Εκλογές-παρωδία {CR}στη «μήτρα» {LF}της Αραβικής Ανοιξης

Συνεχίζει, άραγε, να αναπνέει η Αραβική Ανοιξη στη χώρα στην οποία γεννήθηκε; Δικαιώθηκε ή διαψεύστηκε η θυσία του Μοχάμεντ Μπουαζίζι, του πλανόδιου μικροπωλητή ο οποίος έγινε σύμβολο ελπίδας και σύνθημα εξέγερσης για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον αραβικό κόσμο, όταν αυτοπυρπολήθηκε δημοσίως στις 17 Δεκεμβρίου 2010, σε μια δραματική εκδήλωση της οργής και της απελπισίας του για τη φτώχεια και την καταπίεση;

Η αλήθεια, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι στις εκλογές-παρωδία του Σαββάτου το στοιχείο που κυριάρχησε ήταν η εντυπωσιακή αποχή, η οποία ξεπέρασε το 91%. Οπως σημειώνουν ωστόσο ορισμένοι, οι Τυνήσιοι απείχαν από τις κάλπες όχι κυρίως επειδή τα κόμματα της αντιπολίτευσης τους κάλεσαν να το κάνουν, σε μια ένδειξη αποδοκιμασίας του προέδρου της χώρας Καΐς Σαγιέντ, αλλά κυρίως διότι έχουν απογοητευτεί από τις εξελίξεις και συνολικά το πολιτικό προσωπικό. Θεωρώντας ότι έχει προδώσει τις ελπίδες τους και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες τους.

Ενδείξεις απογοήτευσης, άλλωστε, υπήρχαν και το 2019, όταν στις κρίσιμες προεδρικές εκλογές εκείνης της χρονιάς, που έφεραν τον Σαγιέντ στην εξουσία, όταν η συμμετοχή στον πρώτο γύρο ήταν κάτω από 50%, ενώ στον δεύτερο έφτασε το 55%. Πολύ περισσότερο δε στο δημοψήφισμα του περασμένου Ιουλίου για το νέο Σύνταγμα, το οποίο συνέταξε ο ίδιος για να ενισχύσει την εξουσία του αποδυναμώνοντας παράλληλα το κοινοβούλιο, όταν η προσέλευση έφτασε μόλις στο 30%.

Ο Σαγιέντ και
η επόμενη μέρα

Ακόμη κι αν έτσι έχουν τα πράγματα, πρέπει να δοθεί βάση στην εκτίμηση πως τίποτα δεν τελείωσε με τις εκλογές του Σαββάτου και πως όλα τώρα αρχίζουν. Η επόμενη μέρα, αναμφίβολα, θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές που θα κάνει τώρα ο Σαγιέντ, ο οποίος – αν και αρέσκεται να παρομοιάζει τον εαυτό του με τον… Σαρλ ντε Γκολ – δεν έχει πολλές επιλογές. Εάν δεν θέλει να συνθηκολογήσει, τότε το πιθανότερο είναι πως θα απορρίψει το αίτημα σύσσωμης της αντιπολίτευσης να παραιτηθεί και θα προβάλλει το επιχείρημα ότι ο λαός με την αποχή του απέδειξε πως δεν ενδιαφέρεται για το κοινοβούλιο. Ισχυριζόμενος, ταυτόχρονα, ότι έτσι, εμμέσως πλην σαφώς, του δίνει το πράσινο φως για να εγκαθιδρύσει μια προεδρική μονοκρατορία – προς την κατεύθυνση της οποίας έχει κάνει ήδη πολλά και σημαντικά βήματα, καθώς κυβερνά ουσιαστικά τη χώρα με διατάγματα, αγνοώντας τα πολιτικά κόμματα και τη Βουλή (που διέλυσε το καλοκαίρι).

Το αποτέλεσμα μιας τέτοια κίνησης, όπως είναι προφανές, θα είναι να προκληθεί γενικευμένη πολιτική κρίση και να είναι άλλοι αυτοί που θα κληθούν να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά. Σε μια περίοδο, μάλιστα, που η φτώχεια σαρώνει – εξαιτίας και του διεθνούς κύματος ακρίβειας – και η κοινωνική δυσαρέσκεια έχει… χτυπήσει ταβάνι. Δεν είναι τυχαίο, από αυτή την άποψη, ότι αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η χρεοκοπία είναι μονόδρομος για την Τυνησία, κάτι που εάν συμβεί θα δρομολογήσει περαιτέρω επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου της πλειοψηφίας των 14 εκατομμυρίων κατοίκων της, δρομολογώντας απρόβλεπτες εξελίξεις.

Ο ρόλος του στρατού

Σε αυτή την περίπτωση, καθοριστικό ρόλο ίσως παίξει και ο στρατός, χωρίς μάλιστα να αποκλείεται και το σενάριο ενός πραξικοπήματος, με σκοπό «να αποκατασταθεί η τάξη». Ειδικά καθώς η αντιπολίτευση, παρά την ενιαία στάση της απέναντι στις εκλογές του Σαββάτου, παραμένει κατακερματισμένη. Στις τάξεις της δρουν, για του λόγου το αληθές, δυνάμεις όπως το ισλαμικό κόμμα Ενάχντα, που αποτελεί τη βασική δύναμη του συνασπισμού Εθνικό Μέτωπο Σωτηρίας, αλλά και νοσταλγοί του προηγούμενου καθεστώτος και του Ζιν ελ Αμπιντίν Μπεν Αλι, του προέδρου που ανατράπηκε από τους εξεγερμένους το 2011.

Η Τυνησία μοιάζει με μπαρουταποθήκη που είναι έτοιμη να εκραγεί.