όλα αυτά. Νομίζαμε ότι αφορούσαν μια πολιτικά και συναισθηματικά φορτισμένη εποχή, ότι έχουμε καταλάβει τι κακό έκαναν, ότι ωριμάσαμε και τα αφήσαμε πίσω μας. Κάναμε λάθος.

Χθες το μεσημέρι, ένα από τα πιο δημοφιλή hashtags του Twitter αφορούσε γνωστό δημοσιογράφο του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Κι όταν λέμε «δημοφιλή» στη συγκεκριμένη περίπτωση, εννοούμε έναν οχετό σχολίων για τον ίδιο και την οικογένειά του. Ο άνθρωπος αυτός δεν μπέρδεψε τίποτα κλειδιά που οδήγησαν αμαξοστοιχίες σε σύγκρουση. Ούτε κατηγορείται για καμιά απάτη. Οι επιθέσεις εναντίον του θα ήταν και πάλι ανάρμοστες, αφού τέτοιων ζητημάτων επιλαμβάνεται η δικαιοσύνη, όχι ο όχλος. Αλλά τώρα τον βρίζουν για τις απόψεις του, τις οποίες εκφράζει δημοσίως, ευθαρσώς και επωνύμως. Τον καταγγέλλουν, μαζί με άλλους συναδέλφους του, ότι προσέβαλε τη μνήμη των θυμάτων της σιδηροδρομικής τραγωδίας επειδή είπε ότι σ’αυτόν τον τόπο πρέπει να σκοτώνονται άνθρωποι για να γίνονται μεταρρυθμίσεις. Του καταλογίζουν ότι υπηρετεί αφεντικά, συμφέροντα κ.λπ. Και τον κρεμάνε από τα μανταλάκια με αισχρές εκφράσεις που δίνουν ιδέες στους ανεγκέφαλους, στους φανατικούς και στους ψεκασμένους.

Ενας δημοσιογράφος που υπερασπίζεται δημοσιογράφους ίσως να μην ακούγεται αντικειμενικός. Το ζήτημα όμως δεν αφορά μια συντεχνία, αλλά τη δημοκρατία. Διότι αυτό που κρίνεται εδώ δεν είναι το αν ο άλφα ή ο βήτα δημοσιογράφος έχει δίκιο, αλλά το αν μπορεί να κάνει τη δουλειά του χωρίς να απειλείται ακόμη και η σωματική του ακεραιότητα. Το αν μπορεί να διατυπώνει την άποψή του χωρίς να φοβάται ότι τα παιδιά του θα σοκαριστούν από αυτά που του σέρνουν όσοι διαφωνούν μαζί του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δημοσιογράφος δεν πρέπει να ελέγχεται ή να αξιολογείται. Πολλοί από εμάς διαστρεβλώνουν, λένε ψέματα, κατασκευάζουν πράγματα, λαϊκίζουν, παραβιάζουν κανόνες δεοντολογίας, αντιγράφουν non papers ή αναπαράγουν με άλλους τρόπους κομματική προπαγάνδα. Υπάρχουν όμως όργανα επιφορτισμένα με την αποκατάσταση της αλήθειας. Επιπλέον, ο τόπος είναι μικρός, όλοι γνωριζόμαστε λίγο-πολύ μεταξύ μας και κάνουμε τις επιλογές μας. Nα όμως ένα παράδοξο: τα θύματα του κανιβαλισμού ανήκουν συνήθως στη μια πλευρά του πολιτικού φάσματος, ας πούμε τη «φιλελεύθερη». Ενοχλεί κάποιος που τα βάζει με τον γραφειοκρατικό συνδικαλισμό, όχι κάποιος που υποστηρίζει τον Πούτιν. Κι έτσι φτάσαμε να μιλάει περί «καθεστωτικής δημοσιογραφίας» κάποιος που επικαλείται μια ομιλία του… Λένιν.

Αλλά, φυσικά, είναι δικαίωμά του.