Πολίτες-ρεπόρτερ στην καρδιά {LF}των διαδηλώσεων

Τους τελευταίους τρεις μήνες η ιρανική νεολαία εξεγείρεται χωρίς κανένα ελεύθερο μέσο ενημέρωσης να μπορεί να καλύψει την εξέγερση στο εσωτερικό της χώρας. Οι εξόριστοι δημοσιογράφοι διασταυρώνουν όλα τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο και κινητοποιούν πολίτες-ρεπόρτερ στην καρδιά των διαδηλώσεων, σε μια προσπάθεια να αναφέρουν την τρομερή καταστολή που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Σε μια αναφορά ιρανικού νοσοκομείου, γράφει η εφημερίδα «Monde», το κώμα ενός 14χρονου ασθενούς συνοψίζεται σε ένα όνομα και μια ημερομηνία. Το πλαίσιο στον ιατρικό του φάκελο που υποτίθεται ότι εξηγεί τους λόγους της κατάστασής του είναι περιέργως άδειο. Οι γιατροί προτίμησαν να μην το συμπληρώσουν, προφανώς για να μην μπλέξουν. Τραυματίστηκε ο έφηβος κατά τη διάρκεια διαδήλωσης; Τον συνέλαβαν και στη συνέχεια τον κακοποίησαν κατά τη διάρκεια της αστυνομικής κράτησης; Είναι δύσκολο να πω, παραδέχεται ο 40χρονος Ομίντ Σαμς. «Οι Αρχές θέλουν να κρύψουν την ευθύνη τους» επισημαίνει ο δημοσιογράφος του ανεξάρτητου ειδησεογραφικού ιστότοπου IranWire που εδρεύει στο Λονδίνο. Ο πρώην δικηγόρος έφυγε από τη χώρα του το 2011.

«Επεσε από τη στέγη»

Από την αρχή των διαδηλώσεων, μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί στις 16 Σεπτεμβρίου, ο Σαμς έχει παρατηρήσει ότι πολλά επίσημα έγγραφα αναφέρουν ψευδείς «καρδιακές προσβολές», «συνέπειες της ανορεξίας» ή «τυχαίες» πτώσεις για να εξηγήσουν τον θάνατο των διαδηλωτών. «Σε μια περιοχή, μέσα σε λίγες ημέρες, σημειώθηκαν δώδεκα πτώσεις από μια στέγη» αναφέρει. Ετσι, ο ερευνητής εξετάζει κάθε μέρα φωτογραφίες και βίντεο. Κάθε μέρα, για δέκα με δώδεκα ώρες κάθε φορά, αναλύει κάθε διαθέσιμη πληροφορία, εντοπίζει γεωγραφικά τις εικόνες που λαμβάνει και παρακολουθεί το χρονικό της ζωής των δολοφονημένων διαδηλωτών.

Στο Λονδίνο, οι ιρανοί δημοσιογράφοι, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι εξόριστοι Ιρανοί, σχηματίζουν μια άτυπη ομάδα. Μέσα σε μια δεκαετία η πόλη έχει γίνει ο μεγαλύτερος κόμβος ειδήσεων για το Ιράν. Αυτό το μοναδικό οικοσύστημα φιλοξενεί μια μεγάλη ποικιλία μέσων ενημέρωσης, τόσο από άποψη χρηματοδότησης όσο και από άποψη βαθμού αντιπαράθεσης με το καθεστώς. Το IranWire, ένας ανεξάρτητος ειδησεογραφικός ιστότοπος που υποστηρίζεται από δυτικά ιδρύματα, συναγωνίζεται ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια όπως το Manoto TV, το Iran International, που χρηματοδοτείται εν μέρει από τη Σαουδική Αραβία, ή το παρακλάδι του βρετανικού δημόσιου καναλιού BBC Persian.