Συμφωνία ΕΕ – Βρετανίας για τη Βόρεια Ιρλανδία

Πολύ κοντά στην αφαίρεση του τελευταίου μεγάλου «αγκαθιού» που υπήρχε στο σύμφωνο για το Brexit και αφορά στην αναμόρφωση του Πρωτοκόλλου για τη Βόρεια Ιρλανδία, φαίνεται πως βρίσκονται Ευρωπαϊκή Ενωση και Βρετανία. Η «Συμφωνία του Ουίνδσορ» έρχεται μετά από εντατικές και δύσκολες διαπραγματεύσεις τεσσάρων και πλέον μηνών, οι οποίες οδήγησαν στη χθεσινή συνάντηση του Ρίσι Σούνακ με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, αμφότεροι έκαναν λόγο για «νέο κεφάλαιο» στις διμερείς σχέσεις. Η δε στερλίνα «χαιρέτισε» την είδηση, με την ισοτιμία της να εκτινάσσεται πάνω από 1,20 δολάρια. Ο βρετανός πρωθυπουργός, από την πλευρά του, επέμεινε πως το Κοινοβούλιο της Β. Ιρλανδίας θα είναι σε θέση να προβάλει βέτο στους νόμους της ΕΕ, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν ισχυρίστηκε πως ο τελικός λόγος για την επίλυση σοβαρών διαφορών θα ανήκει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Οπως είναι γνωστό, ενώ η Βόρεια Ιρλανδία αποτελεί τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου, η αποκαλούμενη «Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» του 1998, που τερμάτισε τον εμφύλιο, προβλέπει ότι δεν θα υπάρχουν ουσιαστικά σύνορα ανάμεσα σε αυτήν και την Ιρλανδία. Καθώς, όμως, η τελευταία αποτελεί μέλος της ΕΕ, από την οποία η Βρετανία αποχώρησε οριστικά την 1^η Φεβρουαρίου 2020, παύοντας ταυτόχρονα να είναι μέλος και της ενιαίας αγοράς, προέκυψε ένα εμφανές παράδοξο, που σύντομα προκάλεσε σειρά αντιφάσεων και αναταράξεων. Ανάμεσά τους οι συνοριακοί έλεγχοι ανάμεσα στη Β. Ιρλανδία και την υπόλοιπη Βρετανία και μάλιστα με ευθύνη της ΕΕ, η ύπαρξη διαφορετικού καθεστώτος φορολογίας, καθώς και ένα επικίνδυνο πολιτικό και κυβερνητικό αδιέξοδο στο Μπέλφαστ.

Οι συμπληγάδες του Σούνακ

Για την ώρα, βεβαίως, παρά τα όσα είπαν και συμφώνησαν ο βρετανός πρωθυπουργός και η πρόεδρος της Κομισιόν, τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει τελειώσει, τουλάχιστον μέχρις ότου πέσουν οι τελικές υπογραφές. Πολύ περισσότερο καθώς ο πρώτος καλείται να περάσει ανάμεσα στις συμπληγάδες των Βορειοϊρλανδών του DUP και των φανατικών του Brexit εντός των γραμμών του Συντηρητικού Κόμματος, που έχουν ταχθεί εναντίον των υποχωρήσεων προς τις Βρυξέλλες. Μάλιστα, εκπρόσωποι του DUP (που παραδοσιακά στηρίζει τους Τόρις) δήλωσαν οργισμένοι για την απόφαση του βασιλιά Κάρολου να δεχθεί τη Φον ντερ Λάιεν μετά την κατάληξη της συμφωνίας με τον Σούνακ, θεωρώντας ότι έτσι επιχειρείται να βρεθούν προ τετελεσμένων.

Αυτός είναι και ο λόγος που ο βρετανός πρωθυπουργός παραδέχθηκε, στην κοινή συνέντευξη Τύπου, ότι «θα απαιτηθεί χρόνος» ώστε το DUP και τα άλλα άμεσα εμπλεκόμενα μέρη (κυρίως το Σιν Φέιν, που είναι πλέον το ισχυρότερο κόμμα) να μελετήσουν και να αξιολογήσουν τη χθεσινή συμφωνία. Επιβεβαίωσε, επίσης, ότι η συμφωνία θα τεθεί προς έγκριση στη βρετανική Βουλή.

Ο ίδιος, πάντως, φαίνεται πως ποντάρει και στο γενικότερο κλίμα που επικρατεί στη χώρα του, όπου οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειοψηφία μάλλον έχει μετανιώσει για το Brexit και θεωρεί ότι το διαζύγιο με την ΕΕ έχει βλάψει τη Βρετανία. Πρακτικά, λοιπόν, ο Σούνακ παίρνει ένα μεγάλο ρίσκο, στην προσπάθειά του να ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία, να σημειώσει μια επιτυχία μετά από αλλεπάλληλα φιάσκα και μια επίμονη οικονομική κρίση, αλλά και να αντιστρέψει το ευρύ προβάδισμα των Εργατικών.