Ενα Pritzker (και) για {LF}την Αθήνα

Ο σερ Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, ο αρχιτέκτονας που πρόσφατα παρουσίασε στην Αθήνα τη μελέτη του για την επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, επιλέχθηκε από την επιτροπή Pritzker να διακριθεί με την υψηλότερη τιμή στο πεδίο της αρχιτεκτονικής για το 2023. Η τελετή της απονομής μάλιστα του επονομαζόμενου και «Νομπέλ της αρχιτεκτονικής» θα γίνει στην Αθήνα στις 24 Μαΐου στον χώρο της Αρχαίας Αγοράς.

Το σκεπτικό της επιτροπής υπογραμμίζει για την ανάδειξή του «έναν διακριτικό, αλλά ισχυρό παραγωγικό αρχιτέκτονα ο οποίος επιδεικνύει την εγκράτειά του, αποδεικνύοντας τον σεβασμό του για την ιστορία και τον πολιτισμό, ενώ τιμά το προϋπάρχον δομημένο και φυσικό περιβάλλον. Ο σύγχρονος σχεδιασμός του επαναπροσδιορίζει τη λειτουργικότητα και την προσβασιμότητα σε νέα κτίρια, σε έργα ανακαινίσεων και αποκαταστάσεων, αντιμετωπίζει τις επείγουσες κλιματικές ανάγκες, μετασχηματίζει τις κοινωνικές σχέσεις και αναζωογονεί τις πόλεις». Από την πλευρά του ο πρόεδρος της επιτροπής και κάτοχος Pritzker για το 2016 Αλεχάντρο Αραβένα σημειώνει: «Τα κτίριά του θα αντέχουν πάντα στη δοκιμασία του χρόνου, επειδή ο απώτερος στόχος του εγχειρήματός του είναι να υπηρετεί το γενικότερο καλό. Η αποφυγή εντυπωσιασμών με όρους μόδας τού επέτρεψε να παραμείνει διαρκής».

Τα μεγάλα έργα

Ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ έχει χτίσει πολλά μουσεία στη Γερμανία – ανάμεσά τους το Neuesmuseum, το οποίο κατά κύριο λόγο αφορούσε η απονομή -, ένα δικαστικό μέγαρο στη Βαρκελώνη, μία δημόσια βιβλιοθήκη στο Ντε Μόινς στην Πολιτεία της Αϊοβα στην Αμερική, κοιμητήριο και χώρους προσευχής στην Ιαπωνία. Το 2022 ολοκλήρωσε την αποκατάσταση του ιστορικού αξιοθέατου Procuratie Vecchie στην πλατεία Αγίου Μάρκου της Βενετίας, ανοίγοντας το παλάτσο στο κοινό για πρώτη φορά μετά από 500 χρόνια που παρέμενε κλειστό. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα δεν έχει κάνει κάτι εξίσου μεγάλο στη Μεγάλη Βρετανία, γι’ αυτό και αισθάνεται στο περιθώριο όταν μιλά για τη γενέτειρά του. «Ως νέος αρχιτέκτονας στην Αγγλία της δεκαετίας του 1980 δεν είχες και πολλές πιθανότητες» λέει στον «Guardian». «Είχαμε τη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον πρίγκιπα Κάρολο, τους δίδυμους πύργους της αρνητικότητας απέναντι στο επάγγελμα του αρχιτέκτονα. Εκανα τα τρία πρώτα μου κτίρια στην Ιαπωνία και ακολούθησαν διαγωνισμοί στην Ιταλία και τη Γερμανία. Για να είμαι ειλικρινής, τίποτα δεν έχει αλλάξει πραγματικά. Από τότε εξακολουθώ και παίρνω τους δρόμους».

Ο Τσίπερφιλντ αποδέχτηκε το βραβείο Pritzker δηλώνοντας ότι το εκλαμβάνει ως ενθάρρυνση για να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της κοινωνικής ανισότητας, όπως είχε δηλώσει και στη συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα» στις 19/2. «Ως αρχιτέκτονες μπορούμε να έχουμε έναν δεσμευτικό ρόλο στη δημιουργία όχι μόνο ενός πιο όμορφου, αλλά και ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου κόσμου».

Η επίσημη ιστοσελίδα των βραβείων Pritzker αναφέρει στην ανακοίνωσή της ότι η τελετή απονομής του βραβείου πραγματοποιείται κάθε χρόνο, συνήθως τον Μάιο, σε έναν αρχιτεκτονικά σημαντικό χώρο σε όλο τον κόσμο. «Η επιλογή της τοποθεσίας της τελετής ενισχύει τη σημασία του δομημένου περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα παρέχει ένα μοναδικό σκηνικό για την τελετή. Οι τελετές απονομής μετακινούνται σε όλο τον κόσμο κάθε χρόνο, αποτίοντας φόρο τιμής στην αρχιτεκτονική άλλων εποχών ή/και σε έργα προηγούμενων βραβευθέντων με το βραβείο. Καθώς οι τοποθεσίες της τελετής επιλέγονται συνήθως κάθε χρόνο πριν από την επιλογή του βραβευθέντος, δεν υπάρχει καμία επιδιωκόμενη σύνδεση μεταξύ των δύο».

Στην Αρχαία Αγορά

Η τελετή της βράβευσης του Τσίπερφιλντ θα γίνει στην Αθήνα στις 24 Μαΐου. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο σε συνεδρίασή του ενέκρινε την προσωρινή παραχώρηση χρήσης του αρχαιολογικού χώρου και μουσείου της Αρχαίας Αγοράς Αθηνών, όπου θα γίνει η απονομή. Σύμφωνα με το travel.gr η έγκριση για την παράθεση δείπνου χορηγείται άπαξ και κατ’ εξαίρεση λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του θεσμού. Η χωροθέτηση των τραπεζιών και καθισμάτων του δείπνου θα γίνει κατά μήκος της εξωτερικής κοινοστοιχίας και του ανδήρου της Στοάς του Αττάλου. Σε περίπτωση που οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέπουν την παράθεση του δείπνου σε εξωτερικό χώρο, η χωροθέτηση θα γίνει κατά μήκος της εξωτερικής κιονοστοιχίας της Στοάς του Αττάλου και σε απόσταση ασφαλείας από κάθε εκτεθειμένο στον χώρο γλυπτό.