Η κακή χαρά

Δεν είναι κακό να συζητάει κανείς για καταστάσεις παγιωμένες, ακόμα και να τις καταγγέλλει, έστω και αν δεν πρόκειται να πάψουν να υφίστανται ή ακόμη χειρότερο, να εμφανιστούν στο μέλλον περισσότερο επιδεινωμένες. Σχεδόν ειδυλλιακή ακούγεται η αντίδραση της ηλικιωμένης μητέρας μιας φίλης δημοσιογράφου, όταν σχεδόν την επέπληξαν τα παιδιά της, βλέποντάς την να έχει ετοιμαστεί για να πάει, πριν από είκοσι πέντε χρόνια, στη συναυλία των Rolling Stones στο Ολυμπιακό Στάδιο: «Μα να μην ξέρω τι γίνεται στην πόλη μου;». Αδυνατεί να πιστέψει κανείς σήμερα πως είναι το απλό ενδιαφέρον για το τι γίνεται στην πόλη τους, ή σε άλλες πόλεις του κόσμου, που καθηλώνει εκατομμύρια ανθρώπους μπροστά στην τηλεόραση, κυρίως όσο διαρκούν τα δελτία ειδήσεων.

Κάτι άλλο συμβαίνει, ή μάλλον πρέπει να συμβαίνει, και το είπε πολύ ωραία σε συνέντευξή της γνωστή τηλεπαρουσιάστρια, με τρόπο μάλιστα τόσο ήρεμο και στοχαστικό ώστε η πίκρα που τον χαρακτήριζε, αντί για μια απολύτως δικαιολογημένη οργή, να αμφισβητεί πολύ πιο ουσιαστικά το κατακριτέο γεγονός: «Τα όσα δραματικά συμβαίνουν στον κόσμο, κάνουν τον καθένα που τα παρακολουθεί από τη βολή της πολυθρόνας του να αισθάνεται σε πλεονεκτικότερη θέση σε σχέση με όσους δοκιμάζονται. Δηλαδή ότι ο ίδιος μπορεί να παραμένει ασφαλής και άθικτος μέσα σε έναν κόσμο που κινδυνεύει και καταστρέφεται». Δεν μιλάμε πια για την καταστρατήγηση ενός στοιχειώδους αισθήματος αλληλεγγύης, αλλά για τη μωρία να φαντάζεται κανείς ότι είναι δυνατόν μέσα σε μια ατμόσφαιρα ζόφου, με την προοπτική να εξελιχθεί σε καθολική, ώστε να περιλάβει τους πάντες, ο ίδιος θα αποτελεί εξαίρεση παραμένοντας ακλόνητος στην πολυθρόνα του. Μια στάση με όλα τα χαρακτηριστικά της γελοιότητας ακούγοντας ακόμη προχθές, με το ενδεχόμενο η χιονοθύελλα να μας κλείσει στα σπίτια μας, ανθρώπους να λένε στην τηλεόραση «εμείς κάναμε τις προμήθειές μας και δεν έχουμε κανένα πρόβλημα». Οταν ένα πρόβλημα που, εκ των πραγμάτων, το μοιραζόμαστε όλοι μας, το θεωρούμε λυμένο γιατί δεν μας αφορά προσωπικά – όπως τουλάχιστον νομίζουμε – σε πολύ δραματικότερη εκδοχή θα ταλανίσει και εμάς τους ίδιους.

Οσο και αν προσπαθεί είναι αδύνατον να σε πείσει κανείς πως αν ενδιαφέρεται για τα δεινά του κόσμου είναι γιατί επιδιώκει συνειδητά να γίνεται δυστυχής. Επειδή κάτι αντίστοιχο δεν συμβαίνει, δεν θα οφείλαμε για λόγους στοιχειώδους αξιοπρέπειας και αυτοπροστασίας μας ώστε να μην εκτιθέμεθα ως προς το τι πραγματικά αισθανόμαστε παρακολουθώντας τις συμφορές άγνωστών μας ανθρώπων σχεδόν να μη μετέχουμε με τόση μάλιστα λύσσα σε μια ενημέρωση χωρίς κανένα απολύτως πρακτικό αντίκρισμα για τους δοκιμαζόμενους. Και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, γιατί να μπορεί να θεωρείται ως ένα φιλάνθρωπο ενδιαφέρον και όχι το ακριβώς αντίθετο, το φαινόμενο να λογαριάζεται ως ολοκληρωμένο ένα δελτίο ειδήσεων μόλις τελειώνει η με μια οποιαδήποτε αφορμή καταστροφολογία ώστε πάραυτα να μεταφέρεται κανείς στο ψυχαγωγικό πρόγραμμα ενός άλλους καναλιού;