Η «απαγόρευση» κι η «εθνική ασφάλεια»

Την προηγούμενη Παρασκευή στη στήλη αυτή σχολιάστηκε η κυβερνητική διακήρυξη ότι θα απαγορεύσει τη διάθεση των spyware, των κακόβουλων λογισμικών παρακολούθησης, αν και ήδη απαγορεύονταν από το άρθρο 292Α ΠΚ και την ευρωπαϊκή οδηγία 58/2002. Στο μεταξύ η σχετική πρόταση νόμου δημοσιεύθηκε. Οποιος τη μελέτησε (αρκετοί αποφεύγουν τις ψυχοφθόρες αυτές συνήθειες) θα παρατήρησε το εξής: «Αρθρο 13: Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, μετά από πρόταση των υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Εθνικής Αμυνας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι επιτρεπτή η σύναψη συμβάσεων εκ μέρους κρατικών δομών για την προμήθεια λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης του άρθρου 370ΣΤ του Ποινικού Κώδικα για την εκπλήρωση των σκοπών τους». Αρα, τελικά, δεν απαγορεύει. Το αντίθετο. Ανοίγει τον δρόμο της νομιμοποίησης προμήθειας spyware από «κρατικές δομές» (η διατύπωση υπερβαίνει την ΕΥΠ).

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του νέου και διευρυμένου ορισμού που δίνεται στην έννοια της εθνικής ασφαλείας από το Αρθρο 3. Οπως είχε εξηγήσει σε επιστημονικό άρθρο του ο Ευάγγελος Βενιζέλος (Constitutionalism, 4-9-2022) η έννοια μέχρι πρότινος «συνδεόταν με το έννομο αγαθό της διεθνούς υπόστασης της χώρας που περιλαμβάνει την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας, της διεθνούς ειρήνης, της αμυντικής ικανότητας καθώς και των κρατικών απόρρητων και τυποποιείται στα άρθρα 138-152 ΠΚ». Κατά τον κυβερνητικό ορισμό: «Λόγοι “εθνικής ασφάλειας” είναι οι λόγοι που συνάπτονται με την προστασία των βασικών λειτουργιών του κράτους και των θεμελιωδών συμφερόντων του κοινωνικού συνόλου και περιλαμβάνουν την πρόληψη και την καταστολή δραστηριοτήτων ικανών να επιφέρουν πλήγμα στις συνταγματικές, πολιτικές, οικονομικές ή κοινωνικές δομές της χώρας όπως, ιδίως, λόγοι σχετικοί με την εθνική άμυνα, την εξωτερική πολιτική, την ενεργειακή ασφάλεια, την κυβερνοασφάλεια, την προστασία από άλλες υβριδικές απειλές, την προστασία του νομίσματος και της εθνικής οικονομίας, την προστασία από ανθρωπιστική κρίση, τη δημόσια υγεία, την προστασία του περιβάλλοντος».

Τα νομικά θα τα κρίνουν, ασφαλώς, οι νομικοί. Εξάλλου, λόγω και της ιστορίας μας, η «εθνική ασφάλεια» έχει ερμηνευθεί επαρκώς. Ο κάθε πολίτης όμως μπορεί να συγκρίνει τα παραπάνω με τη διακηρυγμένη πρόθεση προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Δεν πρόκειται, άλλωστε, για ζήτημα πολυτελείας. Χωρίς τα δικαιώματά μας δεν έχουμε τίποτα.