Ανοίγματα

To σκάνδαλο των υποκλοπών χαρακτηρίζεται από μια μεγάλη αντίφαση: ο άνθρωπος από τον οποίο άρχισε να ξετυλίγεται το κουβάρι είναι ο ίδιος, σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις, που στο τέλος θα βγει ο μεγάλος χαμένος. Είναι σωστές αυτές οι αναλύσεις; Και αν ναι, ο άνθρωπος αυτός έκανε κάποιο μεγάλο λάθος ή, αντιθέτως, πέφτει θύμα των περιστάσεων;

Aς ξεκινήσουμε λίγο νωρίτερα. Η βασική κριτική που δεχόταν ο Νίκος Ανδρουλάκης πριν ακόμη ανοίξει ο ασκός του Αιόλου ήταν ότι όχι μόνο κρατούσε ίσες αποστάσεις από ένα φιλελεύθερο κόμμα κι ένα κόμμα που κόντεψε να φέρει την καταστροφή, αλλά έθετε επιπλέον ως όρο για να λάβει μέρος σε μια κυβέρνηση συνεργασίας να μην είναι πρωθυπουργός ούτε ο Μητσοτάκης ούτε ο Τσίπρας. Ποιος είσαι εσύ, του έλεγαν, που προσβάλλεις με μια τέτοια αξίωση την κρίση του ελληνικού λαού και θέλεις να επιβάλεις στην πρωθυπουργία είτε τον εαυτό σου είτε κάποιον μη εκλεγμένο;

Η κριτική ήταν βάσιμη. Κι ύστερα ξεκίνησαν οι αποκαλύψεις. Οταν ο Ανδρουλάκης έμαθε ότι παρακολουθούσαν το τηλέφωνό του, δεν μπορούσε παρά να αποκλείσει πλέον τη συνεργασία με ένα κόμμα που αρνιόταν να του δώσει εξηγήσεις. Από το σημείο αυτό όμως μέχρι να μιλήσει για «προοδευτική κυβέρνηση», σκέλος της οποίας θα ήταν μοιραία ο ΣΥΡΙΖΑ, υπάρχει μια απόσταση την οποία διήνυσε υπερβολικά εύκολα. Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση αυτή ήταν άχαρη και η επιμονή να αποκαλύψει ο αρχηγός του τρίτου σε δύναμη κόμματος τι θα κάνει μετά τις εκλογές κάπως άδικη. Η βασική κατηγορία που δεχόταν άλλωστε πλέον ο Ανδρουλάκης ήταν άλλη: ότι έκανε μονοθεματική αντιπολίτευση. Οτι είχε πάθει εμμονή με την παρακολούθησή του.

Εδώ, οι εξελίξεις τον δικαίωσαν. Οσο κι αν προσπαθεί η κυβέρνηση να ρίξει τις ευθύνες στον ΣΥΡΙΖΑ και το «delivery boy» του, τον Ράμμο, το γεγονός παραμένει ότι ότι υποκλοπές έγιναν, αφορούσαν εν ενεργεία στελέχη και δεν έγιναν «εκτός πλαισίου», αλλά με εισαγγελική υπογραφή. Το πολιτικό σκηνικό πήρε φωτιά. Αλλά ο Ανδρουλάκης χάνει ξανά. Πρώτον, επειδή δεν φρόντισε εγκαίρως να παραιτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ώστε να είναι παρών στις μεγάλες μάχες στη Βουλή. Δεύτερον, επειδή η όξυνση και η πόλωση ευνοούν τους δύο βασικούς ανταγωνιστές.

Υπάρχει διέξοδος; Ναι, υπό προϋποθέσεις. Η μία είναι η ευθύτητα: η δήλωση ότι «είναι αδιανόητο σε μια ευρωπαϊκή κοινωνία όποιος δεν υπηρετεί το αφήγημα και την εισήγηση της κεντρικής εξουσίας να βάλλεται ηθικά και πολιτικά» αποτελεί ένα καλό δείγμα. Η δεύτερη είναι η συμπεριληπτικότητα: αντί για προγραφές, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να κάνει ανοίγματα, ιδιαίτερα σ’ εκείνους που «κράτησαν τη χώρα στη ζώνη του ευρώ». Η τρίτη είναι η ψυχραιμία: όταν οι βασικοί μονομάχοι ανταλλάσσουν ακρότητες, αυτός που θα παραμείνει ευγενής μπορεί να ελπίζει ότι στο τέλος θα επιβραβευτεί.