Νεανική πνοή

Τριάντα πέντε, σχεδόν, χρόνια μετρά η κινηματογραφική ταινία «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» («Dead Poets Society», 1989), με την υπογραφή του Τομ Σούλμαν στο σενάριο και του Πίτερ Γουίαρ (Peter Weir) στη σκηνοθεσία. Οσο για τον Ρόμπιν Ουίλιαμς (Robin Williams, 1951-2014) έχει αφήσει το αποτύπωμά του στον ρόλο του καθηγητή Τζον Κίτινγκ, που ονειρεύεται να αλλάξει τον κόσμο με την ποίηση. Εργο που εμπνέει, έργο που πραγματεύεται το μέλλον μέσα από τα μάτια κάθε νέας γενιάς, έργο που με το περιεχόμενό του αισιοδοξεί να αντισταθεί στους κανόνες και το πλαίσιο που ορίζουν οι κοινωνίες, «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» έχει κάτι από ήττα, όπως δηλώνει και ο τίτλος του. Αυτό όμως είναι που το κάνει ακόμα πιο δυνατό.

Στη σκηνική μεταφορά του σεναρίου μιας κινηματογραφικής ταινίας, η οποία μάλιστα έγινε και μεγάλη επιτυχία, είναι αυτονόητες οι δυσκολίες και τα εμπόδια. Ευτυχώς στην προκειμένη περίπτωση την έχει αναλάβει ο ίδιος ο αμερικανός βραβευμένος σεναριογράφος. Το αποτέλεσμα εστιάζει στις καταστάσεις, στις σχέσεις ανάμεσα στους ήρωες και φυσικά στις λέξεις και τον λόγο, στη δύναμη της λογοτεχνίας και της ποίησης.

Το έργο τοποθετείται στη δεκαετία του ΄60, όταν ένας αντισυμβατικός και εμπνευσμένος καθηγητής πηγαίνει να διδάξει σε ένα συντηρητικό αμερικανικό κολέγιο. Οι μαθητές του, που ως τότε έχουν μάθει να επαναλαμβάνουν και να υπακούν στην τετράδα «Παράδοση – Τιμή – Πειθαρχία – Υπεροχή», βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με την αλήθεια τους. Ο Κίτινγκ με όχημα την ποίηση οδηγεί τα παιδιά σε μια εξερεύνηση του εσωτερικού τους κόσμου, σε μια αναζήτηση της βαθύτερης επιθυμίας τους. Κι όπως είναι φυσικό, το αποτέλεσμα αυτής της εσωτερικής διεργασίας δεν είναι ούτε προβλέψιμο ούτε, απαραίτητα, θετικό.

Η παράσταση
Η σκηνή του θεάτρου Βρετάνια, με τον τεράστιο μαυροπίνακα στο βάθος, μετατρέπεται άλλοτε σε αίθουσα διδασκαλίας, άλλοτε στην αυλή του σχολείου και άλλοτε σε αυτόν τον λίγο μεταφυσικό χώρο όπου συναντιέται, κρυφά, ο «Κύκλος των Χαμένων Ποιητών». Ο Κωνσταντίνος Ασπιώτης σκηνοθετεί την παράσταση με στόχο να αναδείξει το έργο και την ουσία του, και όχι να δημιουργήσει ένα νέο σκηνικό σύμπαν όπου δρουν οι ήρωές του. Αυτό στερεί από το αποτέλεσμα την πρωτοτυπία ή την πρωτοβουλία, την ίδια στιγμή όμως αναδεικνύει το έμψυχο υλικό του, την νεανική πνοή που διατρέχει όλο το έργο. Με τον έμπειρο και ικανό Ακη Σακελλαρίου (στον ρόλο του καθηγητή Τζον Κίτινγκ) επικεφαλής μιας ομάδας νέων ηθοποιών, η παράσταση έρχεται να επιβεβαιώσει την αξία και τη διαχρονικότητα της θεματικής του έργου, την ποίησή της. Πάνω απ’ όλα όμως αναδεικνύει αυτά τα νέα παιδιά που είναι ουσιαστικά και οι πρωταγωνιστές, και αναφέρομαι στα οκτώ αγόρια, τους ήρωες-μαθητές του αυστηρού σχολείου αρρένων, αυτή τη γοητευτική ανθρωπογεωγραφία. Ολοι μαζί και ο καθένας ξεχωριστά με τον χαρακτήρα του ρόλου και το δικό του ταλέντο συμβάλλουν καθοριστικά στο τελικό αποτέλεσμα. Ανάμεσά τους, ανάμεσα σε ισότιμους παίκτες, ο Πάνος Ζυγούρος και ο Νικόλας Παπαϊωάννου δίνουν με την ερμηνεία τους (ο δειλός Τοντ Αντερσον και ο θαρραλέος Νιλ Πέρι, αντιστοίχως), την ιδιαίτερη πινελιά τους. Μαζί τους ο Τάσος Χαλκιάς στον ρόλο του συντηρητικού διευθυντή Νόλαν και ο Σπύρος Τσεκούρας στον ρόλο του (τραγικού) πατέρα. Αδύναμη η συμμετοχή των δύο κοριτσιών.