Η λογική των αριθμών

Αν οι αριθμοί λένε την αλήθεια, τότε η αλήθεια είναι απλή.

Στις 20 Δεκεμβρίου, τρεις δημοσκοπήσεις έκλεισαν το 2022 (GPO, Pulse, Interview). Και οι τρεις (έπειτα από πολλές άλλες) καταγράφουν ότι τα πολιτικά πράγματα δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά από το τέλος του 2021.

Με άλλα λόγια ότι δημοσκοπικά η κυριαρχία της κυβερνητικής παράταξης και του Πρωθυπουργού δεν αμφισβητείται και συνεπώς ότι η ΝΔ με τον Μητσοτάκη μπαίνουν με μεγάλο προβάδισμα στην προεκλογική ευθεία.

Σε απλά ελληνικά, τα προγνωστικά είναι με το μέρος τους.

Σε επίπεδο εντυπώσεων η επίδοση μοιάζει αξιοθαύμαστη. Η κεντροδεξιά κυριαρχία κλείνει πλέον επταετία, διάστημα που θα πρέπει μάλλον να αποτελεί πανελλήνιο ρεκόρ (2016 – 2022).

Διαμορφώθηκε το 2016 μετά την εκλογή του Μητσοτάκη στην αρχηγία της ΝΔ και έκτοτε παραμένει αδιαμφισβήτητη, έχοντας εν τω μεταξύ επιβεβαιωθεί και σε όλες τις ενδιάμεσες εκλογές του 2019.

Το πολιτικό σύστημα του «ενάμισι κόμματος» φαίνεται να έχει εμπεδωθεί στη θέση του παλαιού δικομματισμού.

Αν το 2022 έχει μια πρόσθετη σημασία είναι ότι καταφανώς απέτυχε (έως τώρα) η προσπάθεια ανατροπής του Μητσοτάκη και αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης που επιχειρείται από το καλοκαίρι μέσα από την υπόθεση των υποκλοπών και με τη συνδρομή διαφόρων επιτηδείων.

Τελικά δηλαδή η αντιπολίτευση αλλά και κάποιοι μπαγάσες από δίπλα που επιχείρησαν να τη συνδράμουν αποδεικνύονται ασθενέστεροι του κοινού αισθήματος.

Καλώς ή κακώς, το «ελληνικό Γουότεργκεϊτ» δεν ξεσήκωσε την οργή του πλήθους ίσως επειδή ήταν περισσότερο ελληνικό παρά Γουότεργκεϊτ.

Και όχι μόνο. Διότι την ίδια στιγμή, ούτε ο πόλεμος στην Ουκρανία, ούτε η ενεργειακή κρίση και το φάντασμα της ακρίβειας που ακολούθησαν, φαίνεται να έθεσαν έως τώρα σε αμφισβήτηση το κυβερνητικό προβάδισμα.

Οχι φυσικά επειδή ο έλληνας πολίτης συνήθισε ξαφνικά να ζει σε καθεστώς Στάζι ή Τσαουσέσκου. Αλλά επειδή κάθε λογικός έλληνας πολίτης ξέρει να προσπερνά τις ανοησίες περί Στάζι και Τσαουσέσκου.

Κι ως εκ τούτου, η άποψη ότι ζούμε σε ανελεύθερο καθεστώς με έναν φιμωμένο ή ελεγχόμενο Τύπο όπου οι μισοί παρακολουθούνται και οι άλλοι μισοί αστυνομεύονται εμπίπτει καταφανώς στις αρμοδιότητες των ειδικών επιστημόνων με τις λευκές μπλούζες.

Αυτό ακριβώς αποτυπώνουν λοιπόν οι αριθμοί. Οχι απαραιτήτως το αβάσιμο μιας κριτικής αλλά τη γελοιότητα μιας παράνοιας.

Επιβεβαιώνοντας στην περίπτωση της αντιπολίτευσης έναν παλιό κανόνα της σύγχρονης δημοκρατίας που λέει πως όσο πιο ακραίο γίνεται ένα μειοψηφικό ρεύμα, τόσο γίνεται και περισσότερο μειοψηφικό.

Αλλά οι αριθμοί δεν λένε μόνο αυτά.

Αν επιστρέψουμε στο σχήμα του «ενάμισι κόμματος» επιβεβαιώνουν όχι μόνο το ένα κόμμα αλλά και το μισό.

Κακά τα ψέματα, το πρώτο μέρος του 2022 καλλιεργήθηκε η αίσθηση (ή η ελπίδα, όπως το δει κανείς…) πως με την εκλογή του Ανδρουλάκη το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να αμφισβητήσει την κυριαρχία του «ενάμισι κόμματος» και να οδηγηθούμε σε κάποια μορφή ατελούς «τρικομματισμού».

Το δεύτερο μέρος του έτους μάλλον διέψευσε και την αίσθηση και την ελπίδα.

Προφανώς το ΠΑΣΟΚ κινείται ακόμη σε δημοσκοπικά επίπεδα υψηλότερα από την εποχή της Φώφης Γεννηματά αλλά η δυναμική φαίνεται να έχει εξασθενήσει, αν δεν έχει αναστραφεί.

Είναι φυσικά μεγάλη η συζήτηση για το «τι έφταιξε», καθώς κι αν αυτή η δημοσκοπική διόρθωση είναι μόνο διόρθωση ή σημαίνει κάτι περισσότερο. Υποψιάζομαι πως θα αποτελέσει ένα από τα ερωτηματικά της εκλογικής περιόδου.

Ιδίως επειδή το ΠΑΣΟΚ (και σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ) φαίνεται να διεκδικεί ή έστω να μην απορρίπτει τη συμμετοχή του σε μια «κυβέρνηση ηττημένων» (Π. Δουδωνής, in.gr, 19/12).

Η λογική των αριθμών όμως δεν σταματάει εδώ.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κυβέρνηση υποστηρίχθηκε από μια γενναιόδωρη πολιτική φορολογικών μειώσεων (την οποία είχε υποσχεθεί προεκλογικά) αλλά και επιδοματικών ή εισοδηματικών ενισχύσεων (η οποία μάλλον προέκυψε ως κληρονομιά της πανδημίας).

Η ωμή αλήθεια όμως είναι ότι τροφοδοτείται κι από την εξαιρετικά αρνητική εικόνα της προηγούμενης διακυβέρνησης.

Εύλογο. Και διαρκές.

Τι εικόνα «κυβερνητικής υπευθυνότητας» να δώσεις όταν την ίδια στιγμή στο δικαστήριο παρελαύνουν καθημερινά οι ανατριχιαστικές μαρτυρίες της τραγωδίας στο Μάτι;

Και πώς να συμψηφίσεις 103 νεκρούς με τον Πάτση ή το κινητό του Κουκάκη;

Περιέργως ο Πολάκης σκέφτεται λογικά όταν υπόσχεται ότι «η δεύτερη φορά θα είναι αλλιώς» – άλλο φυσικά τι παραλογισμό τρέφει στο μυαλό του…

Αλλά το πρόβλημα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ακριβώς ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών φαίνεται να φοβάται ότι η «δεύτερη φορά» (αν προκύψει…) θα είναι ίδια και χειρότερη.

Πράγμα που σημαίνει ότι τριάμισι χρόνια στην αντιπολίτευση, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει κατορθώσει ακόμη να ανασκευάσει ή να διασκεδάσει τους λόγους που τον οδήγησαν στην ήττα στις προηγούμενες εκλογές.

Κακά τα ψέματα, είναι μεγάλο μειονέκτημα στην πορεία προς τις κάλπες. Κυρίως επειδή εκχωρεί στον Μητσοτάκη τη μοναδική ρεαλιστική προοπτική διακυβέρνησης.

Εκανα αυτή τη σύντομη ανασκόπηση της χρονιάς όχι φυσικά για να υπονοήσω ότι το παρελθόν προεξοφλεί το μέλλον, κάθε άλλο. Οι δημοσιογράφοι δεν είμαστε μέντιουμ, σαν την κυρία Σοφί στο Ευρωκοινοβούλιο.

Το έκανα επειδή θεωρώ ότι οι αριθμοί στην πολιτική έχουν πάντα μια λογική και μια εξήγηση. Δεν είναι σαν τα νούμερα του Τζόκερ που κληρώνουμε στην τύχη.

Και γι’ αυτό μπορεί κάποιος να εμπιστεύεται ή να μην εμπιστεύεται τους αριθμούς, δικαίωμά του.

Δεν γίνεται όμως τη σύγχρονη εποχή να μην προσπαθεί να καταλάβει τη λογική τους.