Το στοίχημα Μακρόν

«Μητέρα όλων των μεταρρυθμίσεων», την έχουν χαρακτηρίσει – ήδη από το 2019, όταν έκανε μία πρώτη προσπάθεια να μεταρρυθμίσει το γαλλικό συνταξιοδοτικό σύστημα ο Εμανουέλ Μακρόν, πριν ανακρούσει πρύμναν υπό το βάρος των συνδικάτων, της αντιπολίτευσης, της κοινής γνώμης και τελικά της πανδημίας της Covid-19. H δεύτερη προσπάθεια, την οποία ξεκίνησε επισήμως χθες, δεν προαναγγέλλεται πιο εύκολη. Πριν καν ανακοινώσει η γαλλίδα πρωθυπουργός Ελιζαμπέτ Μπορν στην Εθνοσυνέλευση τα σχέδια σταδιακής αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης από τα 62 σήμερα στα 64 έτη το 2030, οι δημοσκοπήσεις είχαν ξεκαθαρίσει πως τέσσερις στους πέντε Γάλλους είναι αντίθετοι – όχι (μόνο) επειδή ως Γάλλοι έχουν μία κάποια «αλλεργία» στις μεταρρυθμίσεις που απειλούν τα κεκτημένα τους, αλλά επειδή θεωρούν τη συγκεκριμένη πρόταση και άδικη και αφόρητη, σε μία περίοδο που πολλοί βρίσκονται αντιμέτωποι με την κρίση του κόστους ζωής. Τα οκτώ βασικά συνδικάτα της Γαλλίας ανακοίνωσαν ήδη από χθες το βράδυ έναν πρώτο γύρο κινητοποιήσεων, για τις 19 Ιανουαρίου. Είναι κάπως ταιριαστό: η «μητέρα όλων των μεταρρυθμίσεων» απειλεί να πυροδοτήσει τη «μητέρα όλων των μαχών».

Οι Ρεπουμπλικανοί
Πριν από τις προεδρικές εκλογές της περασμένης άνοιξης, στις οποίες εξασφάλισε μία δεύτερη θητεία, ο Εμανουέλ Μακρόν είχε ταχθεί υπέρ της αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης στα 65 έτη. Ηδη όμως από το μεσοδιάστημα των δύο προεδρικών γύρων, γνωρίζοντας πως έπρεπε να πείσει ένα μεγάλο κομμάτι της (ριζοσπαστικής) Αριστεράς να τον ψηφίσει, είχε φανεί πιο διαλλακτικός. Τα υπόλοιπα τα καθόρισε η απώλεια της κοινοβουλευτικής του πλειοψηφίας στις εκλογές του Ιουνίου: οι Ρεπουμπλικανοί, η γαλλική Δεξιά, δέχονταν αύξηση μόνο στα 64 έτη, αξιώνοντας παράλληλα μία εγγυημένη κατώτατη σύνταξη 1.200 ευρώ – έναντι 1.100, που είχε υποσχεθεί προεκλογικά ο Μακρόν. Ο γάλλος πρόεδρος χρειάζεται τις ψήφους τους στην Εθνοσυνέλευση, και τα δύο αυτά μέτρα περιλαμβάνονται λοιπόν στις προτάσεις που έκανε χθες η Μπορν. Το όριο συνταξιοδότησης θα αρχίσει να αυξάνεται κατά τρεις μήνες ετησίως από τον Σεπτέμβριο, προκειμένου να φτάσει στα 64 έτη το 2030. Από το 2027, οκτώ χρόνια νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε παλαιότερη μεταρρύθμιση, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει 43 χρόνια ασφάλισης, έναντι 42 σήμερα, προκειμένου να εξασφαλίσουν πλήρη σύνταξη. Πολλά ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα θα καταργηθούν. Και όσοι δικαιούνταν πρόωρη σύνταξη θα εξακολουθήσουν να τη δικαιούνται αλλά δύο χρόνια αργότερα, όπως και οι υπόλοιποι.

Η πρωθυπουργός
«Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα και να βρούμε λύσεις ώστε να διατηρήσουμε το κοινωνικό μας μοντέλο», δήλωσε η Μπορν. Η Γαλλία διατηρεί ένα από τα χαμηλότερα συνταξιοδοτικά όρια ηλικίας στον βιομηχανικά ανεπτυγμένο κόσμο. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Μπρουνό Λεμέρ, χωρίς μεταρρύθμιση, το έλλειμμα θα φτάσει τα 13,5 δισ. ευρώ το 2030, ενώ με τη μεταρρύθμιση, θα μπουν στα συνταξιοδοτικά ταμεία 17,7 δισ. Σύμφωνα με τον γαλλικό Τύπο, ωστόσο, ακόμα και οι Ρεπουμπλικανοί είναι διχασμένοι, παρά την επίσημη θέση τους. Και όλα τα υπόλοιπα κόμματα, από τους Κομμουνιστές μέχρι την Ακροδεξιά, είναι εχθρικοί. Ο Εμανουέλ Μακρόν μπορεί πάντα να περάσει τη μεταρρύθμιση – θα κατατεθεί στην Εθνοσυνέλευση στο πλαίσιο ενός διορθωτικού νομοσχεδίου για τη χρηματοδότηση της Κοινωνικής Ασφάλισης – κάνοντας χρήση του άρθρου 49.3 του Συντάγματος, που επιτρέπει παράκαμψη του Κοινοβουλίου. Τα μεγαλύτερα εμπόδια θα τα βρει αναμφισβήτητα στους γαλλικούς δρόμους.