Η Μόσχα μπορεί να θεωρηθεί επισήμως υπεύθυνη

Δεκτές έκρινε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τις προσφυγές που ασκήθηκαν από την Ουκρανία και την Ολλανδία κατά της Ρωσίας για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις δύο αποσχισθείσες περιοχές Λουχάνσκ και Ντονέτσκ στην Ουκρανία και για την κατάρριψη της πτήσης MH-17. Το Μπόινγκ των Μαλαισιανών Αερογραμμών είχε καταρριφθεί τον Ιούλιο του 2014 από πύραυλο που εκτοξεύθηκε από τις περιοχές που έλεγχαν οι φιλορώσοι αντάρτες, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους οι 298 επιβαίνοντες.

Η απόφαση δεν αποφαίνεται επί της ουσίας των υποθέσεων, αλλά δείχνει ότι το δικαστήριο που εδρεύει στο Στρασβούργο θεωρεί πως η Ρωσία μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις φερόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις αυτονομιστικές περιοχές. «Μεταξύ άλλων, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι περιοχές στην Ανατολική Ουκρανία που βρίσκονται στα χέρια των αυτονομιστών βρίσκονταν, από τις 11 Μαΐου 2014 και μέχρι τουλάχιστον τις 26 Ιανουαρίου 2022, υπό τη δικαιοδοσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας» ανέφερε το δικαστήριο σε απόφασή του την Τετάρτη.

Οι υποθέσεις θα προχωρήσουν τώρα στο στάδιο της ουσίας, που αναμένεται να διαρκέσει άλλα ένα έως δύο χρόνια ώσπου να εκδοθεί η τελική απόφαση. Η απόφαση του ΕΔΑΔ ανοίγει τις πόρτες σε τουλάχιστον άλλες τρεις υποθέσεις του ουκρανικού κράτους κατά της Ρωσίας, οι οποίες είχαν τεθεί σε αναμονή της απόφασης για τη δικαιοδοσία. Η Ολλανδία κατέθεσε την προσφυγή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 2020, ισχυριζόμενη ότι η κατάρριψη της πτήσης MH-17 πάνω από έδαφος στην Ανατολική Ουκρανία που κατέχουν αυτονομιστές υποστηριζόμενοι από τη Ρωσία παραβίασε την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η Ρωσία είχε υποστηρίξει ότι το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ βρίσκονταν εκείνη την περίοδο υπό τον έλεγχο των ουκρανικών δυνάμεων. Είχε αρνηθεί κατηγορηματικά τη συμμετοχή της είτε στις επιθέσεις στην Ανατολική Ουκρανία – βάσει των καταγγελιών της Ουκρανίας στο δικαστήριο – είτε στην κατάρριψη του Boeing 777.

Οι δύο ουκρανικές υποθέσεις, οι οποίες χρονολογούνται από το 2014, αφορούν, σύμφωνα με το Κίεβο, διοικητικές πρακτικές της Ρωσίας στην Ανατολική Ουκρανία κατά παράβαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και την απαγωγή τριών ομάδων ουκρανών ορφανών παιδιών χωρίς γονική μέριμνα και ορισμένων ενηλίκων που τα συνόδευαν. Ολοι επέστρεψαν στα σπίτια τους μία ημέρα ή, στην τρίτη περίπτωση, πέντε ημέρες μετά την απαγωγή τους, ανέφερε το ΕΔΑΔ.