Οι υποσχέσεις των πλούσιων χωρών για την κλιματική αλλαγή

Δυνατές επευφημίες από το Sharm el-Sheikh χαιρέτησαν την ανακοίνωση μιας νέας πρωτοβουλίας – του παγκόσμιου ταμείου απωλειών και ζημιών – για τη διόρθωση ιστορικών αδικημάτων αποζημιώνοντας τις αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν πληγεί από το κλίμα. Αυτή η σημαντική ανακάλυψη έφερε πίσω τις μνήμες μιας άλλης, των 100 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως που συμφωνήθηκαν στη σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης για το κλίμα το 2009 για να βοηθήσουν τις φτωχές χώρες να μετριάσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Αυτά τα χρήματα δεν έχουν αξιοποιηθεί ποτέ πλήρως. Εάν η 13ετής εμπειρία μας από το ταμείο των 100 δισεκατομμυρίων λιρών που δεν υπήρξε ποτέ δείξει κάτι είναι ότι σύντομα τα εγκώμια θα μετατραπούν σε ισχυρισμούς για προδοσία. Ο πρόεδρος του COP28 του επόμενου έτους θα πρέπει να δώσει απαντήσεις για ένα ακόμη ταμείο χωρίς χρηματοδότες. Είναι πιθανό να μη γεφυρωθεί τίποτα εάν τα χρήματα αποτύχουν να ρέουν από τους πλούσιους στους φτωχούς.

Η τελευταία δεκαετία ήταν μια ιστορία υποσχέσεων που δόθηκαν και αθετήθηκαν. Πριν από την Covid, το κόστος χρηματοδότησης των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (SDGs) ήταν 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Τώρα, μετά τον Covid, και με το τίμημα της καταπολέμησης των πλημμυρών, των πυρκαγιών και της ξηρασίας – και το βάρος του χρέους των χωρών χαμηλού εισοδήματος – να κλιμακώνεται δραματικά, ανέρχεται σε 4 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Υπάρχει όμως δρόμος προς τα εμπρός αν θέλουμε να πετύχουμε τους στόχους μας. Περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια θα χρειαστούν κάθε χρόνο έως το 2030 για να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Αυτό θα μπορούσε να πληρωθεί, εάν χρειαστεί, με την αύξηση των παγκόσμιων φόρων. Περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια από ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα (το διεθνές χρήμα που εκδίδει το ΔΝΤ) θα πρέπει να αναδιανεμηθούν αμέσως από τις πλούσιες στις φτωχές χώρες, με τα μισά να πηγαίνουν στη χρηματοδότηση πράσινων έργων. Η κινητοποίηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης ήταν επίσης το επίκεντρο σημαντικής έκθεσης του 2015 από το ΔΝΤ και τις αναπτυξιακές τράπεζες.

Ενας κόσμος που αντιμετωπίζει υπαρξιακή πρόκληση δεν πρέπει να βασίζεται στη φιλανθρωπία. Ενα σχέδιο δράσης για το COP28 που απαιτεί από τους δωρητές να συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση του κλίματος με βάση την ικανότητά τους να πληρώσουν. Εχουμε τα μέσα και την τεχνογνωσία. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι η πολιτική βούληση.

Ο Γκόρντον Μπράουν είναι πρεσβευτής του WHO για τη χρηματοδότηση της παγκόσμιας υγείας και διετέλεσε πρωθυπουργός της Βρετανίας το διάστημα 2007-2010