Τρομακτικές ιστορίες με παιδιά

Πολύ συχνά, όταν εκδηλώνονται και, ακόμα χειρότερα, όταν αποκαλύπτονται σκαιές συμπεριφορές με θύματα παιδιά, αυτό μοιάζει να υπερβαίνει την ανοχή της κοινωνίας. Αν μάλιστα δούμε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται από τα ΜΜΕ σχετικές τρομακτικές ιστορίες, διαμορφώνουμε την αίσθηση ότι το κοινωνικό πλαίσιο είναι πολύ αυστηρό, ότι η φρίκη αποτελεί εξαίρεση κι ότι τον πόλεμο σε αυτή τη φρίκη τον έχουμε κηρύξει όλοι μαζί.

Στην πραγματικότητα, όμως, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Ας δούμε το παράδειγμα του νεαρού Αλκη Καμπανού που, την 1η του περασμένου Φεβρουαρίου, στη Θεσσαλονίκη, δολοφονήθηκε από χούλιγκαν του ΠΑΟΚ όταν τους είπε ότι είναι Αρης, άλλη ομάδα απ’ αυτή που εκείνοι υποστήριζαν. Η αντίδραση της ελληνικής κοινωνίας ήταν πάνδημη. Αλλά πέρα από τη συγκίνηση για εκείνον τον τζάμπα θάνατο, ελάχιστα πράγματα άλλαξαν (πιο ενθαρρυντικό, η συμφωνία των οργανωμένων οπαδών του Αρη, με τους αντίστοιχους του Ολυμπιακού και του Παναθηναϊκού, ώστε να ξαναρχίσουν οι μετακινήσεις οπαδών στα ντέρμπι – ελλιπές μέτρο, αν σκεφτεί κανείς ότι σε αυτό δεν συμφώνησαν όλοι).

Το διάστημα που διανύουμε, ο μιντιακός αποτροπιασμός μας συγκεντρώνεται στην ιστορία του 15χρονου μαθητή ΕΠΑΛ από το Ιλιον, θύμα ακραίου μπούλινγκ και άγριας βίας από συνομηλίκους του. Ο οποίος βιάστηκε κατ’ επανάληψη από συμμαθητές του (αλλά και από παιδιά που είναι μαθητές σε άλλα σχολεία) ενώ ο βιασμός του βιντεοσκοπήθηκε και κατόπιν διαμοιράστηκε στα κοινωνικά δίκτυα. Συνολικά εμπλέκονται τουλάχιστον οκτώ μαθητές, ενώ (κατά του στερεότυπου της φαλλοκρατικής και πατριαρχικής συμπεριφοράς) φημολογείται ότι στην άγρια τελετή συμμετείχαν, έστω ως παρατηρήτριες, και μερικές μαθήτριες.

Τέτοια (και πολλά ανάλογα) περιστατικά βίας, που οδηγούν παιδιά στη φυλακή, δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με ένα περαστικό σοκ. Η φυλακή δεν είναι τόπος για παιδιά, όταν διαβούν την πύλη της στην ουσία περνούν σε έναν διαφορετικό κόσμο όπου μυούνται στο έγκλημα και στο αντικοινωνικό λούμπεν περιθώριο. Και δεν βλέπω να κάνουμε κάτι ιδιαίτερο για να μην παραδίδονται μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού σε αυτό το περιθώριο.

Να κάνουμε. Ολοι, αλλά κυρίως οι βασικοί θεσμοί που είναι υπεύθυνοι για την ομαλή κοινωνικοποίηση των παιδιών. Πρωτίστως, δηλαδή, η οικογένεια και το σχολείο – και τα ιδρύματα, όταν τα παιδιά βρίσκονται εκτός οικογένειας (άλλη θλιβερή ελληνική επίδοση). Σε μεγάλο βαθμό, η οικογένεια έχει παραιτηθεί από κάθε είδους διαπαιδαγώγηση – συχνά όχι από έλλειμμα κουλτούρας αλλά ως τμήμα ενός γενικευμένου αισθήματος ελευθερίας, που τελικά παραδίδει τη διαπαιδαγώγηση στα κοινωνικά δίκτυα και σε έναν ελευθεριακό αμοραλισμό, που τείνει να κυριαρχήσει. Οσο για το σχολείο, διαπνέεται από έναν αντιαυταρχισμό που οδηγεί σε ένα κενό, πάλι δηλαδή στον ελευθεριακό αμοραλισμό, αφού πολύ συχνά η σχολική ζωή δεν κατευθύνει και δεν οδηγεί σε ένα κάποιο νόημα τους μαθητές. Με αποτέλεσμα, τα παιδιά να είναι ανυπεράσπιστα στο λούμπεν και στις διάφορες τελεολογίες (μεταξύ των οποίων οι κομματικές) που διεκδικούν οπαδούς.

Και το κράτος; Το κράτος ήταν ανίσχυρο μέχρι πρότινος. Προσωπικά, με σόκαρε η πληροφορία που έδωσε, σε σχετικό άρθρο της στο χριστουγεννιάτικο «ΒΗΜΑ», η υφυπουργός Εργασίας, αρμόδια για θέματα Πρόνοιας, Δόμνα Μιχαηλίδου, σύμφωνα με την οποία «μέχρι το 2019 η πολιτεία δεν γνώριζε πόσα παιδιά βρίσκονταν σε ιδρύματα»! Γνωρίζοντας τις δυσκολίες με τις οποίες η συγκεκριμένη πολιτικός παλεύει με τα αυτονόητα, και έχοντας χαρτογραφήσει τον αποπνευματοποιημένο αμοραλισμό που κυριαρχεί γύρω μας, φοβάμαι ότι οι τρομακτικές ιστορίες με παιδιά θα σημαδεύουν για πολύ καιρό την ελληνική καθημερινότητα.

Το εύκολο χρήμα στην ΕΕ

Είναι κοινό μυστικό, σημείωνα σε αυτή τη σελίδα πριν από μερικές ημέρες, ότι το πολύ και το εύκολο χρήμα στην ΕΕ συχνά αποβαίνει σε βάρος της πολιτικής. Οχι μόνο σε βάρος της πολιτικής αλλά και, ευθέως, υπέρ της γενικευμένης διαφθοράς, λέει σε άρθρο του στο «ΒΗΜΑ» ο θαρραλέος Γιάννης Μαρίνος, μια προσωπικότητα που ανέκαθεν προσέγγιζε τα ζητήματα με ευθύτητα και γενναιότητα. Ο δημοσιογράφος, παλαιός διευθυντής του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» και το διάστημα 2001-2005 ευρωβουλευτής, γράφει ότι, με βάση την εμπειρία του, δεν αισθάνθηκε ιδιαίτερη έκπληξη για όσα τώρα αποκαλύπτονται. Ο Γιάννης Μαρίνος κάνει μνεία παλαιών σκανδάλων τα οποία στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμών συγκαλύφθηκαν. Αντίθετα, λέει, είναι δύσκολο να συγκαλυφθεί το τωρινό σκάνδαλο, διότι αποκαλύφθηκε από τις ανεξάρτητες δικαστικές αρχές του Βελγίου – και μάλιστα από τον Μισέλ Κλεζ, ανεξάρτητο δικαστή, που διερεύνησε με πλήρη μυστικότητα όσα αποκαλύπτονται σήμερα.

Η λογική αυτή δεν λύνει προβλήματα αλλά μάλλον προκαλεί, όπως αποδεικνύουν τα όσα ζούμε αυτό το διάστημα. Διότι στο όνομα μιας «προοδευτικής» πρόζας που κυριαρχεί ιδίως στο Ευρωκοινοβούλιο, εκεί όπου συγκεντρώνονται κατά κόρον στελέχη μιας ευρωπαϊκής κομματικής νομενκλατούρας για να παίξουν το δημοκρατικό παιχνίδι της αντιπροσώπευσης, υπάρχει μεγάλο περιθώριο για προσωπικές ιδιοτέλειες, καλά κρυμμένες πίσω από ωραία λόγια. Η ΕΕ «που κολυμπά στο χρήμα», γράφει ο Γιάννης Μαρίνος, «παρέχει ευκαιρίες για εύκολο χρηματισμό, διαβάλλοντας το ιδεώδες της ενωμένης Ευρώπης». Είναι η ώρα μιας γενναίας μεταρρύθμισης, αρχίζοντας από τα πολιτικά στελέχη της ΕΕ, που οφείλουν να αφήσουν στην άκρη προσωπικά προνόμια και ωφελήματα.