Διαβάθμιση σπουδών, αλλά και αξιολόγηση σχολών

Στις 3 σήμερα το απόγευμα αναμένεται να συναντηθούν εκπρόσωποι των καλλιτεχνών στο υπουργείο Πολιτισμού με τον υφυπουργό, αρμόδιο για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλα Γιατρομανωλάκη, καθώς και στελέχη των υπουργείων Παιδείας και Εσωτερικών. Τα δύο τελευταία άλλωστε – μαζί με το Οικονομικών – υπογράφουν το επίμαχο Προεδρικό Διάταγμα 85/2022 για τον «Καθορισμό προσόντων διορισμού σε φορείς του Δημοσίου (Προσοντολόγιο – Κλαδολόγιο)» (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), το οποίο προκάλεσε αντιδράσεις – διαφορετικών αποχρώσεων – στον καλλιτεχνικό κόσμο (και στη σφαίρα των social media). Είχε προηγηθεί το απόγευμα της Πέμπτης η διήμερη κατάληψη της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου από σπουδαστές και σπουδάστριές της. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, την οποία συνυπέγραφαν τις επόμενες ημέρες το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών και μεμονωμένοι καλλιτέχνες, το ΠΔ «υποτιμά τις καλλιτεχνικές σπουδές και εξισώνει τα διπλώματά τους με απολυτήρια Λυκείου». Χθες, το ΔΣ της Eνωσης Mη Κερδοσκοπικών Θιάσων (ΕΜΚΕΘΙ) ανέφερε, επίσης, σε ανακοίνωσή του ότι με το συγκεκριμένο ΠΔ επιλέγεται να διευθετηθεί το ζήτημα «εξισώνοντας όλα τα πτυχία των Ανώτερων Δραματικών Σχολών με το απολυτήριο Λυκείου και υποβιβάζοντας σε ΔΕ τους αποφοίτους τόσο των ιδιωτικών όσο και των κρατικών σχολών (Εθνικού Θεάτρου / Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος)».

Η ανάγκη αξιολόγησης
Σύμφωνα με ανθρώπους από τον χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, η απουσία διαβάθμισης των σπουδών σε δραματικές σχολές, ωδεία, σχολές χορού και κινηματογράφου είναι όντως σημαντικό ζήτημα, το οποίο κλιμακώθηκε από το 2003, οπότε καταργήθηκε η ισόβαθμη αναγνώριση των σχολών αυτών με τα τριετούς φοίτησης ΤΕΙ, έπειτα από τον μετασχηματισμό τους σε ΑΤΕΙ. Με νόμο του 2017, όσοι πήραν πτυχίο μέχρι το 2003 παρέμειναν στην ίδια κατάταξη, ενώ οι υπόλοιποι έμειναν ακατάτακτοι. Η ανωτατοποίηση των δραματικών σχολών θα μπορούσε να είναι μια λύση, όπως προτείνεται από διαφορετικές πλευρές. Ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει άναρχα και να έχει οριζόντια ισχύ. Υπάρχει, για παράδειγμα, ένα άλλο ζήτημα: εκτός από τις αναγνωρισμένες δημόσιες και ιδιωτικές σχολές, που λειτουργούν ακολουθώντας τις διατάξεις του υπουργείου, λειτουργούν στην αγορά δεκάδες άλλα σχήματα που υπό τον τίτλο των δραματικών σχολών εκπαιδεύουν νέους ηθοποιούς χωρίς περγαμηνές. Οπως επισημαίνουν γνώστες του χώρου, πρέπει να γίνει ένας συνδυασμός αξιολόγησης των σχολών και μετά ανωτατοποίηση, αφού λάβουν υπ’ όψιν τους βέβαια και το ειδικό καθεστώς που υπάρχει εκεί. Σημειώνεται ότι το νέο Προεδρικό Διάταγμα έρχεται να αντικαταστήσει παλαιότερο που κωδικοποιεί τα επαγγέλματα με βάση το ισχύον προσοντολόγιο του ΑΣΕΠ, όπου προβλέπονται ειδικότητες Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Ωστόσο, οι διατάξεις του δεν ισχύουν σε περιπτώσεις όπου εφαρμόζεται διακριτικό προσοντολόγιο, όπως συμβαίνει συνήθως με τους καλλιτέχνες στους διαγωνισμούς του υπουργείου Παιδείας, οι οποίοι εξαιρούνται των διαδικασιών ΑΣΕΠ. Επομένως, οι τίτλοι σπουδών των ηθοποιών, μουσικών, χορευτών και κινηματογραφιστών δεν επηρεάζονται. Αλλωστε, αυτό φαίνεται και από το προσοντολόγιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου από τις οκτώ βαθμίδες του (με την 1η να αντιστοιχεί στον απόφοιτο Δημοτικού και την 8η σε διδακτορικό) οι απόφοιτοι των καλλιτεχνικών σχολών – όπως και οι μουσικοί των ωδείων – τοποθετούνται στο επίπεδο πέντε (μεταλυκειακές σπουδές), τη στιγμή που οι αντίστοιχοι των πανεπιστημίων είναι στο έξι και οι απόφοιτοι Λυκείου στο τέσσερα. Καταληκτικά, το ΠΔ έχει ουσιαστικά εφαρμογή όταν ένας δήμος θέλει να προσλάβει έναν ηθοποιό ή μουσικό σε μια διοικητική θέση.