Η Δίκη

Ετσι όπως περνούν τα κείμενα στο scrolling της οθόνης, δεν καταλάβαινα, αρχικά τι διάβαζα. Νόμιζα ότι αναφέρονταν σε κάποιο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ή μήπως ήταν από τη Μικρασιατική Καταστροφή; Από τη σφαγή των Αρμενίων ή των Ποντίων, από κάποια φρικιαστική γενοκτονία. Ή ότι επρόκειτο για άλλη μια βαρβαρότητα των Ρώσων στην Ουκρανία. Τι να σκεφτείς δηλαδή όταν διαβάζεις: «…Μάτια δεν υπήρχαν, τα χεράκια τους είχαν σουρώσει. Ζήτησα να κατεβάσω εγώ τα φέρετρα, σαν τελευταίο αντίο, δεν υπήρχε να κόψω ούτε μια τούφα μαλλάκια να έχω να θυμάμαι». «Γύρω από εκεί θάνατος, όλα καμένα. Οι σοροί τους βρέθηκαν 122 μέτρα από το αμάξι που σημαίνει ότι έτρεξαν να πάνε προς την πορτούλα». «Μου λένε δεν γίνεται να μείνετε, έχουμε εντολή να εκκενώσουμε την παραλία. Δεν υπάρχει χειρότερο συναίσθημα από το να φεύγεις και να αφήνεις πίσω σου τον άνθρωπό σου νεκρό». «Μετά από δύο τρία μεγάλα κύματα φώναζα τον γιο μου. Τον είδα να επιπλέει μπρούμυτα. Τον γύρισα ανάσκελα και του μιλούσα αλλά δεν απαντούσε. Ηταν μαύρος παντού. Ο χειρότερος εφιάλτης που φαντάζεστε εσείς οι γονείς, εγώ τον έβλεπα μπροστά μου… Ή θα πήγαινα μαζί του ή θα άφηνα τον γιο μου για να σώσω την κόρη μου».

Είναι καταθέσεις μαρτύρων από τη δίκη για το Μάτι. Μια δίκη που συνεχίζεται ενώ εμείς συζητάμε και διαφωνούμε για τα «καινούργια ρούχα του βασιλιά». Για το ανύπαρκτο δηλαδή σύμφωνα με το παραμύθι του Αντερσεν. Ενώ το υπαρκτό βρίσκεται εκεί, σε μια αίθουσα δικαστηρίου όπου όμως οι περιγραφές όσων επέζησαν δεν μπορούν ποτέ να γίνουν πλήρης εικόνα από εμάς που απλώς τις ακούμε. Τι μπορούμε να φανταστούμε δηλαδή; Τη μυρωδιά της καμένης ανθρώπινης σάρκας; Το να βλέπεις μαύρα κούτσουρα και μετά από ώρες να καταλαβαίνεις ότι είναι τα κουφάρια των γονιών σου; Να μην καταλαβαίνεις αν πατάς πάνω σε πτώματα; Να σου φέρνουν το κορίτσι σου και να είναι ένα «πράγμα» που δεν ζυγίζει ούτε πέντε κιλά; Να αναγνωρίζεις τη μάνα σου από το καμένο της βραχιόλι;

Βλέπω τις φωτογραφίες με τους συγγενείς των θυμάτων έξω από το δικαστήριο. Την αξιοπρέπεια με την οποία διαχειρίζονται τη συντριβή τους. Τα τριαντάφυλλα στις άδειες θέσεις εις μνήμη των παιδιών που χάθηκαν εκείνη την ημέρα του Ιουλίου. Και αναρωτιέμαι τι μπορεί να σκέπτονται όταν ξέρουν ότι η ευθύνη των περισσότερων κατηγορούμενων για αυτούς τους φρικτούς 104 θανάτους και για τις ρημαγμένες ζωές όσων επέζησαν έχει χαρακτηρισθεί πλημμέλημα. Οπως δηλαδή η εξύβριση ή η συκοφαντική δυσφήμηση.

Δεν ξέρω αν είναι τέτοια η φύση των ευθυνών ώστε να χαρακτηρίζονται πλημμεληματικές. Προφανώς, για να ορίζει έτσι η δικαιοσύνη, έτσι είναι. Η ηθική ευθύνη ωστόσο είναι κάτι που δεν νομίζω ότι μπορεί να μετρηθεί με απόλυτα ακρίβεια σε ένα τέτοιο δικαστήριο. Αυτό επαφίεται στη συνείδηση όσων έστηναν εκείνο το βράδυ παρωδίες συσκέψεων και σε λίγες μέρες έφυγαν για διακοπές. Εμείς οι υπόλοιποι έχουμε ύψιστο χρέος να αναγάγουμε αυτήν τη Δίκη σε κεφάλαιο της Ιστορίας μας. Και να τη γράφουμε στο μέλλον με δέλτα κεφαλαίο.