Οι νεοφασίστες οπαδοί του Μπολσονάρο

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, πραγματοποίησε χθες περιοδεία στα συντρίμμια του προεδρικού του μεγάρου, μετά από μια ασυνήθιστη ημέρα πολιτικής βίας στην πρωτεύουσα, όταν χιλιάδες ακροδεξιοί εξτρεμιστές επιτέθηκαν κατά των δημοκρατικών θεσμών της χώρας, σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να ανατρέψουν την – ηλικίας μόλις μίας εβδομάδας – κυβέρνησή της. Ο ίδιος αποκάλεσε «βάνδαλους, νεοφασίστες και φανατικούς» όσους έλαβαν μέρος στις επιθέσεις.

Υπενθυμίζεται πως ο Λούλα, ένας βετεράνος αριστερός, ορκίστηκε πρόεδρος της Βραζιλίας την περασμένη Κυριακή, σε μια εορταστική ατμόσφαιρα στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες Βραζιλιάνοι. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, χιλιάδες εξτρεμιστές οπαδοί του Μπολσονάρο αρνούνται να αποδεχθούν τη βραχεία νίκη του Λούλα στις εκλογές του Οκτωβρίου. Μάλιστα, τις τελευταίες εβδομάδες είχαν εγκατασταθεί έξω από στρατόπεδα σε ολόκληρη τη χώρα, ζητώντας ανοιχτά ένα στρατιωτικό πραξικόπημα.

Από την πλευρά του, ο Μπολσονάρο, ένας ακροδεξιός πρώην αξιωματικός του στρατού, του οποίου ο κυριότερος σύμμαχος εκτός συνόρων ήταν ο Τραμπ, είχε φύγει εκτός Βραζιλίας τις παραμονές της ορκωμοσίας του Λούλα και βρίσκεται σήμερα στη Φλόριντα. Απάντησε δε στα γεγονότα της Κυριακής με μηνύματα στα κοινωνικά Μέσα, στα οποία υπεράσπιζε τις επιδόσεις του όσο είχε τη διακυβέρνηση, τονίζοντας παράλληλα ότι η εισβολή σε δημόσια κτίρια ξεπερνά το όριο. Πάντως, απέφυγε να καταδικάσει ευθέως τον όχλο.

Η αλήθεια είναι ότι διάφοροι παρατηρητές προειδοποιούσαν εδώ και μήνες ότι οι σκληροπυρηνικοί οπαδοί του Μπολσονάρο ήταν πιθανό να εκδηλώσουν μια λατινοαμερικανική εκδοχή της εισβολής στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, ελπίζοντας να ακυρώσουν την εκλογή Λούλα. Αλλωστε, στη διάρκεια της ταραχώδους τετραετίας του, ο Μπολσονάρο επανειλημμένως είχε ισχυριστεί πως η ανάληψη της εξουσίας από τους στρατιωτικούς ίσως αποτελούσε ένα σχέδιο, ενώ έκανε τα πάντα προκειμένου να υπονομεύσει το σύστημα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, που ήταν αποδεκτό από τη διεθνή κοινότητα.

«Ο Μπολσονάρο και το επιτελείο του μελέτησαν πολύ προσεκτικά όσα συνέβησαν την 6η Ιανουαρίου, προσπαθώντας να κατανοήσουν γιατί ένας εν ενεργεία πρόεδρος είχε αποτύχει να ανατρέψει τα εκλογικά αποτελέσματα» είχε χαρακτηριστικά δηλώσει στον «Guardian» ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Βραζιλία, Τόμας Σάνον, πριν ακόμη από τη διεξαγωγή των περυσινών εκλογών.

Η αλήθεια είναι πως στις εβδομάδες που μεσολάβησαν μέχρι την ορκωμοσία του Λούλα, την 1η Ιανουαρίου, σφραγίστηκαν από δύο ξεκάθαρα σημάδια που προμήνυαν την επικείμενη βία. Στις 13 Δεκεμβρίου, συγκεκριμένα, ακραίοι επιχείρησαν να εισβάλουν στο αρχηγείο της ομοσπονδιακής αστυνομίας στην Μπραζίλια, πυρπολώντας λεωφορεία και αυτοκίνητα που έβρισκαν στο διάβα τους στην πόλη. Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, ένας ακόμη εξτρεμιστής οπαδός του Μπολσονάρο συνελήφθη και φέρεται να ομολόγησε ότι σχεδίαζε να τοποθετήσει βόμβα στο αεροδρόμιο της Μπραζίλια, σε μια προφανή προσπάθεια να προκαλέσει αναταραχή, η οποία στη συνέχεια θα δικαιολογούσε ένα στρατιωτικό πραξικόπημα.

Ο Τομ Φίλιπς είναι ο ανταποκριτής του Guardian στη Λατινική Αμερική, με εδρα τη Βραζιλία. Ο σκωτσέζος δημοσιογράφος και συγγραφέας Αντριου Ντάουνι έχει ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Λατινική Αμερική