«Το βλέμμα της Αγκυρας απομακρύνεται από το Αιγαίο»

Οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Συρία απομακρύνουν το βλέμμα του Ερντογάν από το Αιγαίο, εκτιμά ο πολιτικός αναλυτής στο Ινστιτούτου Brookings της Ουάσιγκτον Κεμάλ Κιριστζί, ειδικός στην τουρκική εξωτερική πολιτική και μελετητής των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Μιλώντας στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο αναλυτής του Brookings θεωρεί ότι οι κινήσεις Ερντογάν στη Συρία γίνονται κυρίως προς άγραν ψήφων εν όψει των επικείμενων εκλογών.

Ποιος ο στόχος των επιχειρήσεων του Ερντογάν στη Συρία;

Μέσα σε μία εβδομάδα με την επιχείρηση αυτή ο Ερντογάν εμφανίζεται να τιμωρεί τους ανθρώπους που θεωρεί υπεύθυνους για την πρόσφατη βομβιστική επίθεση στην Κωνσταντινούπολη. Παράλληλα, εμφανίζεται ότι ασκεί πίεση στις ΗΠΑ. Αν η κουρδικής οργάνωση YPG, η οποία λαμβάνει στήριξη από τις ΗΠΑ, βρίσκεται πίσω από την επίθεση, ο Ερντογάν προσπαθεί, έτσι, να εκμεταλλευθεί τα μέγιστα από την απόφασή του. Τιμωρεί και τις ΗΠΑ.

Γνωρίζουμε ότι ο Πούτιν ήταν αντίθετος σε τέτοια εξέλιξη, τι μεσολάβησε;

Ο Ερντογάν δήλωσε ότι ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Ρωσία ήταν ενημερωμένες για τις βομβιστικές επιθέσεις στη Συρία. Τα λέει για να γίνει πιο δημοφιλής. Υπάρχει συζήτηση στην Τουρκία για το πώς ο Πούτιν στηρίζει τον Ερντογάν έναντι των επικείμενων εκλογών μέσω αδήλωτων κεφαλαίων που τοποθετούνται στην Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, απομακρύνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω υποτίμησης της τουρκικής λίρας. Εκτιμάται ότι σημαντικά ποσά προέρχονται από τη Ρωσία, κάτι που εμμέσως ενισχύει και τη θέση του Ερντογάν ότι μπορεί να μετατρέψει τη χώρα σε κόμβο φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο της κουβέντας, που θέλει τον Πούτιν να δίνει χέρι βοηθείας στον Ερντογάν, εκτιμάται ότι ο Πούτιν επέτρεψε στον Ερντογάν μια περιορισμένη επιχείρηση στη Βορειοανατολική Συρία.

Η τρομοκρατική ενέργεια στην Κωνσταντινούπολη ήταν απλώς πρόσχημα;

Ο Ερντογάν έκανε λόγο για επίθεση στη Συρία εδώ και καιρό. Η τρομοκρατική ενέργεια στην Κωνσταντινούπολη ήρθε ως μάννα εξ ουρανού. Ποιος ηγέτης δεν θα επιδίωκε να αντεπιτεθεί; Παράλληλα, ασκεί περισσότερη πίεση στις ΗΠΑ για την οργάνωση YPG, που αποτελεί μεγάλο ζήτημα στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας. Στην Ινδονησία υπήρξε σύντομη συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν με κύριο ζήτημα τους F-16, αλλά εκτιμώ ότι τέθηκε και το ζήτημα της οργάνωσης. Αν λάβουμε υπόψη και τις δηλώσεις Σοϊλού, ο οποίος αρνήθηκε να λάβει συλλυπητήρια από τον αμερικανό πρεσβευτή στην Τουρκία για την τρομοκρατική ενέργεια στην Κωνσταντινούπολη, οι επιχειρήσεις στη Συρία είναι υπό μία έννοια μια σκηνοθετημένη προσπάθεια να ασκηθεί πίεση στις ΗΠΑ. Αρχικά υπήρξε κάποια αμφισβήτηση για το κατά πόσο η γυναίκα που έκανε την επίθεση έχει σχέση με την YPG. Εκτοτε η πληροφόρηση που διοχετεύεται είναι πειστική για τη σχέση της με την οργάνωση.

Τι επιδιώκει να κερδίσει ο Ερντογάν και πώς αντανακλάται στη θέση του για το Αιγαίο;

Η επιθετική ρητορική για το Αιγαίο και το τι συμβαίνει στη Συρία είναι μέρη της ίδιας στρατηγικής. Να κινητοποιήσει εθνικιστικά αισθήματα και να κερδίσει ψήφους. Ωστόσο οι προκλήσεις έναντι της Ελλάδας δεν αποφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ο Ερντογάν κάνει δύσκολη τη ζωή στην Ελλάδα, αλλά από την άλλη υπάρχει συνεργασία μεταξύ Ιμάμογλου και Μπακογιάννη, ξεκίνησε η ακτοπλοϊκή γραμμή Θεσσαλονίκης – Σμύρνης. Στο επίπεδο της «υψηλής» πολιτικής υπάρχει ένταση, αλλά δεν φαίνεται να επηρεάζει συνεργασίες ήπιας πολιτικής. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Συρία απομακρύνουν το βλέμμα του Ερντογάν από το Αιγαίο. Υπάρχει επιθετική ρητορική. Αλλά στη Συρία υπάρχει πραγματική δικαιολογία και φαίνεται ότι φέρνει αποτελέσματα.

Περιλαμβάνει ο στόχος του Ερντογάν την επέκταση των τουρκικών συνόρων;

Ο στόχος είναι ψήφοι, δέσμη ψήφων. Θέλει να επεκτείνει τα σύνορα, αλλά όχι για ιμπεριαλιστικούς λόγους, όχι για τους λόγους του Πούτιν στην Ουκρανία, για προσάρτηση εδαφών. Προβάλλει το ζήτημα της ασφάλειας, το οποίο, όταν υπάρχουν βομβιστικές ενέργειες, μεταφράζεται σε ψήφους υπέρ του. Και οι άνθρωποι ξεχνούν την οικονομική κατάσταση. Η άνοδος του Ερντογάν στις δημοσκοπήσεις αποδίδεται κυρίως στην επιτυχία της εξωτερικής του πολιτικής.