3.200 ελληνόπουλα με αδιαφανείς υιοθεσίες στην Αμερική

…Οταν τα φώτα της δημοσιότητας σβήνουν, τα μυστικά που κρύβονται πίσω από τις πόρτες των παιδικών ιδρυμάτων ενίοτε σοκάρουν. Οι καταγγελίες που έγιναν γνωστές για την Κιβωτό του Κόσμου φέρνουν στον νου ιστορίες με θύματα παιδιά που σημάδεψαν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Η σκανδαλώδης υπόθεση με τις αγοραπωλησίες βρεφών στο δημοτικό βρεφοκομείο «Αγιος Στυλιανός» της Θεσσαλονίκης κατά τα αμαρτωλά μετεμφυλιακά χρόνια είναι μία από αυτές. Εκατοντάδες παιδιά φέρεται να δόθηκαν με παράτυπες διαδικασίες για υιοθεσία κάποια εκ των οποίων στις ΗΠΑ και σε ευρωπαϊκές χώρες, αφήνοντας ανοιχτές πληγές μέχρι και σήμερα. Πιο πρόσφατες αλλά εξίσου ανησυχητικές είναι και οι καταγγελίες που είδαν το φως της δημοσιότητας πριν από λίγα χρόνια και έκαναν λόγο για την εξαφάνιση 502 παιδιών από το ίδρυμα Αγία Βαρβάρα στην Αθήνα – ήταν παιδιά Ρομά, τα περισσότερα αλβανικής καταγωγής, που ζητιάνευαν στα φανάρια. Οι τραγικές ιστορίες, δυστυχώς, δεν εξαντλούνται σε δύο ή τρεις περιπτώσεις που έτυχε να γίνουν ευρύτερα γνωστές. Παιδιά χωρίς φωνή απευθύνουν με τη σιωπή τους κραυγή αγωνίας και η κοινωνία οφείλει να τα αφουγκραστεί…

Την περίοδο 1948-1962 υπολογίζεται πως περίπου 3.200 ελληνόπουλα έφυγαν με αδιαφανείς υιοθεσίες για την Αμερική. Ενα από τα ιδρύματα που φέρεται να εμπλέκονται σε αυτές τις παράνομες υιοθεσίες που βύθισαν στον πόνο χιλιάδες ανθρώπους ήταν το βρεφοκομείο «Αγιος Στυλιανός» της Θεσσαλονίκης. Ηταν το 1962 όταν το πανελλήνιο παρακολουθούσε συγκλονισμένο τις εξελίξεις: Οπως αποκαλυπτόταν μέσα από μαρτυρίες εργαζομένων, την εποχή που οι ελληνικές οικογένειες προσπαθούσαν να επιβιώσουν χτυπημένες από την Κατοχή, τους πολέμους και τη φτώχεια, στο ίδρυμα είχε στηθεί μια φρικιαστική επιχείρηση με ενορχηστρωτή τον ίδιο τον διευθυντή: οι αγοραπωλησίες βρεφών. Οι καταθέσεις συγκλόνιζαν και συνέτειναν όλες στο ίδιο σκηνικό: Μια κυρία, μεγάλης ηλικίας, μπαινόβγαινε νυχτερινές ώρες στο βρεφοκομείο, έχοντας καλυμμένο το κεφάλι με ένα μαντίλι, καθόταν στο γραφείο του διευθυντή με πλάτη προς την πόρτα ώστε να μη γίνεται αντιληπτή από τις βρεφοκόμους και λίγα λεπτά μετά έφευγε με ένα μωρό στην αγκαλιά, επιβιβαζόμενη σε ένα όχημα που την περίμενε σταθμευμένο έξω από το βρεφοκομείο. Η γυναίκα που έπαιρνε τα παιδιά «με μια ροζ-σιέλ κουβέρτα» ήταν τελικώς γνωστή μαία της Θεσσαλονίκης η οποία μεσολαβούσε στις αγοραπωλησίες βρεφών. Βρέφη, που οι γονείς τους – συνήθως φτωχοί και ανήμποροι – τα άφηναν για λίγο στον «Αγιο Στυλιανό» με σκοπό να τα παραλάβουν ξανά, βαπτίζονταν ως «αγνώστων γονέων» και παραδίδονταν σε ζευγάρια ή χήρες που πλήρωναν για να τα αποκτήσουν. Αλλα μωρά έπαιρναν τον αύξοντα αριθμό με τον οποίο είχαν καταχωρηθεί τα βρέφη που ξαφνικά είχαν «εξαφανιστεί» ενώ οι περιπτώσεις των διδύμων ήταν χαρακτηριστικές: πολύ συχνά το ένα από τα δύο – συνήθως το αγόρι – «πέθαινε» ξαφνικά μέσα σε μία μέρα… Οταν οι γονείς πήγαιναν για να τα πάρουν πίσω εκδιώχνονταν κακήν κακώς από τους υπευθύνους με το αιτιολογικό ότι τα παιδιά τους είχαν πεθάνει, κάποιες φορές τούς προσκόμιζαν πλαστές ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, άλλοτε τους παρέδιδαν βρέφη με προβλήματα υγείας που είχαν εγκαταλειφθεί λέγοντάς τους ότι δήθεν είναι τα δικά τους παιδιά ή σε ορισμένες περιπτώσεις τους έβαζαν να υπογράψουν – εκμεταλλευόμενοι την αγραμματοσύνη τους – ότι είχαν παραλάβει τα τέκνα τους…

Απάνθρωπες μεθοδεύσεις

Αμέτρητα βρέφη δόθηκαν στην Ελλάδα, στις ΗΠΑ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες χωρίς να έχει γίνει κανένας έλεγχος για τις οικογένειες στις οποίες παραδίδονταν. Οι πληγές που προκάλεσαν οι απάνθρωπες μεθοδεύσεις στον «Αγιο Στυλιανό» τα χρόνια εκείνα παραμένουν ακόμη ανοιχτές καθώς εκατοντάδες οικογένειες που θέλησαν να ξαναενωθούν δεν τα κατάφεραν ποτέ εξαιτίας της καταστροφής των εγγράφων τους, της αλλαγής ονομάτων, των ψεύτικων δηλώσεων περί θανάτου των τέκνων. Παρ’ όλα αυτά το 1995 ο φάκελος «Αγιος Στυλιανός» άνοιξε και πάλι μετά από ρεπορτάζ των μέσων μαζικής ενημέρωσης, με αποτέλεσμα η αναζήτηση χαμένων παιδιών και γονέων να ξεκινήσει και πάλι και μέσα σε λίγα χρόνια περισσότεροι από 500 άνθρωποι να βρουν τις βιολογικές τους οικογένειες. Το σκάνδαλο για το ίδρυμα του «Αγίου Στυλιανού» αμαύρωσε μια μακραίωνη πορεία, καθώς το βρεφοκομείο ιδρύθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα. Η δίκη για την υπόθεση ξεκίνησε τον Ιούνιο του 1964 και ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 1965, όμως παρότι υπήρχαν στοιχεία που έδειχναν ότι οι παράνομες διαδρομές είχαν ξεκινήσει τουλάχιστον το 1954, διερευνήθηκε μόνο η διετία 1960-1962. Πρωτοδίκως καταδικάστηκαν τρία άτομα – σε σύνολο 9 κατηγορουμένων -, ο διευθυντής, ο κλινικάρχης του βρεφοκομείου και η μαία, η οποία στο εφετείο απαλλάχθηκε λόγω παραγραφής των αδικημάτων.