Ηώ Αγγελή

Μεγάλωσα ακούγοντας τα παραμύθια της γιαγιάς, αφηγήσεις από στόμα σε στόμα για σκοτεινά δάση, μάγισσες, ξόρκια, πηγάδια και διάφορα άλλα τρομακτικά. Τα παραμύθια λειτουργούσαν στα παιδιά σαν μια δοκιμασία αντοχών για τα δύσκολα που μπορεί να έρχονταν αργότερα.

Θυμάμαι την εμμονή μου σε ένα παραμύθι από τα πιο δύστροπα, ήθελα να το ακούω, ξανά και ξανά. Δοκίμαζα κι εγώ τις δυνάμεις μου στον φόβο.

Μετά άρχισε η αναπαραγωγή του στο όνειρο, τα πρόσωπα του παραμυθιού άλλαξαν και τη θέση τους πήραν τα γνώριμα, με κυρίαρχο αυτό της μητέρας μου. Εβλεπα το ίδιο όνειρο κάθε βράδυ στην ηλικία των πέντε-έξι χρόνων, το όνειρο έγινε εφιάλτης και δεν ήθελα να πάω για ύπνο για να μην το ξαναδώ. Το όνειρο όμως ήταν επίμονα εκεί.

Εβλεπα ότι κάθε αυγή πηγαίναμε εγώ και η μητέρα μου σε ένα μοναχικό σπίτι στο βουνό. Εκεί ήταν μια μητέρα και μια κόρη επίσης, πολύ μεγαλύτερες από εμάς.

Τις βοηθούσαμε στις δουλειές του σπιτιού και έπρεπε να φύγουμε πριν δύσει ο ήλιος και έρθει ο άντρας του σπιτιού που ήταν άγριος και επικίνδυνος. Μπορούσε να μυρίσει την παρουσία μας ακόμα και χωρίς να μας βλέπει. Ηταν αδύνατον λοιπόν να κρυφτούμε κάπου μέσα στο σπίτι. Ομως δεν προλαβαίναμε ποτέ να φύγουμε έγκαιρα, εκείνος επέστρεφε και οι γυναίκες μάς φυγάδευαν όπως όπως. Η μητέρα μου προχωρούσε γρήγορα, μάλλον έτρεχε, ενώ εγώ δεν μπορούσα να την ακολουθήσω, να την προλάβω, ούτε έβγαινε η φωνή μου να της φωνάξω να περιμένει. Εμενα καθηλωμένη λοιπόν σε ένα χωμάτινο μονοπάτι, χωρίς να μπορώ να κουνήσω ούτε χέρια, ούτε πόδια, τίποτα. Τότε ξυπνούσα με μεγάλη ταραχή και αγωνία. Τώρα ίσως η ιστορία ακούγεται απλή, μετά την εξοικείωση με την ψυχολογική ερμηνεία των ονείρων. Νιώθω την εμφανή αναφορά στον φόβο μήπως η μητέρα μου, στην οποία είχα μεγάλη αδυναμία, φύγει και με αφήσει μόνη στο δάσος του παραμυθιού, του ονείρου, της ζωής.

Με τα χρόνια τα όνειρα ημέρεψαν ή έπαψα να τα θυμάμαι το πρωί. Συνήθως μένουν στη μνήμη μου κομματάκια, θραύσματα ονείρων, αυτά που μπορώ να φέρω, να συναρμολογήσω με ελεύθερους συνειρμούς, να τα ζωγραφίσω χωρίς καθαρή πρόθεση έργου. Λίγο από το όνειρο της Τρίτης, λίγο από αυτό της Πέμπτης, τα όνειρα εισβάλλουν και συμμετέχουν στο ανερμήνευτο μέρος των έργων μου. Πώς εμφανίζεται μια αλεπού στο σπίτι, κάνει ένα πέρασμα και συνεχίζει… Το ελάφι στέκεται σε μια υπόγεια διάβαση, τα κλειστά σπίτια ή τα απόλυτα ανοιχτά, η πυκνή βλάστηση, συνδέονται με πλήθος συμβολισμών στην ανάλυση των ονείρων. Ολα όσα συνάντησα στα παραμύθια, τα ονειρεύτηκα, τα περπάτησα, τα είδα στα έργα μου σε ανύποπτο χρόνο. Ομως αυτό που με γοητεύει περισσότερο, αποφεύγω να το ερμηνεύσω, μήπως χάσει τη μαγεία, μήπως αποκαλυφτεί.

Βλέπω τα σχέδιά μου στο χαρτί και συνομιλώ με το βάρος ή την ελαφρότητα της εποχής που έγιναν. Σχεδιάζω με μολύβι και χαρτί το πρωί όπως κάποιος άλλος κρατάει σημειώσεις στο ημερολόγιο για το όνειρο της προηγούμενης νύχτας.

Η παλίμψηστη γραφή στα έργα μου είναι στρώσεις πολλές ονείρων που βλέπουν το φως της μέρας. Τα περισσότερα ανοίγοντας τα μάτια καίγονται…