Περιφερική αρτηριακή νόσος: Συμπτώματα και αντιμετώπιση

Περιφερική αρτηριακή νόσος (ΠΑΝ) είναι η κατάσταση εκείνη που χαρακτηρίζεται από μειωμένη αιμάτωση των κάτω άκρων λόγω στένωσης ή απόφραξης των σχετικών αρτηριών. Η κύρια αιτία της ΠΑΝ είναι η αθηροσκλήρωση, η συσσώρευση δηλαδή λίπους μέσα στις αρτηρίες. Οι λιπώδεις εναποθέσεις μπορεί να μετατραπούν σε πλάκα που στενεύει τις αρτηρίες σας. Αυτό δυσκολεύει τη ροή του αίματος στο κάτω μέρος του σώματός σας. Η φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων, οι τραυματισμοί των άκρων ή η έκθεση σε ακτινοβολία είναι άλλες, λιγότερο συχνές αιτίες ΠΑΝ.

Το πιο κοινό σύμπτωμα της ΠΑΝ είναι πόνος στα πόδια ή κράμπες κατά το περπάτημα. Αυτό ονομάζεται επιστημονικά χωλότητα. Τα πόδια σας μπορεί να είναι βαριά, μουδιασμένα, αδύναμα ή κουρασμένα. Ο πόνος συνήθως υποχωρεί μόλις ξεκουραστείτε. Μπορεί να μην έχετε συμπτώματα ή πολύ ήπια, έως ότου οι αρτηρίες σας στενέψουν περισσότερο από 50%. Καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται, μπορεί να αισθανθείτε κάψιμο ή πόνο στα πόδια σας ακόμα και όταν είστε σε ηρεμία. Το δέρμα στα πόδια σας μπορεί να αλλάζει χρώμα, ενώ οι τρίχες μπορεί να σταματήσουν να αναπτύσσονται και να δείτε αραίωση. Πιθανότατα να αναπτύξετε πληγές στα πόδια ή στα δάχτυλα των ποδιών σας που δεν επουλώνονται. Οι άνδρες με ΠΑΝ μπορεί να εμφανίσουν και στυτική δυσλειτουργία.

Αν δεν αντιμετωπιστεί, η ΠΑΝ μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή κλινική κατάσταση. Μια πληγή στα πόδια θα μπορούσε να μετατραπεί σε γάγγραινα. Επίσης αν έχετε ΠΑΝ, είναι πιθανό να έχετε συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας και σε άλλες αρτηρίες. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου ή νεφρικών προβλημάτων.

Υπάρχουν ορισμένοι τροποποιήσιμοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για ΠΑΝ. Αυτοί περιλαμβάνουν το κάπνισμα, την παχυσαρκία, την αρτηριακή υπέρταση, την υψηλή χοληστερόλη και τον σακχαρώδη διαβήτη. Αλλοι παράγοντες κινδύνου είναι μη τροποποιήσιμοι. Περιλαμβάνουν την ηλικία άνω των 60 ετών, τη νεφρική νόσο, το οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου και υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης. Επίσης, οι Αφροαμερικανοί έχουν διπλάσιο κίνδυνο για εμφάνιση ΠΑΝ σε σύγκριση με άτομα άλλων φυλών.

Αντιθρομβωτικοί παράγοντες ή φάρμακα που διευκολύνουν τη ροή αίματος βοηθούν στην αντιμετώπιση της ΠΑΝ. Εάν τα φάρμακα δεν λειτουργούν, μπορεί να πραγματοποιηθεί αγγειοπλαστική ή χειρουργική επέμβαση αγγειακής παράκαμψης.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ