Οι μητέρες {LF}των μαχών {LF}στον πολιτισμό

Είναι δύο από τα σημαντικότερα ζητήματα στον χώρο του πολιτισμού και της καλλιτεχνικής παιδείας, που με τον τρόπο τους διαμόρφωσαν – ή πρόκειται να διαμορφώσουν – τη δημόσια συζήτηση της επόμενης ημέρας. Η κυβερνητική τροπολογία που αφορά την εξαίρεση των προσλήψεων των καλλιτεχνών από τις προβλέψεις του Προεδρικού Δατάγματος 85/2022 υπερψηφίστηκε προχθές στη Βουλή, κατά τη δεύτερη ημέρα απεργίας των σωματείων. Σύμφωνα με μια προσέγγιση, η προσπάθεια για τη διαβάθμιση των πτυχίων μόλις ξεκινά, καθώς μέχρι πρότινος επικρατούσε μάλλον η «ανατομία μιας διαχρονικής παθογένειας», όπως έχει παραδεχθεί και ο πρωθυπουργός. Για το ζήτημα αυτό γράφει σήμερα στα «ΝΕΑ» ο υφυπουργός Πολιτισμού & Αθλητισμού, αρμόδιος για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης.

Στην άλλη «μητέρα των μαχών», ξεκίνησε χθες από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής η επεξεργασία του νομοσχεδίου με το οποίο τα πέντε μεγαλύτερα δημόσια μουσεία της Ελλάδας θα μετατραπούν σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Πρόκειται για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, τα οποία παύουν έτσι να αποτελούν ειδικές περιφερειακές υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Μεταξύ άλλων, θα μπορούν και θα πρέπει να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την αύξηση των εσόδων τους, θα συνεργάζονται με ιδρύματα του εξωτερικού και θα ιδρύουν παραρτήματα, ενώ στους πόρους τους θα εντάσσονται πλέον και δωρεές ή χορηγίες. Ο γενικός διευθυντής που θα τα διοικεί θα προκύπτει έπειτα από διεθνή πρόσκληση και αξιολόγηση μιας ειδικής επιτροπής βάσει προσόντων, ενώ ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος των διοικητικών τους συμβουλίων θα διορίζονται με απόφαση του/της υπουργού Πολιτισμού και θα επιλέγονται από προσωπικότητες με συμβολή στον χώρο τους.

Αντιδράσεις, όπως ήταν αναμενόμενο, σημειώθηκαν όλο το περασμένο διάστημα, κυρίως από τον συνδικαλιστικό χώρο (σημειωτέον πως όταν αναγγέλθηκε για πρώτη φορά η στόχευση από την υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη υπήρξε μεγαλύτερος βαθμός συναίνεσης). Και το νομοσχέδιο αυτό αφορά μια επιλογή από το μέλλον: πώς θέλει το ίδιο το υπουργείο να λειτουργούν τα μουσεία, πώς καλούνται τα ίδια να προσαρμοστούν στο διεθνώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον – όπου ακόμη και η έννοια της αποστολής ή της «ηθικής των μουσείων» αναπροσαρμόζεται -, ποιες είναι οι μέθοδοι που μπορούν να θεραπεύσουν αγκυλώσεις του παρελθόντος. Για το ζήτημα αυτό τοποθετούνται ο Πέτρος Θέμελης, ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας και ο Κώστας Πασχαλίδης, επιμελητής αρχαιοτήτων της Προϊστορικής Συλλογής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.