Νέους εταίρους και αγορές αναζητούν οι Βρυξέλλες

Μπορεί γεωπολιτικά η Ευρώπη να έχει αυτή την περίοδο ένα μεγάλο πονοκέφαλο – τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Ρωσία -, στην οικονομία όμως μοιάζει να βρίσκεται ανάμεσα σε συμπληγάδες: τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Τις δύο υπερδυνάμεις του πλανήτη που όχι απλώς ενισχύονται και «οχυρώνονται», αλλά επιταχύνουν τη μοιρασιά των διεθνών αγορών, απειλώντας να αφήσουν τους Ευρωπαίους στο περιθώριο.

Ετσι, οι Βρυξέλλες και οι ισχυροί της ΕΕ, πρωτίστως Γερμανία και Γαλλία, αναγκάζονται να ανασκουμπωθούν επειγόντως και να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους σε δύο μέτωπα: αφενός, την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης των «27» και την επιτάχυνση της μετάβασης στην ψηφιακή και πράσινη εποχή και, αφετέρου, την αναζήτηση νέων εταίρων, με συμμαχίες που θα ενισχύσουν την Ευρώπη απέναντι στον αδυσώπητο ανταγωνισμό Αμερικανών και Κινέζων. Παράλληλα, βεβαίως, με τη μακροπρόθεσμη διασφάλιση της συνεχούς και απρόσκοπτης τροφοδοσίας της Ευρώπης με ενέργεια, με δεδομένη την πορεία απεξάρτησης από τη Ρωσία.

Σε αυτό το φόντο πρέπει να ενταχθούν και να ερμηνευθούν τόσο το σχέδιο που παρουσίασε αυτή την εβδομάδα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όσο και η περιοδεία την οποία πραγματοποίησε ο Ολαφ Σολτς στη Λατινική Αμερική. Οπως επίσης και η αναζήτηση πόρων και ανθρώπων που θα δώσουν σάρκα και οστά στην «Παγκόσμια Πύλη» (Global Gateway), που φιλοδοξεί να αποτελέσει το αντίπαλο δέος στον νέο «Δρόμο του Μεταξιού» της Κίνας. Ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδεται σε αυτό το τελευταίο εγχείρημα, άλλωστε, είναι το γεγονός ότι για τη θέση του επικεφαλής φέρεται, σύμφωνα με τη γερμανική Handelsblatt, να βολιδοσκοπήθηκε ο πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ και πρωθυπουργός της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι – αν και το ρεπορτάζ του Politico εκτιμά πως οι πιθανότητες για θετική απάντηση εκ μέρους του είναι μικρές.

Ειδικά το σχέδιο της Κομισιόν και η περιοδεία του Σολτς μοιάζουν όχι απλώς να συνδέονται, αλλά να αλληλοσυμπληρώνονται. Κι αυτό, πολύ απλά, διότι εκτός από μια σημαντική αγορά με σχεδόν 700 εκατομμύρια κατοίκους (που σχεδιάζει ήδη και το δικό της ενιαίο νόμισμα), οι χώρες της Λατινικής Αμερικής διαθέτουν τεράστιο πλούτο πρώτων υλών: από ορυκτά καύσιμα (που θα εξακολουθήσουν να είναι ζωτικής σημασίας για τις επόμενες δύο δεκαετίες) μέχρι σπάνιες γαίες και στοιχεία απολύτως απαραίτητα για την ηλεκτροκίνηση, όπως το λίθιο, που είναι βασικό συστατικό για τις μπαταρίες. Για του λόγου το αληθές, Βολιβία και Βενεζουέλα διαθέτουν τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, η Βραζιλία έχει μεγάλα κοιτάσματα σπανίων γαιών, ενώ στο υπέδαφος της Χιλής και της Αργεντινής κρύβονται ορισμένες από τις μεγαλύτερες «αποθήκες» λιθίου παγκοσμίως.

Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που ο γερμανός καγκελάριος, κατά τη διάρκεια των συναντήσεών του, επεδίωξε την επιτάχυνση της συμφωνίας ανάμεσα στην ΕΕ και τη Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη), ενώ κάτι ανάλογο θέλει να γίνει και με το Μεξικό, στην προσπάθεια δημιουργίας της μεγαλύτερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου στον πλανήτη. Κάτι που μοιάζει να αποτελεί επιτακτική ανάγκη, καθώς οι εμπορικές συναλλαγές ανάμεσα στην Κίνα και τις χώρες της περιοχής έχουν 26πλασιαστεί στο διάστημα 2000-20 και τα περιθώρια στενεύουν.