Η επιστροφή {LF}της στήλης του Επικράτη

Επεσε στα χέρια αρχαιοκαπήλων. Βρέθηκε μια ανάσα πριν βγει στο σφυρί από τον οίκο Christie’s στο Λονδίνο τον περασμένο Δεκέμβριο με  αρχική εκτίμηση μεταξύ 60.000 και 80.000 στερλινών. Από την Παρασκευή όμως και από χθες επισήμως πλέον η κομψή επιτύμβια στήλη που από τον 4ο αι. π.Χ. έστεκε σε κάποια γωνιά της Αττικής (άγνωστο σε ποια, αφού αποσπάστηκε βίαια από το περιβάλλον της) για να μνημονεύει τον νεκρό Επικράτη – όπως μαρτυρά η λιτή επιγραφή της – βρίσκεται και πάλι στα πάτρια. Μόνο που αυτή τη φορά είναι πλέον ασφαλής στις αίθουσες του Επιγραφικού Μουσείου και αποτελεί το πλέον πρόσφατο από τα 14.060 αντικείμενα που διαθέτει το Μουσείο στις συλλογές του.

Η ύψους 88 εκ. και πλάτος 37-35 εκ. στήλη – η οποία παρουσιάστηκε επισήμως παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, είναι καμωμένη από λευκό λεπτόκοκκο πεντελικό μάρμαρο. Κάτω από το αέτωμα που την επιστέφει – και το οποίο εκτιμάται ότι είχε γραπτή φυτική διακόσμηση – δεσπόζει μια λουτροφόρος. Ενα αγγείο που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά του νερού για το γαμήλιο λουτρό αλλά και ως επιτύμβιο μνημείο. Στο σώμα του αγγείου που αποδίδεται ανάγλυφα πάνω στη στήλη υπάρχει μια δεύτερη ανάγλυφη παράσταση με πρωταγωνιστές έναν όρθιο νεαρό άνδρα – τον νεκρό Επικράτη – και μια καθιστή γυναικεία μορφή (πιθανόν η μητέρα ή η αδελφή του), η οποία και τον χαιρετά τείνοντάς του το δεξί της χέρι, όπως κάνει κι εκείνος στην κλασική χειρονομία της δεξίωσης που συνηθίζεται στην ταφική εικονογραφία, όπως αποκάλυψαν αποκλειστικά χθες «ΤΑ ΝΕΑ». Η στήλη, δε, πρέπει να είχε χρησιμοποιηθεί από την οικογένεια του Επικράτη ως επιτύμβια και στο παρελθόν, καθώς στο σημείο που είναι χαραγμένο το όνομά του διακρίνονται ίχνη από προηγούμενη επιγραφή που είχε αποξεστεί (φαίνονται τα γράμματα Π και Μ).

Στον οίκο Christie’s

Η στήλη είχε εντοπιστεί στον ηλεκτρονικό κατάλογο δημοπρασίας του οίκου Christie’s, η οποία είχε προγραμματιστεί για τις 8 Δεκεμβρίου 2021, από αρχαιολόγο του υπουργείου Πολιτισμού και είχε χαρακτηριστεί ύποπτη. Επειτα από έλεγχο διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για προϊόν παράνομης διακίνησης, εφόσον ταυτίστηκε με αντικείμενο που εμφανίζεται σε τρεις φωτογραφίες άμεσα συνδεόμενες με αρχαιοκαπηλική δράση, από κατασχεθέν φωτογραφικό αρχείο του Ιταλού Τζανφράνκο Μπεκίνα (στο ίδιο αρχείο φέρεται να βρίσκεται και ένα από τα ειδώλια της συλλογής Στερν), ενώ περιλαμβάνεται και σε  κατάλογο κινητών μνημείων για τα οποία έχει κηρυχθεί ένοχος, διότι τα ιδιοποιήθηκε παράνομα. Η κατάληξη πολύμηνων συζητήσεων μεταξύ των εκπροσώπων των κατόχων και της ελληνικής πλευράς είχε ως αποτέλεσμα την οικειοθελή παράδοση της στήλης στις ελληνικές αρχές και την επιστροφή της στην Αθήνα.