«Χάθηκε χρόνος και υποτιμήθηκε ο κίνδυνος»

Ηταν η πανδημία της Covid-19 τόσο αιφνίδια και απροσδόκητη που δεν θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, στο ξεκίνημά της, περισσότερες ζωές; Οχι, σύμφωνα με τους εισαγγελείς του Μπέργκαμο, μιας από τις κυριότερες εστίες του κορωνοϊού κατά την άφιξή του στην Ευρώπη: χάθηκε χρόνος και υποτιμήθηκε ο κίνδυνος, αποφάνθηκαν, κλείνοντας έπειτα από τρία χρόνια την έρευνά τους. Συνολικά 19 ιταλοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο πρώην πρωθυπουργός (2018-2021) και νυν ηγέτης του αντιπολιτευόμενου Κινήματος Πέντε Αστέρων Τζουζέπε Κόντε, ο πρώην υπουργός Υγείας Ρομπέρτο Σπεράντζα, ο περιφερειάρχης της Λομβαρδίας Ατίλιο Φοντάνα, ο πρώην επικεφαλής της Ιταλικής Πολιτικής Προστασίας Αντζελο Μπορέλι και ο πρόεδρος του Ανώτατου Ιδρύματος Υγείας Φράνκο Λοκατέλι, βρίσκονται στο στόχαστρο. Η ιταλική Δικαιοσύνη θα εξετάσει αν προκλήθηκε επιδημία εξ αμελείας, αν ευθύνονται για πολλαπλές ανθρωποκτονίες από αμέλεια και αν υπήρξε άρνηση λήψης αποφάσεων για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Φέρετρα στοιβαγμένα

Συνολικά 6.200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην επαρχία του Μπέργκαμο ανάμεσα στα τέλη του Φεβρουαρίου και στα τέλη του Απριλίου του 2020. Τις προηγούμενες χρονιές, ο τοπικός, μηνιαίος μέσος όρος των θανάτων στην περιοχή δεν ξεπερνούσε τους 800. Μέσα Μαρτίου, βίντεο που έδειχναν φέρετρα στοιβαγμένα μέσα και έξω από εκκλησίες έκαναν τον γύρο του κόσμου προκαλώντας σοκ. Οι εισαγγελείς του Μπέργκαμο εκτιμούν πως ο Κόντε και η κυβέρνησή του υποτίμησαν την εξάπλωση του ιού, παρότι τα δεδομένα που είχαν στη διάθεσή τους έδειχναν πως η κατάσταση στην περιοχή επιδεινωνόταν με ταχύτατους ρυθμούς και παρότι οι δυνάμεις της τάξης ήταν ήδη έτοιμες να απομονώσουν τις ζώνες αυτές από την υπόλοιπη χώρα. Οι πρώτες «κόκκινες ζώνες» είχαν δημιουργηθεί τέλη Φεβρουαρίου, με απόφαση της κυβέρνησης, σε περίπου 10 δήμους της Λομβαρδίας, μεταξύ αυτών το Κοντόνιο, η πόλη του «ασθενούς υπ’ αριθμόν 1». Οι εισαγγελείς μέμφονται όμως την κυβέρνηση Κόντε επειδή δεν ανακήρυξε «κόκκινη ζώνη» νωρίτερα, πριν από τις 9 Μαρτίου, την κοιλάδα Σεριάνα, και δη τις κοινότητες Νέμπρο και Αλτσάνο Λομπάρντο. Σύμφωνα με τον σύμβουλό τους Αντρέα Κρισάντι (γερουσιαστή, σήμερα, του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος), 4.148 θάνατοι θα είχαν αποφευχθεί αν είχε απομονωθεί η Βαλ Σεριάνα από τις 27 Φεβρουαρίου, ενώ 2.659 θάνατοι θα είχαν αποφευχθεί αν είχε απομονωθεί από τις 3 Μαρτίου.

Η ιστορία της σφαγής ξαναγράφεται

Ο Κόντε και οι υπόλοιποι 18 ιταλοί αξιωματούχοι, ωστόσο, δεν κατηγορούνται μόνο για αυτό. Κατηγορούνται και για την αποτυχία τους να ενημερώσουν και να εφαρμόσουν τα ιταλικά σχέδια αντιμετώπισης πανδημιών που ίσχυαν από το 2006 – παρά τις σχετικές συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. «Από σήμερα, η ιστορία της σφαγής στο Μπέργκαμο και τη Λομβαρδία ξαναγράφεται… Η Ιταλία έχει ξεχάσει τι συνέβη την άνοιξη του 2020, όχι λόγω της Covid-19 αλλά λόγω συγκεκριμένων αποφάσεων ή μάλλον της έλλειψης αποφάσεων», σχολίασε ο σύλλογος οικείων θυμάτων της Covid-19, επισημαίνοντας πως οι νεκροί πλήρωσαν το τίμημα της θεσμικής αναποτελεσματικότητας και ανικανότητας.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, που είχε καταθέσει ήδη από τον Ιούνιο του 2020 στους εισαγγελείς, δήλωσε «ήρεμος». «Κατέβαλα τις μέγιστες δυνατές προσπάθειες, με το υψηλότερο δυνατό αίσθημα ευθύνης, στη διάρκεια μιας από τις πιο δύσκολες στιγμές στη δημοκρατική μας ιστορία», τόνισε. «Ενήργησα προς το καλύτερο συμφέρον της χώρας και είμαι έτοιμος να δώσω εξηγήσεις», δήλωσε από την πλευρά του ο πρώην υπουργός Υγείας Ρομπέρτο Σπεράντζα. Ειδικά αυτοί οι δύο φάκελοι στέλνονται στο ιταλικό δικαστήριο που είναι αρμόδιο να κρίνει πρώην υπουργούς. Μένει, πάντως, να φανεί αν η έρευνα θα οδηγήσει σε παραπομπές σε δίκη ή αν θα μπει στο αρχείο.