Οσο κι αν χρειαστεί

Οταν παίχτηκε ο εθνικός ύμνος της χώρας του, μπορούμε να φανταστούμε τι σκεφτόταν ενώ σιγοτραγουδούσε τους στίχους: όλους αυτούς που άφησε για λίγο πίσω του, τους τραυματίες, τους ξεσπιτωμένους, τα τρομαγμένα παιδιά, τις γενναίες γυναίκες, τους στρατιώτες που πέφτουν στη φωτιά, τους πιλότους «που για μας είναι βασιλιάδες». Τι να περνούσε όμως άραγε χθες από το μυαλό του προέδρου Ζελένσκι όταν παίχτηκε στη συνέχεια ο ύμνος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η «Ωδή στη χαρά»; Το αν θα είναι ζωντανός ή νεκρός όταν η χώρα του γίνει δεκτή στην ευρωπαϊκή οικογένεια; Οτι από τα φτερά της Χαράς του Σίλερ που αδελφώνει τον κόσμο εκείνος προτιμά τα φτερά που θα προστατεύσουν την ελευθερία των Ουκρανών, όπως έγραφε το κράνος του πιλότου που πρόσφερε την προηγουμένη στον πρόεδρο της βρετανικής Βουλής;

Η Ευρώπη έχει αλλάξει πολύ τον τελευταίο χρόνο, δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό. Ξύπνησε από τον λήθαργο. Συνειδητοποίησε τις ψευδαισθήσεις της. Κατάλαβε τη διαφορά μεταξύ γεωπολιτικών αναλύσεων και ωμής φασιστικής βίας. Και καταλύτης για όλα αυτά ήταν ο Ζελένσκι. Ναι, ο θεατρίνος. Που θύμισε χθες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι ο «ευρωπαϊκός τρόπος ζωής» είναι ο ίδιος με τον «ουκρανικό τρόπο ζωής» και εντελώς διαφορετικός από τον «ρωσικό τρόπο ζωής».

Τον χειροκρότησαν πολλοί, και θερμά, και για ώρα. Αλλά όχι όλοι. Δεν είχε δίκιο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όταν του είπε πως «δεν χρειάζεται να πείσετε κανέναν για το πόσο σημαντική είναι η στήριξη της Ουκρανίας». Γιατί αν η επίσημη Ευρώπη κατάλαβε επιτέλους τι εννοούσε ο Ζελένσκι όταν είπε ότι η χώρα του πολεμά τη «μεγαλύτερη αντιευρωπαϊκή δύναμη στον σύγχρονο κόσμο», δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους Ευρωπαίους.

Για ένα μεγάλο ποσοστό των τελευταίων – και δεν μιλάμε για τους putinistas -, ο Ζελένσκι μπορεί να είναι συμπαθής, αλλά ταυτόχρονα είναι κι ένας μπελάς. Ενας αχόρταγος, που ζητάει όλο και περισσότερα, ενώ ξέρει ότι στο τέλος ένα κομμάτι τουλάχιστον της χώρας του θα αναγκαστεί να το θυσιάσει. Ενας πεισματάρης, που δεν μπορεί να δεχθεί ότι εκτός από την ελευθερία, υπάρχει και η γεωγραφία. Ενας ρομαντικός, που μπορεί να οδηγήσει ολόκληρο τον πλανήτη στον πυρηνικό όλεθρο.

Την τάση αυτή τη βλέπουμε ευρέως και στην Ελλάδα. Πρωτίστως – παραλίγο να γράψω παραδόξως – μεταξύ των αριστερών, που βλέπουν με δυσπιστία οτιδήποτε έχει πίσω του την Αμερική. Δευτερευόντως, μεταξύ των ρεαλιστών, που έχουν σπουδάσει γεωπολιτική και «ξέρουν». Και, τέλος, μεταξύ των κυνικών, που θεωρούν ότι η ελευθερία και η δημοκρατία, τι να κάνουμε, δεν είναι για όλους.

Ολοι αυτοί δεν θα καταλάβουν ποτέ γιατί, μετά το «οτιδήποτε χρειαστεί» του Μάριο Ντράγκι, θα μείνει στην ιστορία και το «όσο κι αν χρειαστεί» της Ρομπέρτα Μετσόλα. Εκείνος μιλούσε για τη στήριξη στο ευρώ, εκείνη για τη στήριξη στην Ουκρανία.